MAHKEMESİ : Keşan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 03/07/2013
NUMARASI : 2010/291-2013/260
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı kooperatif vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkilinin, davalılardan kooperatifin ortağı olduğunu, kur'a sonucu kendisine tahsis edilen A Blok 8 no'lu bağımsız bölümü kiraya vererek kullandığı halde davalı kooperatifçe haksız şekilde ihraç edildiğini, ihraç kararına karşı açtığı dava devam ederken taşınmazın muvazaalı şekilde diğer davalıya tapuda devir edildiğini, ortaklıktan ihraç kararının ise iptal edilerek kesinleştiğini ileri sürerek, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile fazlaya ilişkin hakkın saklı kalması kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş, 02.07.2013 tarihli ıslahla, 52.630,60 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı kooperatiften tahsilini istemiştir.
Davalı A.. B.. vekili, müvekkilinin davacı ile davalı kooperatif arasındaki ilişkiden uzak iyiniyetli 3. kişi olarak dairesini dava dışı M.D.. bedeli karşılığı resmi senetle satın aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Kooperatif vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre; davacıya kur'ada isabet eden dairenin satış suretiyle davalı A.. B.. geçtiği ve bu işlemin muvazaalı olduğunun kanıtlanamadığından davacının tapu iptal ve tescil talebinin yerinde olmadığı, konut verilemeyen davacı için ifa imkansızlığı bulunduğu ve zararının giderilmesi gerektiği gerekçesiyle, davalı A..B..aleyhinde açılan davanın reddine, davalı kooperatif aleyhinde açılan tapu iptal ve tescil davasının reddine, maddi tazminat talebinin ise kabulü ile 57.630,60 TL tazminatın ferdileşme tarihi olan 25.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsiline karar verilmiştir.
Karar, davalı kooperatif vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı kooperatif vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2)Dava, kendisine konut tahsis edilmeyen kooperatif ortağının tazminat istemine ilişkindir.
Bir yapı kooperatifinin ana amacı ortakların akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında anasözleşmeye uygun, konut ya da işyeri teslim etmektir. Çeşitli nedenlerle konut ya da işyeri tahsisi imkansızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır. Normal ödemesini yapıp konut sahibi olan üyelerle eşit miktarda ödemesi bulunduğu tespit edilen, diğer anlatımla eksik ödemesi bulunmadığı belirlenen, ancak kendisine konut tahsis ve teslimi yapılamayan ortağın ödemesi eksik olmayan diğer üyelere verilen emsal bir konutun dava tarihi itibariyle rayiç değerini talep edebileceğinin, hiç ödemesi yok ise konut karşılığı tazminat isteminin reddi gerektiğinin kabulü gerekir. Eksik ödemesi olan bir üyenin konut karşılığı tazminat alacağının hesaplanma şekli dairemizin yerleşik uygulamalarında aşağıdaki gibi formüle edilmiştir:
a- Önce, ortaklara tahsis edilen konut veya işyerinin dava tarihi itibariyle rayiç değeri saptanmalıdır.
b- Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin, ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar (Toptan Eşya Fiyat Endeksi Artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak, güncel değeri bulunmalıdır.
c- Bundan sonra, yukarıda (a) bendinde bulunan değerden (b) bendinde bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın, bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettiği ortaya çıkarılmalıdır.
d- Bunu takiben, davacı eksik ödeme yapan ortağın ödentileri (b) bendinde ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı da güncelleştirilmelidir.
e- Bu hesaplamalardan sonra, normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (b) bendinde bulunan ödemelerinin güncel değeri karşılığı, yine yukarıda (c) bendinde bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre, davacının (d) bendindeki eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yarar sağlaması gerektiği, orantı kurallarına göre belirlenmelidir. Yani sonuç olarak, (d) bendinde bulunan miktar, (c) bendinde bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan miktarın (b) bendinde bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktara (d) bendinde bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar, davacı ortağın bu davada kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar miktarını belirleyecek ve mahkemece (talep miktarı aşılmadan) bu miktara hükmedilecektir.
Somut olayda davacının davalı kooperatifin ortağı olduğu, davacıya kur'ada isabet eden konutun dava dışı M.. D.. tahsis ve tapuda devir edildikten sonra davalı A. B.. satışı suretiyle mülkiyetinin devredildiği, dosya kapsamından davacıya tahsis edilebilecek bir konutun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, kooperatifler konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden kooperatif defter, kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak, kendisine konut tahsisinin mümkün bulunmadığı belirlenen davacının ödemelerinin eksik olması halinde yukarıda belirlenen formül uyarınca tazminat hesabı yapılması, ödemelerinin tam olması halinde diğer üyelere verilen emsal konutun dava tarihi itibariyle rayicinin belirlenmesi gerektiği gözetilerek, açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru olmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı kooperatif vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı kooperatif yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy