(1163 S. K. m. 81, 98) (6762 S. K. m. 219, 450) (7201 S. K. m. 12, 13) (6100 S. K. m. 27) (Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m. 20, 21)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin kurucu üyesi olup maliki olduğu payları iki oğluna pay olarak devrederek onları da kooperatife üye yaptığını, kardeşi İbrahim'in de çocuklarını ortak kaydettirdiğini, kurucu ortaklarla paydaş yaptıkları çocukları ödemeleri eşit olarak faturaları ödemek biçiminde yaptıklarını ve dışarıdan da dokuz üye aldıklarını, bu şekilde oluşturulan yapılanma sonucunda iki blok yapıldığını, bu bloklardan A blokun belli dairelerinin arsa sahiplerine verildiğini, A blokta arsa sahiplerine verilen daire sayısının 12 olup kalan 5 dairenin ise düz 9 üyeden 5'ine 1 dairenin de kurucu ortak başkan O. Y.'a verildiğini, B blokta ise 24 dairenin 4'ünün diğer ortaklara, 20 dairenin 10'unun ise yönetici başkan O. Y. ile çocuklarına verildiğini, kalan dairelerin 7'sinin ise kurucu ortak İbrahim ile çocuklarına, kalan 3 dairenin de müvekkil ile iki çocuğuna verildiğini, bu gelişi güzel, keyfi, hukuksal bakımdan geçersiz, kabul edilemez paylaşımın eşitlik, nimet, külfet ilkelerine ve kooperatif hukuku kurallarına da açık biçimde aykırı olduğunu ileri sürerek, müvekkilin pay durumu ile mali yükümlülüklerine denk gelecek bağımsız bölümlerin öncelikle aynen verilmesini, olmazsa parasal değerlerinin saptanmasıyla fazlaya ilişkin istekle dava hakları saklı tutularak şimdilik 15.000,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif tasfiye kurulu üyeleri O. Y. ve S. Y. vekili, davacılar ile davalılar arasında kooperatif harici şirket ortaklığı bulunduğunu, bu ortaklıktaki pay oranlarının kooperatifteki boş olan üyeliklerin dağılımında esas alındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı tasfiye kurulu üyesi, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı kooperatifin tasfiye kurulunun görev süresinin dolduğu 30.06.2008 tarihinden sonra üst üste üç yıl süreyle genel kurul toplantısı yapmadığı, görev süresi sona eren tasfiye kurulu yerine yeni tasfiye memuru tayin edilmediği, mevcut tasfiye memurlarından bir tanesinin ölmüş olduğu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/1-6 maddesinin kooperatifin dağılma sebebi olarak düzenlendiği ve emredici nitelikte olduğu dikkate alınarak kooperatife karşı talepte bulunulamayacağı gerekçesiyle, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, kooperatif ortaklığına bağlı olarak mali yükümlülüklere denk gelecek bağımsız bölümlerin aynen verilmesi, mümkün olmaz ise tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Dairemizin geri çevirme kararı üzerine Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce gönderilen cevabi yazı kapsamından davalı kooperatifin 10.11.2005 tarihi itibariyle tasfiye haline girdiği, tasfiye kuruluna müştereken temsile yetkili O. Y., İ. K. ve S. Y.'ın atandığı, daha sonra İ. K.'ın öldüğü, yerine tasfiye memuru atanmadığının sicile bildirildiği anlaşılmaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla dava tarihinde yürürlükte olan TTK'nın 450 ve 219/1. maddeleri uyarınca, tasfiye halindeki kooperatif tüzel kişiliğini davalarda tasfiye memurları temsil eder.
Davalı kooperatif adına duruşmalara giren Av. A. Y.'a tasfiye memurları S. Y. ve O. Y. tarafından tasfiye memuru sıfatıyla verilmiş vekaletnameler sunulmadığı gibi, mevcut vekaletnamelerin ise tasfiye memurlarının şahsı adına verilmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılmış olmasına rağmen, mahkemece adı geçen avukata tasfiye kurulu üyeleri tarafından tasfiye memuru sıfatıyla verilmiş vekaletnamenin sunulmasının sağlanması, vekaletname sunulamaz ise dava dilekçesi ve duruşma gününün tasfiye halinde davalı kooperatif tüzel kişiliğine tebliğe çıkarılması, Tebligat Kanunu'nun 12 ve 13. maddeleri ile Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 20 ve 21. madde hükümleri uyarınca tasfiye memurlarından ya da koşulları oluştuğunda memur veya müstahdemlerinden birine kooperatif adına tebliği ile yargılamaya devam edilmesi gerekirken, adı geçen avukatın huzurunda yargılamaya devam olunması HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına aykırı olmuştur.
2) Kabule göre; davalı kooperatifin feshi halinde, kooperatifin tasfiyesine başlanacağından tasfiye sırasında varsa kooperatifin alacaklarının tahsili yanında borçların ödenmesi de esasen tasfiyenin zorunlu bir gereğidir. Tasfiye halindeki kooperatifin tüzel kişiliği, tasfiyenin tamamlanması üzerine sicilden terkine kadar sona ermediğinden, aleyhine icra takibi yapılması ya da dava açılması mümkündür.
Somut olayda, davalı kooperatifin tasfiye halinde olduğu ve sicilden terkin edilmediği anlaşılmış olup, mahkemece pasif husumetin varlığının kabulü ile uyuşmazlığın esası incelenip taraf delilleri toplandıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi hükmüne göre kooperatifin olağan genel kurul toplantılarını üç yıl üst üste yapmamış olmasının kooperatifin sicilden terkin edilmesi sonucunu doğurmayıp kooperatifin tasfiye haline girmesini sağlayacağı, davalı kooperatifin de zaten tasfiye halinde olduğu hususları gözardı edilerek, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, hükmün re'sen BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 26.03.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy