(2004 S. K. m. 179)
Dava: Davacıların açmış olduğu iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde davacılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmiştir.
Karar: Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacılar vekili, müvekkili şirketlerin aktiflerinin şirket alacaklarının alacaklarını karşılamaya yetmediğini, borçlarının aktifinden fazla olduğunu, borca batık durumda bulunduklarını, ancak imkan tanınması ve iyileştirme projesinin uygulanması halinde bir yıl içinde aktif pasif dengesinin düzeleceğini ileri sürerek, müvekkili şirketlerin bir yıl süreyle iflaslarının ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı şirketlerin borca batık olduğu, davacı tarafça sunulan iyileştirme projelerinin uygulanabilir olmadığı, inandırıcı olmadığı, davacı şirketlerin imkan tanınması halinde mevcut iyileştirme projesi ile makul süre içinde borçlanabilirliğini, aktif- pasif dengesini tutturabilmesinin mümkün olmadığı, kayyım raporunda da belirtildiği üzere davacı şirketlerin borçluluk halini azaltacak nitelikte ortaklık, sermaye girişi gibi herhangi bir somut veri ortaya koyamadıkları, gerekçesiyle, davacı şirketlerin iflasına karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
... .... ..... Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden; Grup şirketlerde kefalet ilişkisi borca batıklığın tespiti açısından kötüye kullanılabilmekte ve bir borca ilişkin kefaletin birden fazla şirketin pasif hesabında gösterilmesi nedeniyle bu şirketler borca batık olmasa da şeklen borca batık hale gelebilmektedir. Bu durumda grup şirketlerde borcun asıl borçlu şirket pasifinde gösterilmesi kefalet veren şirketin pasifinde ayrıca yer verilmemesi ve bu şekilde borca batıklığın belirlenmesi gerekmektedir. Somut olayda, bilirkişi raporunda ... ... .... ... .. ve Ticaret A.Ş.'nin bilançoda yer alan aktiflerin rayiç değerlerine göre yapılan incelemede borca batık olmadığının tespit edildiği ancak ....'nin kredi borçları dolayısıyla ....224.931,62 TL kefalet borcu bulunduğundan (-) ....385.433,90 TL borca batık olduğunun belirlendiği, kefalet borcunun şirketin pasif hesabında gösterilmemesi durumunda şirketin borca batık olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde davacı ... ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin borca batık olmadığı anlaşıldığından iflas erteleme davasındaki borca batıklık şartının adı geçen davacı şirket açısından oluşmadığı gerekçesiyle iflas erteleme talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
.... yönünden;.... ... ....San. ve Ticaret A.Ş. ... .. .... Tic. A.Ş.'nin hakim ortağıdır. Bu nedenle bu şirketin sahip olduğu ....... ilindeki taşınmazın işletme değeri, isim hakkı vb. ekonomik değeri olan/olabilecek unsurlar dikkate alınmalı ayrıca .... ..... A.Ş.'ye ait bazı arsa ve arazilerin rayiç değerlerinin tespit edilmediği anlaşıldığından değerlemesi yapılmayan aktiflerin uzman bilirkişiler marifetiyle değerleri tesbit edilerek davacı şirketin borca batık olup olmadığı belirlenmelidir.
Dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu durumda mahkemece, borca batık olduğunun tesbiti halinde ... ve ... yönünden somut olarak gerçekleşmiş bir iyileşme olup olmadığının tespiti ve davacılar vekilinin itirazlarını değerlendiren ek rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.01.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy