(4721 S. K. m. 855, 873) (2004 S. K. m. 17) (6100 S. K. m. 29)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen şikayetlerin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl dosyada şikayetçi-birleşen dosyalarda şikayet olunan ..., asıl dosyada şikayet olunan ... ... ...Kiralama A.Ş., birleşen 2013/239 E. dosyada şikayetçi ... İnş. Makina Tur. Tic. ve Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Asıl dosyada şikayetçi vekili, borçluya ait taşınmazın satış bedelinin paylaştırılması için düzenlenen sıra cetvelinde müvekkiline 11. sırada yer verildiğini, müvekkilinin alacağını tam olarak alamadığını, bunun nedeninin birinci sırada bulunan şikayet olunan ... ....Kiralama A.O'nın taşınmaz üzerinde 500.000,00 TL tutarında ipotek alacağı bulunmasına rağmen sıra cetvelinde 600.000,00 TL pay ayrılması ve üçüncü sırada yer alan şikayet olunan ... ...'ın alacağına kademeli faiz uygulanması yerine sabit faiz oranı uygulanması nedeniyle alacak miktarının fazla hesaplanması olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin yeniden düzenlenmesini talep ve şikayet etmiştir.
Asıl dosyada şikayet olunan .... .....Kiralama A.O. vekili, müvekkili lehine borçlu şirketin taşınmazları üzerinde 1. derece ipotek tesis edildiğini, ipotek bedelinin 600.000,00 TL olduğunu, ipotek sözleşmesinin 4. maddesi ile ipotek tesis edilen taşınmazlardan her birinin ve hisselerin tümünün borcun tamamından sorumlu olacağının düzenlendiğini savunarak, şikayetin reddini istemiştir.
Birleşen dosyada (2011/220 E.) şikayetçi vekili, sıra cetveli düzenlenirken müvekkilinin alacağının güncel miktarının 102.773,49 TL olmasına rağmen sıra cetvelinde 30.082,27 TL olarak yer aldığını ileri sürerek, sıra cetvelinin düzeltilmesini talep ve şikayet etmiştir.
Birleşen dosyada (2013/239 E.) şikayetçi vekili, müvekkili şirketin haciz tarihinin 28.12.2008 olduğunu, icra dosyasının takipsiz kalması üzerine dosyanın 08.02.2011 tarihinde yenilendiğini, taşınmazın üzerine yeniden haciz konulduğunu, 2 yıllık yasal süre içinde, 10.11.2010 tarihinde taşınmazın satışının talep edildiğini, müvekkilinin haciz tarihinin daha önce olmasına rağmen sıraya alınmadığını ve pay ayrılmadığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep ve şikayet etmiştir.
Birleşen dosyalarda bir kısım şikayet olunanlar ve vekilleri, duruşmalarda şikayetin reddini istemiştir.
Birleşen 2011/220 E. sayılı dosya, aralarındaki fiili ve hukuki bağlantı nedeniyle 12.03.2012 tarihinde, birleşen 2013/239 E. (2012/218 Eski Esas) sayılı dosya ile birleştirilmiş olup, birleşen dosyada, mahkemenin, asıl dosya yönünden; şikayetin reddine, birleşen dosyada, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine dair kararının, şikayetçi vekillerince temyizi üzerine Dairemizin 27.05.2013 tarih ve 2012/3488 E., 3530 K. sayılı ilamıyla, asıl dosyada, hasımsız olarak şikayette bulunulamayacağı, bu nedenle şikayetçiye, sıra cetvelinde sıra itibariyle kendisinden önce gelen ve pay ayrılan alacaklılara şikayeti yöneltmesi ve bu alacaklıları yargılamaya dahil etmesi için kesin süre verilerek, taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi; birleşen dosyada ise, şikayetin sıra cetvelindeki sıraya ilişkin olduğu ve mahkemenin görevli olduğu, hukuki durumu etkilenecek olan alacaklı Salih Alanbey'e duruşma günü tebliğ edilip savunma hakkı verilmeden karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek bozulması üzerine, uyma kararı verilen mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, birleşen dosyanın, asıl dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Asıl dosyada mahkemece verilen şikayetin kabulüne dair kararın, şikayet olunan .... .... Kiralama A.Ş'nin temyizi üzerine, şikayetin yalnızca sıraya ilişkin olduğu, bu nedenle icra hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek şikayetin görev yönünden reddi yerine uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi doğru görülmeyerek bozulması üzerine, uyma kararı verilen mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl dosyada, şikayet olunan .... ..... Kiralama A.O'nun alacağının sıra cetvelinde hatalı şekilde 600.000,00 TL olarak belirtildiği, adı geçen şikayet olunanın ipotek bedelinin 500.000,00 TL olduğu, diğer şikayet olunan ... .....ın alacağının sıra cetvelinde, faiz oranındaki hatalı hesaplama nedeniyle 188.175,86 TL olarak yer aldığı, alacağın aslında 166.530,85 TL olduğu; birleşen dosyada, şikayetçi ... Bankası A.Ş'nin gerçek alacak miktarının sıra cetvelinde yanlış yer aldığı, gerçek alacak miktarının İcra Müdürlüğü'nün 03.01.2011 tarihli yazısına göre 102.773,49 TL olduğu; birleşen dosyada, şikayetçi ...İnşaat Makine Tur. Tic. ve İşl. Tic. ve Ltd. Şti.'nin haczinin 24.12.2008 tarihinde düştüğü, icra takibinin yenilenmesinin ardından tekrar haciz konulduğu, bu yeni haciz şerhinin, adı geçen şikayetçiye aynı derecede bulunan diğer alacaklıların koydurduğu haciz ve satış işlemlerinden yararlanma imkanı vermeyeceği gerekçesiyle; asıl dosyada, şikayetin kabulü ile şikayet olunan .... ....l Kiralama A.O'nun alacağının 500.000,00 TL olduğunun, şikayet olunan .....'ın alacağının ise 166.530,85 TL olduğunun tespitine; birleşen dosyada, şikayetin kabulü ile şikayetçi ...'nin alacağının 102.773,49 TL olarak tespitine ve sıra cetvelinin bu hususlar nazara alınarak düzeltilmesine; birleşen dosyada ise, şikayetin reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl dosyada şikayet olunan .. .... Kiralama A.O vekili, birleşen dosyada (2011/220 E.) şikayet olunan ... vekili ile birleşen dosyada (2013/239 E.) şikayetçi vekili ayrı ayrı temyiz etmiştir.
1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince karar verilmesine göre, birleşen dosyada (2013/239 E.) şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2) Asıl dosyada şikayet olunan ............ Kiralama A.O. vekilinin temyiz itirazları yönünden;
TMK'nın 855. maddesi, "Birden çok taşınmazın aynı borç için rehnedilmesi, taşınmazların aynı malike veya borçtan müteselsilen sorumlu olan maliklere ait olmalarına bağlıdır. Aynı alacak için birden çok taşınmazın rehnedildiği diğer hallerde, her taşınmazın alacağın ne miktarı için güvence oluşturduğu rehin kurulurken belirtilir. Aksine bir anlaşma bulunmadıkça, tapu idaresi, re'sen güvenceyi taşınmazların her birine değeri oranında dağıtır." hükümünü, 873/son maddesi ise, "Aynı alacak için birden çok taşınmazın rehnedilmiş olması halinde, rehnin paraya çevrilmesi istemi, taşınmazların tamamı hakkında yapılır. Bununla birlikte, icra dairesi onlardan ancak gerektiği kadarını paraya çevirir." hükmünü içermektedir.
Somut olayda, asıl dosyada şikayet olunan ............ Kiralama A.O'nun alacaklı olduğu.....l ..... İcra Müdürlüğü'nün 2008/4479 E. sayılı icra dosyasında, şikayet olunan .... ....l Kiralama A.O'nun finansal kiralama sözleşmesinden doğan 600.000,00 TL alacağının 100.000,00 TL'sinin borçluya ait 235 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde, 500.000,00 TL'sinin ise yine aynı borçluya ait ve bedeli paylaşıma konu olan 568 ada, 2 parselde bulunan taşınmaz üzerinde kurulan ipotek ile güvence altına alındığı anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, kurulan ipoteğin, anılan yasa hükümleri uyarınca, borçluya ait iki ayrı taşınmaz üzerinde toplu rehin olarak düzenlendiği, şikayet olunanın toplam 600.000,00 TL olan alacağının tamamının, bedeli paylaşıma konu 568 ada, 2 parsel sayılı taşınmazın satış bedelinden karşılanması gerektiği göz önüne alınarak karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle, aksi şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3)Birleşen (2011/220 E.) dosyada şikayet olunan ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
Sıra cetveline yönelik şikayetlerde İcra Mahkemesi, önüne gelen şikayetleri sonuçlandırmak ve icra müdürüne bu yönde talimat vermekle görevli olup, gerekçede yeni sıra cetvelinin hangi ilkelere göre düzenleneceğini belirlemesi, diğer bir anlatımla alacaklıların ne miktar için hangi sıralarda yer alması gerektiğinin saptanması, cetvelin hukuka uygun olmayan kısımlarının gösterilmesi, bu çerçevede işlem yapılması için İcra Müdürüne (İİK'nın 17. maddesine kıyasen) talimat vermesi gerektiğinden, iptal nedenlerinin gerekçede belirtilmesi ve hüküm fıkrasında gerekçe tekrar edilmeden sıra cetvelinin iptaline karar vermekle yetinilmesi ve eda hükmü kurulmaması gerekir. Mahkemece, hüküm fıkrasında, "Sıra cetvelinde 1. ve 3. sırada bulunan alacaklardan artan alacağın hesaplanarak öncelikle 9. sırada bulunan Garanti Bankası A.Ş.'ne ödenmesine " şeklindeki, gerekçede yer alması gereken hususlara hükmün fıkrasında yer verilmesi özel olarak İİK'nın 17/1. maddesine ve genel olarak da hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait bir sözün tekrar edilmemesine ilişkin HMK'nın 297/2. maddesine aykırı olduğundan doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, birleşen dosyada (2013/239 E.) şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl dosyada şikayet olunan ... .... Kiralama A.O vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün şikayet olunan ... .... Kiralama A.O lehine, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, birleşen dosyada (2013/239 E.) şikayet olunan ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden birleşen 2013/239 esas sayılı dosyada şikayetçi .... İnş. Makina Tur. Tic. ve Ltd. Şti.'den alınmasına, diğer temyiz edenlerden alınan peşin harçların istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy