MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen alacak, tazminat, tapu iptali ve tescil davalarının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen 2010/835 Esas sayılı davaların reddine, birleşen 2010/540 Esas sayılı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün asıl ve birleşen 2010/540 Esas sayılı davada davalı kooperatif, birleşen 2010/835 Esas sayılı davada davacı kooperatif vekilince duruşmalı, asıl ve birleşen 2010/540 Esas sayılı davalar yönünden davacılar ..., ... ve... vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili Av. ... ile kooperatif başkanı...ı ve yönetim kurulu üyesi .... ile davacı asillerden... ve davacılar vekili Av. ... gelmiş olmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- KARAR -
Davacılar vekili, müvekillerinin murisi... ile davalı kooperatif arasında ......1995 tarih... yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" ve yine müvekkili... ile davalı arasında aynı tarihli .... yevmiye numaralı sözleşme imzalandığını, her iki sözleşme uyarınca müvekkillerine ait arsalar üzerinde davalı kooperatifin inşaat yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmeler uyarınca müvekillerine ... dairenin en geç ....04.1999 tarihinde teslim edilmesi gerekirken, aradan ... yıl geçmiş olmasına rağmen inşaatın bitirilmediğini ve müvekillerine dairelerin teslim edilmediğini, ancak tamamlanmayan bir kısım dairelere üyelerin yerleşip oturduğunu, bazılarının ise kiraya verildiğini, sözleşmenin .... maddesi uyarınca müvekillerinin kira tazminatı talebi doğduğunu, Ağustos 1999 Depremi nedeni ile inşaatların yapımına ... sene ara verildiğinden, bunun mücbir sebep olarak kabulü ile müvekillerinin ... yıllık kira alacağı olan 570.000,00 USD karşılığı 927.105,00 TL'nin faiziyle davalı kooperatiften tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif vekili, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin .... maddelerinde tahkim şartı olduğunu, buna rağmen dava açıldığını, müvekkilinin inşaatı bitirmesine rağmen davacıların daireleri teslim almadığını, ayrıca müvekillerine arsa paylarını devretmediklerini, davacıların geriye doğru ... yılı aşan kira bedellerinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davacılar tarafından davalı kooperatif aleyhine, sözleşmenin feshi ve inşaatın ortadan kaldırılması talebi ile açılan davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ....06.2011 gün 2006/540 Esas 2011/466 Karar sayılı ilamı ile dosyanın asıl tazminat davası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
...., Müşavirler, İnşaatçılar Konut Yapı Kooperatifi tarafından arsa sahipleri hakkında, üzerinde kayıtlı olan taşınmazların % 65 oranında hissesinin iptali talebi ile açılan davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ....05.2011 gün 2010/835 Esas 2011/348 Karar sayılı ilamla dosyanın asıl davayla birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece, sözleşmenin .... maddesindeki tahkim şartı nedeniyle uyuşmazlığın hakem heyeti tarafından çözülmesi gerektiği nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine ... .... Hukuk Dairesi'nin ......2010 gün 2010/6003 Esas 2010/5521 Karar sayılı ilamı ile hüküm bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, bozma öncesi rapor alınan bilirkişi kurulundan yeniden rapor alınmış ve taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca kooperatifin arsa sahiplerine ait arsa üzerine inşaat yapmayı üstlendiği, yüklenici kooperatifin inşaatı %88 oranında tamamladığı, ancak inşaatta eksiklik ve tamiri gereken kısımlar bulunduğu, ayrıca inşaatın ruhsatsız ve kaçak olması nedeniyle hakkında ... Belediye Başkanlığı tarafından verilen yıkım tararının bulunduğu, bu kararın iptali için açılan dava ... .... İdare Mahkemesi'nin 03.04.2012 gün 2012/830 karar sayılı ilamı ile reddedildiği, arsa sahipleri tarafından sözleşmenin feshi talep edildiği için kira tazminatı talebinde bulunamayacakları, adı geçen idare mahkemesi kararına göre inşaatın mevcut hali ile ruhsata bağlanıp, bağlanmayacağı hususunda inceleme yapılmasına gerek olmadığı, yüklenicinin ruhsatsız ve kaçak inşaat yaptığı, sözleşmelere aykırı davrandığı kendi edimlerini yerine getirmeden, karşı tarafın edimini yerine getirmesini isteyemeyeceği gerekçesiyle, kira tazminatına yönelik asıl davanın, tapu iptali tescil talebine yönelik birleşen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/835 Esas sayılı davasının reddine, sözleşmenin feshine yönelik ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/540 Esas sayılı davanın kabulü ile taraflar arasında akdedilen ......1995 tarihli her iki sözleşmenin geriye yönelik feshine karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı kooperatif (birleşen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/835 Esas, 2011/348 Karar sayılı davanın davacısı) vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
...-Davacılar (birleştirilen davanın davalıları) vekilinin temyiz itirazlarına gelince; yüklenici kooperatif ile arsa sahibi muris arasında imzalanan ......1995 tarihli "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nin "Cezai Şart ve Fesih" başlıklı .... maddesinin son paragrafında "Arsa sahibinin yukarıda belirtilen nedenlerle, sözleşmeyi tek taraflı olarak bozması halinde arsa sahibi uğramış olduğu maddi ve manevi zarar ve ziyanı talep edebileceği gibi gecikilecek süre için .... maddede belirtilen kira bedellerini de ayrıca talep edebilir, kooperatif .... maddede belirtilen kira bedelinin indirilmesini talep edemez." hükmü düzenlenmiştir. Bu durumda, mahkemece, açıklanan hüküm ve bu hükmün atıfta bulunduğu kira tazminatına ilişkin sözleşmenin .... madde hükmü dikkate alınmadan, davacı (birleşen davanın davalıları) arsa sahiplerinin kira tazminatına ilişkin taleplerinin reddinde isabet görülmediği gibi, birleştirilmesine karar verilen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/540 Esas 2011/466 Karar sayılı dosyasında davacı arsa sahipleri tarafından sözleşmenin feshi ile mevcut inşaatın ortadan kaldırılması (kâl) talep edildiği halde, mahkemece inşaatın ortadan kaldırılması hususunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi de ayrıca doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda (...) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, davalı (birleşen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/835 Esas 2011/348 Karar sayılı dosyanın davacısı) kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (...) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar (birleşen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/835 Esas 2011/348 Karar sayılı dosyanın davalıları, diğer birleşen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/540 Esas 2011/466 Karar sayılı dosyanın davacıları) arsa sahiplerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, vekili ... duruşmasında hazır bulunan asıl davada davacı birleşen davada davalılar yararına takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl ve 2010/835 Esas sayılı birleşen davada davalı 2010/540 Esas sayılı birleşen davada davalı kooperatiften alınarak anılan davalılara verilmesine, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz eden kooperatiften alınmasına, diğer temyize gelenlerin peşin alınan harçalarının istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 03.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.