(2004 S. K. m. 142, 154, 235) (6102 S. K. m. 4) (6762 S. K. m. 5) (6100 S. K. m. 114, 115)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı İ. Hazır Beton Elemanları San. ve Tic. A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, müvekkili banka ile dava dışı Depar İnş. Ltd. Şti. arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinde dava dışı U. Uluslararası Yapı ve Tic. A.Ş.'nin müteselsil kefil olduğunu, borçlu firmaların ödemelerini aksatmaları nedeni ile kredi hesabının kat edildiğini, ihtiyati haciz kararı uygulanarak İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün 2011/17843 E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, sıra cetvelinin tanzim edildiği takip dosyasında ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiğini ve konan hacizlerin henüz kesinleşmediğini, müvekkili alacağının sıra cetvelinde adı geçen tüm takiplerden önce doğduğunu ve bu alacağın kesin olduğunu, bu nedenle sıra cetvelinde müvekkili alacağına pay ayrılmamasının hukuka aykırı olduğunu, davalılardan F.Grup İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alacağının muvazaalı olup gerçek bir ilişkiden kaynaklanmadığını ileri sürerek, öncelikle davacı banka haczinin öncelikli olması nedeniyle alacağı kadarının müvekkilinin takip dosyasına ödenmesini, sıra cetvelinin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı İ. Hazır Beton Elemanları San. ve Tic. A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir.
Davalı F. Grup İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; bu davaya konu takip dolayısıyla davacı vekilince 08.03.2012 tahakkuk tarihinden önce usulüne uygun olarak 3. kişi İSKİ Genel Müdürlüğü'ne haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğinden borçlu UYTAŞ'ın İSKİ nezdinde doğacak hak ve alacaklarına konulan haczinin kesinleşmiş ilk haciz olduğu, İstanbul 33. İcra Müdürlüğü'nün 2011/8772 Esas sayılı dosyasında paylaştırılmasına ve sıra cetveli yapılmasına karar verilen alacağın, bu takip dolayısıyla konulan haciz ilk haciz olmadığından sıra cetvelinin İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün 2011/17843 Esas sayılı dosyasında yapılması gerektiği belirtilerek, davanın kabulü ile, İstanbul 33. İcra Müdürlüğü'nün 2011/8772 Esas sayılı dosyasında yapılan 25.07.2012 tarihli sıra cetvelinin yetki nedeni ile iptaline karar verilmiştir.
Kararı, davalı İ. Hazır Beton Elemanları San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davalılardan F. Grup İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden hem muvazaa nedenine, hem de sıraya dayalı sıra cetveline itiraza, İ. Hazır Beton Elemanları San. ve Tic. A.Ş. yönünden ise sıraya itiraza ilişkindir.
Borçluya ait mahcuz satış bedelinin bütün alacaklıların alacağını karşılamaması halinde düzenlenecek sıra cetveline itiraz, alacağın sadece esas ve miktarına ya da hem sıraya hem de esas ve miktarına yönelikse dava yoluyla genel mahkemede (İİK'nın m.142/1), itiraz sadece sıraya yönelikse şikayet yoluyla İcra Mahkemesi'nde (İİK'nın m.142/son) ileri sürülmelidir.
Öte yandan, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
İİK'nın 142/1. maddesinde "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu hükümde yer alan "alakadarlar" ifadesi, sıra cetvelinde kendisine pay ayrılan ve dava sonucunda etkilenecek olan alacaklıları ifade eder. Bu hükümde belirtilen mahal mahkemesinin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolunda açık bir düzenleme bulunmadığı, somut olayda olduğu gibi taraflar arasında temel ilişki (doğrudan ticari bir ilişki) ya da TTK'nın kambiyo senetlerine ilişkin hükümlerinin uygulanmasını gerektiren kambiyo hukuku ilişkisi bulunmadığı hallerde bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Dairemizin 04.06.2013 tarih ve 3440 E., 3763 K; 15.09.2014 tarih ve 2019 E., 5643 K; 15.10.2014 tarih ve 1764 E., 6313 K. sayılı ilamlarında da açıklandığı üzere; HMK'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra açılan sıra cetveline itiraz davaları için görevli mahkeme (alacağın sıra cetveline göre düşen hissenin miktarına bakılmaksızın) HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:738)
6100 sayılı HMK'nın 1. maddesindeki göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü ile HUMK'nın 428/2. maddesinin mahkemenin görevli olmamasının mutlak bozma nedeni olduğuna ilişkin hükmü karşısında, görev hususu somut olayda olduğu gibi, açıkça temyize gelmese dahi temyiz mahkemesince re'sen gözetilmelidir.
Diğer yandan, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin yürürlükte bulunduğu dönemde Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi iken, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde yapılan değişiklikle Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasında ilişki görev ilişkisi olarak değiştirilmiş ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Ancak, 6335 sayılı Yasanın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTKna eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda mahkemece, F. Grup İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı açılan ve alacağın sırasına ve esasına yönelik davanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesi, F. Grup İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın ticari nitelikte bir dava olmadığı ve dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, muvazaa nedenine dayalı sıra cetvelinin iptali istemini inceleme görevinin İİK'nın 142/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi; davalı İ. Hazır Beton Elemanları San. ve Tic. A.Ş. yönünden ise itiraz sadece sıraya ilişkin olup icra mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, her iki davalıya ilişkin olarak uyuşmazlığın esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
2-Bozma nedenine göre, davalı İ. Hazır Beton Elemanları San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün re'sen bozulmasına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı İ. Hazır Beton Elemanları San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.09.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy