(2004 S. K. m. 67) (1086 S. K. m. 17) (6100 S. K. m. 14) (4721 S. K. m. 51)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, davalının müvekkili kooperatiften aldığı emtia bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, kendisinin ve alacaklı kooperatifin ikametgahının Şanlıurfa olduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkisiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, tarafların yetki sözleşmesi ile Adana mahkemelerini yetkili kabul ettikleri, kamu düzenine ilişkin olmayan konularda yetki sözleşmesi yapmanın mümkün olduğu, bu nedenle yetki itirazının yerinde olmadığı, davalının davacı kooperatife icra takibinde istenen miktarda borçlu bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.
Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1) Dava, davacı kooperatifin satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla üyesi olan davalı aleyhine başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. HUMK. nun 17/son cümlesi(6100 sayılı HMK 14/2) gereğince tüzel kişi olan kooperatif ile üyeleri arasındaki davaların kooperatifin ikametgahı addolunan mahal mahkemesinde görülmesi gerekir. Bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralı olup, davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. TMK nun 51. maddesine göre hükmü şahsın ikametgahı, anasözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça muamelelerinin yürütüldüğü yerdir. Dosyada bulunan belgelerden kooperatifin merkezinin Şanlıurfa ili olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda Mahkemece kooperatif anasözleşmesi dosyaya getirilip, gerekirse Ticaret Sicili memurluğuna yazı yazılarak kooperatif merkezinin tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, tarafların aralarında yaptıkları yetki sözleşmesiyle Adana mahkemelerini yetkili kabul ettiklerinden bahisle, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesisi doğru olmamıştır.
2) Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.03.2012 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy