MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen tazminat, istirdat, ve alacak davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl, birleşen 2002/274 E. ve birleşen 2002/482 E. sayılı davalarda davacı, birleşen 2001/193 E. sayılı davada davalı ... vekili ile birleşen 2001/193 E. ve 2002/274 E. sayılı davalarda davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-K A R A R-
Asıl davada davacı vekili, taraflar arasında 15.05.1995 tarihinde imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, inşaat maliyetinin bir kısmının davalı arsa sahibi kooperatif tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını ancak, davalı ödemeleri zamanında yapmadığından işin kararlaştırılan sürede bitirilemediğini, davalının 15.02.2001 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, sözleşme fesh olmasa idi müvekkilinin 1.126.343,00 TL kar elde edeceğini, sözleşmeye göre hali hazırda yapılan toplam imalat bedelinin hak ediş karşılığının 644.763,00 TL olduğunu, müvekkiline düşen 43 daire için Eylül 1998 tarihinden itibaren aylık ortalama 1.500 USD kira geliri kaybı ve ayrıca yine bu gecikme nedeniyle 600.000,00 TL sermaye geliri kaybı oluştuğunu, piyasadaki itibarı zedelenen müvekkilinin manevi olarak da zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, yoksun kalınan kar için 25.000,00 TL, imalat bedeli için 23.000,00 TL, kira geliri kaybı için 1.000,00 TL, sermaye geliri kaybı için 1.000,00 TL, manevi zararları için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı ... vekili, aynı zamanda müvekkili kooperatifin üyesi olan davacının da katıldığı genel kurulda sözleşmenin feshinin oybirliği ile kabul edildiğini, davacının süresinde teslimi gerçekleştirmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2001/193 E. davada davacı ... vekili, müvekkili ile davalı ... arasında imzalanan 15.05.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, inşa edilecek 112 daireden, 43 dairenin davalı yüklenici ...'a ait olacağının, müvekkiline kalan 47 dairenin bedelinin arsa payı olarak, 22 dairenin bedelinin ise para olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, adı geçen davalıya ait olacak 43 dairenin alt yüklenici diğer davalı ...n'e devredildiğini, her iki davalının müvekkiline karşı müteselsilen sorumlu olduğunu, sözleşme uyarınca 15 Mayıs 1995 tarihinden itibaren 40 ay içerisinde tamamlanması gereken inşaat, süresinde tamamlanmadığından sözleşmenin müvekkilince haklı olarak feshedildiğini, yapılan işe göre müvekkilinin fazladan 64.436.955,79 TL ödeme yaptığını ayrıca, davalıların, iş zamanında teslim edilmediğinden toplam 870.000,00 TL gecikme tazminatı ve müvekkiline düşen daireler için toplam 210.100,00 TL kira bedeli ödemesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 45.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2001/193 E. davada davalı ... vekili, davacının ödemelerini süresinde yapmadığını, fazladan bir ödemesi bulunmadığını, akdin feshinin haksız olduğunu savunarak, birleşen davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2001/193 E. davada davalı ... vekili, müvekkili ile diğer davalı ... arasında imzalanan 21.07.1998 tarihli sözleşme ile, yüklenici ...'ın davacı arsa sahibi kooperatife olan yükümlülüklerinin müştereken yerine getirileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davacı kooperatife karşı yükümlüklerin süresinde yerine getirilemediğini, davacının fazladan ödemesi olduğunu savunarak, davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.
Birleşen 2002/274 E. sayılı davada davacı ... vekili, taraflar arasında imzalanan inşaat sözleşmesi ile dava dışı ...'e karşı olan yükümlülüklerin birlikte yerine getireleceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalının arsa sahibi kooperatif ile işbirliği yaparak, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshini sağladığını, böylelikle müvekkilini işin dışında bıraktıklarını, sözleşmenin feshi nedeniyle müvekkilinin kar kaybına uğradığını ve kira gelirinden mahrum kaldığını, bir takım ticari zararlarının doğduğunu, itibarının zedelenmesi nedeniyle manevi olarak da zarara uğradığını, ayrıca davalının inşaattaki kereste kalıpları zarar vererek yerinden söktürmesinden dolayı da zarara uğradığını ileri sürerek, kırılan kalıplar için 21.166.962,00 TL, sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan kira kaybı için 1.000,00 TL, ticari zararlar (gecikmeden kaynaklanan ve müvekkilinin parayı işletememesinden doğan zararlar) için 1.000,00 TL, manevi zararı için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 43.166,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2002/274 E. davada davalı ... vekili, davacının dava dışı ... ile yaptığı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin, davacının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle arsa sahibi kooperatif tarafından feshedildiğini, davacı iflas ettiğinden edimlerini yerine getirecek durumda bulunmadığını, yapılan ihtarlara rağmen iki yıldır kalıplarını almadığından bunların müvekkilince söktürüldüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2002/482 E. sayılı davada davacı ... vekili, asıl davada sözleşmeye göre hali hazırda yapılan toplam imalat bedelinin hak ediş karşılığının 644.763,00 TL olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bu kapsamdaki alacakları için 23.000,00 TL talep ettiklerini, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda bu kapsamdaki alacaklarının 621.763,00 TL olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, anılan bu bedelin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2002/482 E. sayılı davada davalı ... vekili, davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2008/208 E. sayılı davada davacı ..., 15.05.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin müvekkilince feshedildiğini, bu sözleşme ve davalılar arasındaki sözleşme uyarınca 43 dairenin tapusunun davalı ...'ne devredildiğini, davalıların işin ifasında müvekkiline karşı müteselsilen sorumlu olduklarını, asıl davada alınan bilirkişi raporunda müvekkiline arsa payı karşılığı yapılan 47 dairenin %42'sinin davalı ... tarafından yapıldığının tespit edildiğini, bu rapor esas alınarak, eksik kalan %58'lik kısmın müvekkili ile davalı ... tarafından dava dışı bir şirkete ihale edildiğini ve müvekkiline düşen dairelerin eksikliklerinin bu şirket tarafından tamamlanarak işin teslim edildiğini, ancak iş bedeli karşılığı 43 dairenin tapusunu daha önce almış bulunan davalı ...'nin bu dairelerin arsa bedellerini müvekkiline ödemediğini ileri sürekek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 200.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2008/208 E. davada davalı ... vekili, davacı ile davalı ... arasındaki sözleşmenin feshinden sonra, müvekkili ile davacı arasında eksik kalan işlerin tamamlanması konusunda yeni bir sözleşme yapıldığını, işin böylelikle ifa edildiğini, taraflarca alınan durum tespit raporunda, ...'ın A bloğun %55'ini, B bloğun %29'unu, davacının A bloğun %45'ini, müvekkilini ise B bloğun %71'ini yaptığının belirtildiğini, B bloktaki inşaatın %71'ini tamamlayan müvekkilinin bu blokta davacıya isabet eden 13 daireyi teslim tutanağı ile teslim ettiğini savunarak, birleşen davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2008/208 E. davada davalı Nehat Bektaş vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, birleşen bu davanın müvekkili ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshinden sonra yapılan işlerle ilgili olduğunu, fesihten sonraki işlerden müvekkilinin bir sorumluluğu bulunmadığını savunarak, birleşen davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalı kooperatifin sözleşmenin fesihinde haklı olmadığı, davacının imalat bedeline ilişkin hak ediş alacağı kalmadığı, yapacağı iş karşılığı davacıya yükleniciye daire verilmesi değil, bedel ödeneceği kararlaştırıldığından kira geliri ve sermaye geliri kaybına ilişkin talepleri ile manevi zarar isteminin yerinde olmadığı, kar kaybı isteminin ise yerinde olduğu gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile kar kaybından doğan alacak istemi yönünden 25.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, birleşen 2001/193 E. sayılı davada; davanın kısmen kabulü ile hak ediş fazlası olarak ödenen 34.227,93 TL'nin davalı ...'dan, davayı kabul etmesi nedeniyle 45.000,00 TL'nin de davalı ...'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen 2002/274 E. sayılı davada; kırılan kalıp bedeli için 17.938,10 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, birleşen 2002/482 E. ve 2008/2008 E. sayılı davaların reddine dair verilen
karar, taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine, Dairemizin 05.07.2013 tarih ve 2344 E., 4688 K. sayılı ilamıyla, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, yüklenici sıfatıyla ..., arsa sahibi sıfatıyla ... arasında önce 15.05.1995 tarihli adi yazılı, daha sonra da 11.07.1998 günlü düzenleme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, bu arada yüklenici ...'ın 20.06.1996 tarihinde ... ile yaptığı sözleşmede, inşaatın bedelinin ... tarafından ödenmesi karşılığı ...'ın imalat işine devam edeceği ve arsa sahibine ait bağımsız bölümlerin de önceden kararlaştırıldığı şekilde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, 15.05.1995 ve aynı hükümleri içeren 11.07.1998 günlü sözleşmelerde, iki blok halinde toplam 112 dairenin yapılacağı bunlardan 47 adedinin anahtar teslimi şeklinde imal ve arsa sahibi kooperatife teslim edileceği, 65 adet dairenin ise yüklenici ...'a ait olacağı, ancak bunlardan 22 adedinin bedeli karşılığı arsa sahibi kooperatife satılması konusunda anlaşmaya varıldığı, yüklenici ..., sözleşmede öngörülen sürede yapıları anahtar teslim edemediği gibi, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında yaptığı imalattan daha fazla bedelin kendisine ödendiğinin saptandığı, hal böyle iken sözleşmenin feshinde arsa sahibi kooperatifin haksız olduğundan söz edilemeyeceği, bu durumda da feshe neden olan asıl davada davacı yüklenicinin kar kaybı talebinin reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı, öte yandan birleşen 2001/193 esas sayılı davada talep edilen miktarı davalılardan ...'nin kabul ettiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile de gerçek fazla ödeme miktarının 34.227,63 TL olduğunun belirlendiği, bu durumda ...'ın 34.227,63 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla toplam 45.000,00 TL'nin her iki davalıdan müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken ifade olunan miktarların sanki her iki davalıdan ayrı ayrı tahsili gerekiyormuş gibi hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu belirtelerek bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, asıl davanın reddine, birleşen 2001/193 E. sayılı davanın kısmen kabulü ile, davalı ...'ın 34.227,63 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla, toplam 45.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, birleşen 2002/274 E. sayılı davanın kısmen kabulü ile kırılan kalıp bedeli için 17.938,10 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, birleşen 2002/482 E. ve 2008/2008 E. sayılı davaların reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl, birleşen 2002/274 E. ve birleşen 2002/482 E. sayılı davalarda davacı, birleşen 2001/193 E. sayılı davada davalı ... vekili ile birleşen 2001/193 E. ve 2002/274 E. sayılı davalarda davalı ... vekili temyiz etmiştir.
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, asıl, birleşen 2002/274 E. ve birleşen 2002/482 E. sayılı davalarda davacı, birleşen 2001/193 E. sayılı davada davalı ... vekili ile birleşen 2001/193 E. ve 2002/274 E. sayılı davalarda davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl, birleşen 2002/274 E. ve birleşen 2002/482 E. sayılı davalarda davacı, birleşen 2001/193 E. sayılı davada davalı ... vekili ile birleşen 2001/193 E. ve 2002/274 E. sayılı davalarda davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.01.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy