(818 S. K. m. 158, 159) (6098 S. K. m. 179, 180) (1163 S. K. m. 42)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki tazminat ve cezai şart davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı tazminat isteminin kabulüne, cezai şart isteminin reddine yönelik olarak verilen hükmün davacılar vekilince duruşmalı, davalılar vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vekili ile davalılar vekilinin gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkillerinden H. ile davalı kooperatif arasında 16.12.1994 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmede diğer davalı şirketin kefil sıfatıyla yer aldığını, sözleşme gereğince davacı tarafa zamanında teslim yapılmaması halinde kira tazminatının ödeneceğinin kararlaştırıldığını, 02.07.2001 tarihli ek protokol ile taşınmazın hissedarı davacı U.nin sözleşmeye taraf olduğunu, davalı kooperatifin zamanında teslim yapmaması nedeniyle 07.09.2005 tarihli ek sözleşmenin taraflar arasında imzalandığını, bu sözleşme ile imal edilen bloklardan iş merkezi olan C bloğun tamamı ile A bloğun 28 ila 48 nolu daireleri kapsar 21 adet dairenin davacılara verilmesinin kararlaştırıldığını, C bloğun 01.03.2006 tarihinde, A bloktaki bağımsız bölümlerin ise 01.04.2006 tarihinde, iskanı alınmış ve çevre düzenlemesi yapılmış halde teslim edilmesinin, teslimatın zamanında yapılmaması halinde her gün için 200,00 TL cezai şartın ödenmesinin kararlaştırıldığını, yapılan ihtara rağmen teslimatın yapılmadığını ileri sürerek, 350.000,00 TL cezai şart ve şimdilik 50.000,00 TL kira tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mülkiyeti davacılara verilecek olan C bloğun dava konusu edilmediği, davacılara verileceği kararlaştırılan A bloktaki 21 adet bağımsız bölümün dosyaya sunulan 03.08.2007 tarihli iş bitirme tutanağı ve eki olan teknik şartname ye göre, işin proje ve sözleşmelere uygun olarak yapılıp bitirildiği, bu belgenin taraflarca imzalandığı, bu durumda, anılan tarih itibari ile A bloktaki dairelerin 03.08.2007 tarihinde bitirilip, mal sahiplerine teslim edildiği, buna göre de 16 aylık bir gecikmenin (01.04.2006-03.08.2007) bulunduğu, davacıların cezai şart isteminin 818 sayılı BK'nın 158/2. (6098 sayılı TBKnın 179/2) maddesinde düzenlenen ifaya bağlı cezai şarta ilişkin olduğu, bu maddeye göre, sözleşmenin belirli zaman ve yerde ifa edilmemesi halinde, ödenmek üzere cezai şart taahhüt edilmiş ise, açıkça vazgeçmiş veya ifayı kayıtsız şartsız kabul etmiş olmadıkça, hem sözleşmenin ifası, hem de kararlaştırılan cezai şartın ödenmesinin talep edebileceği, somut uyuşmazlıkta davacıların A bloktaki daireleri teslim alırken cezai şart alacaklarını saklı tutmadıkları, davacıların işin yapılmasının gecikilmesinden dolayı müspet zarar kapsamında kira zararını talep edebileceği, A blokta davacılara düşen 21 adet dairenin 16 aylık gecikme karşılığı kira tazminatının 120.540,00 TL olduğu, davalılardan İ... İnşaat Ltd. Şti.nin 16.12.1994 tarihli ana sözleşmeyi, 100.000,00 DMne kadar davalı kooperatifin tazminat borcuna müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığı, diğer sözleşmelerde ise kefaletten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldıran bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle anılan miktar kadar tazminat borcundan, davalı şirketin de kefaleti nedeniyle borçlu olduğu gerekçesiyle, ceza-i şart isteminin reddine, kira tazminatı isteminin kabulü ile 50.000,00 TLnın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2) Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı cezai şart ve kira tazminatı alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 16.12.1994 tarihli asıl ve 07.09.2005 tarihli ek arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerine göre, dava konusu cezai şart ve gecikme tazminatı alacağına konu yapılan A bloktaki bağımsız bölümlerin, yapı kullanma izin belgesi alınmış ve çevre düzenlemesi yapılmış şekilde 01.04.2006 tarihinde teslim edilmesi, aksi takdirde günlük 200,00 TL cezai şart ödenmesi kararlaştırılmıştır.
Mahkemece, cezai şart istemi dosya içerisinde bulunan 03.08.2007 tarihli iş bitirme tutanağı ile arsa sahiplerinin bağımsız bölümlerini ihtirazi kayıtsız teslim aldıklarından bahisle reddedilmiş, gecikme tazminatı isteği ise aynı belgedeki 03.08.2007 tarihine kadar hesaplanarak kabul edilmiştir.
Öncelikle ve özellikle 07.09.2005 tarihli ek sözleşmede, teslim keyfiyeti yapı kullanma izin belgesi alınması ve çevre düzenlenmesi yapılması şartına bağlanmıştır. Dosya üzerinde yapılan incelemeye göre yapı kullanma izin belgesi alınmadığı ve çevre düzenlenmesinin yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Şu halde, ortada geçerli bir teslimin varlığından söz edilemeyeceğinden, BK'nın 158/2. maddesi uyarınca davacı arsa sahiplerinin cezai şart haklarının düştüğünden bahsedilemeyeceği gibi, kira tazminatının, belgedeki 03.08.2007 tarihine kadar hesaplanması gereği de kabul edilemez.
Bu durumda, yapılması gereken iş, teslimin özellikle ek sözleşme ile yapı kullanma izin belgesi alınması ve çevre düzenlemesi yapılmasına bağlı olduğu gözden kaçırılmadan, cezai şart ve kira tazminatının somut olayın özelliğine göre, iş bitirme tutanağının sahteliği ve geçerliliği önem arz etmediği halde ona uygun şekilde hükme varılması yerinde görülmemiştir.
Bunun yanında, taraflar arasında düzenlenen ve inkar olunmayan takas protokolüne göre, arsa sahiplerine ait A Bloktaki bir kısım bağımsız bölümlerin yüklenici kooperatife ait B bloktaki bir kısım bağımsız bölümler ile takas edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu protokolün davalı kooperatifçe 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca benimsendiği takdirde bağlayıcı olduğunun kabulü de zorunlu bulunmaktadır.
O halde takas protokolü üzerinde de durularak, uygulanması gereğinin saptanması halinde, takas sonucu arsa sahiplerine B bloktan verilmesi gereken bağımsız bölümlerin teslimi gereken tarih araştırılıp saptanarak yapılacak değerlendirmede, BK'nın 159/2. (TBK'nın 180/2) maddesi de nazara alınarak sonucuna uygun bir hükme varılmalıdır.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, taraflar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşılıklı alınarak birbirlerine ödenmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.05.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy