MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi ve tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatiften 02.01.2003 tarihinde hisse satın aldığını, kooperatif uygulamasında üyeler arasında 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesindeki eşitlik ilkesine uyulmadığını, üyelerin çalıştırılmasında ayrımcılık yapıldığını, davacının çalıştırılmadığını, çalışmak üzere defalarca başvurmuş olmasına rağmen hiçbir sonuç alamadığını, kooperatif üyelik aidatlarını ödemek istemesine rağmen, çalıştırılmaması nedeniyle aidat alınmayacağının bildirildiğini ileri sürerek, kooperatif üyelerinin çalışma şekil ve şartlarının yeniden düzenlenerek, ... hatta ... üyenin dönüşümlü olarak çalıştırılmasına ve davacının bu güne kadar çalıştırılmamasından dolayı uğramış olduğu şimdilik ....000,00 TL müspet zararın üyelik tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ....04.2012 havale tarihli ıslah dilekçesi ile talebini ....579,41 TL'ye arttırmıştır.
Davalı vekili, dava konusu edilen muarazanın ticari ... kapsamında değerlendiri- lemeyeceğini, davanın Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görülemeyeceğini, tazminat talebinin yersiz olduğunu ve zamanaşımına uğramış bulunduğunu, tespit niteliğindeki davanın alacak davası ile birlikte görülemeyeceğini, davacının kooperatife karşı hiçbir yasal yükümlülüğünü yerine getirmediğini, hat verilmesine rağmen kâr edemediğinden kendisinin vazgeçtiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; belediye otobüslerinin şehir içi yolcu taşımacılığından çekilmesi üzerine boşalan hatların intifa hakkının “yeni kurulacak Kooperatif üyeleri adına müşterek vaziyette” tasarruf edilmek üzere dava dışı....'ya satıldığı ve satışın amacına uygun olarak davalı kooperatifin kurulduğu, fiili uygulamanın, Kooperatife üyelik sırasına göre çalışma esasına dayandığı, kooperatif üyelerinin hak ve vecibelerde eşitliği, kooperatifin kuruluşundaki genel amacın ortaklarının taşıma hizmetlerini pazarlamak ve bu hizmetlerle ilgili ihtiyaçlarını karşılamak, özel amacın ise, Belediye araçlarından boşalan hatlarda şehir içi yolcu taşımacılığı yapmak olduğu gözetildiğinde davacının davasında haklı olduğu, işbu sorunun çözümüne ilişkin anasözleşmede hüküm bulunmadığı gibi, ruhsatların kooperatif üyelerine hangi usul ve esaslara göre tahsis edileceğine dair bir genel kurul kararının da bulunmadığı gerekçesiyle, davacının ....579,41 TL maddi zararının davalıdan tahsiline, kooperatifin ... hat ruhsatını, ... üyeye dönüşümlü olarak kullandırmak şeklinde çalışma şartlarının belirlenmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
...) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
...)Ayrı bir tüzel kişiliği bulunan bir kooperatifin işleyişi karar, yürütme ve denetim organlarınca sağlanır. Hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kooperatif genel kurul ve yönetim kurulu kararları aleyhine dava açılarak iptali sağlanabilir. Somut olayda ise, dava, kooperatif yönetimince belirlenen ve davacıyı dışlayan çalışma şeklinin yeniden düzenlenmesi suretiyle muarazanın giderilmesine ve yönetim kurulu kararı uyarınca davacının çalışmasına engel olunduğu iddiasına dayalı kazanç kaybının tazmini istemine ilişkin olarak açılmıştır.
Kural olarak, yönetim kurulu kararları doğrudan dava edilemezler. İtiraz üzerine genel kurulda alınacak kararın, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53.maddesi uyarınca ortaklar tarafından dava edilmesi mümkündür. Yönetim kurulu kararlarının somut olayda olduğu gibi ortağın doğrudan kişisel haklarını etkilemesi, ilgili kişi zararına sonuçlar doğurması halinde doğrudan dava konusu edilebileceği, gerek öğretide ve gerek yargısal içtihatlarda kabul edilmektedir.
Buna göre, mahkemece, davacıların kişisel haklarını ilgilendiren Yönetim Kurulu kararına karşı, anasözleşme ve yasada yasaklayıcı açık bir hüküm bulunmaması karşısında önce genel kurula başvurmadan dava yolu ile yönetim kurulunun uygulamasından doğan muarazanın giderilmesini istemekte hukuki yararının bulunduğu gözetilmelidir. Davacının, kooperatif yönetim kurulu tarafından tespit edilen çalışma düzenine uyulması nedeniyle doğduğu iddia edilen kazanç kaybının tazmininin talep edebilmesi için öncelikle anasözleşmenin .... maddesi gereğince kendi adına kayıtlı çalışmaya elverişli, aracının bulunması gerekmektedir. Ayrıca, davacının kooperatifçe çalıştırılmaması durumunda dahi başka bir işte de çalışarak gelir elde edip etmediği üzerinde de durulmalıdır. O halde mahkemece, davacının kendine ait aracının bulunup bulunmadığı hususu araştırılarak, taşıma konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla, davalı kooperatifin kayıtları üzerinde inceleme yapılıp, davalı kooperatif hattında çalışan bir ortağın ortalama kazancının belirlenmesi, belirlenen miktardan masrafların ve amortisman giderlerinin düşülmesi, davacının çalışmadığını iddia ettiği süre içinde başka bir işte çalışarak elde etmesi muhtemel kazancın kesin olarak gözetilmesi yoluyla yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda, gerçek tazminat miktarının somut verilerle belirlenememesi halinde BK'nın 42. vd. ( TBK 50 vd. ) maddelerinden yararlanılarak davacının gerçek zarar miktarının mahkemece takdiren belirlenip hükmedilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.