İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın esastan reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, davanın tamamını ıslah ettiğini bildirdiği dilekçesinde; müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olan...'den ortaklık hissesini devraldığını, kooperatif ile devreden kemal arasında yapılan sözleşme uyarınca kooperatif uhdesinde bulunan A blok 19 no.lu dairenin 25.000 TL karşılığında dava dışı devredene satıldığı ve yapılan ödeme dışında bedel talep edilmeyeceğinin kararlaştırıldığını, fazladan üyelik aidatı talep edilmesi halinde bu bedelin diğer davalılar ... ve ... İnş. Ltd. Şti. tarafından karşılanacağına dair sözleşme yapıldığını bu hususun kooperatif tarafından da kabul edildiğini, ...'in akçalı edimlerini yerine getirmediğinden bahisle yönetim kararı ile ihraç kararı verilmesi üzerine açılan dava sonucunda kararın iptal edildiğini, müvekkilinin hisseyi devralması üzerine müvekkilinin de kooperatife üye kaydedildiğini ancak devreden kemal'e tahsis edilen taşınmazın bu aşamada kooperatif yönetim kurulu üyesi ...'e tapuda devir yapılarak tescil edildiğini müvekkilinden aidat talep edildiğini, müvekkilinin...'den hisseyi devralarak bu üyenin haklarına halef olması nedeniyle peşin bedelli üye olduğunu, müvekkilinden herhangi bir bedel istenemeyeceğini, bu nedenle birleşen dosya davalısı ... adına kayıtlı A blok 10 nolu dairenin tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline, bunun mümkün olmaması halinde taşınmazın rayiç değerinin davalılardan tahsiline, bunun da mümkün olmaması halinde ödenen 25.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte faizi ve uğranılan zararın tahsilini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... davaya cevap vermemiştir.
Davalılar kooperatif vekili, davacının ve devreden kemal'in peşin bedelli ortak olmadığı, bu hususun dava dışı kemal tarafından açılan ihraç kararının iptali davasında .../...
kesinleştiğini, davacının yaptığı ödemeyi iadeye hazır olduklarını, davacının ödemesinin eksik olması nedeniyle taşınmaz tapu kaydının tescilini veya rayiç bedeli talep edemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davacının peşin bedelli ortak olmadığı, bilirkişi raporları ve davalı kooperatif kayıtlarına göre, 25.000 TL dışında devreden...'in 6.400 TL ödemesinin bulunduğu bu bedelin dava tarihi itibariyle güncellenmiş bedelinin 164.937,25 TL olduğu taleple bağlı kalınarak 147.500 tL'nin davalı kooperatiften tahsiline diğer davalılar aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş, kararın davalı kooperatif tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı kooperatif vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava kooperatif üyeliğine bağlı edimlerin yerine getirilmemesi üzerine açılmış eda ve tazminata ilişkindir.
Dosya içinde bulunan belgelerden; dava dışı...'in davalı kooperatiften 25.000 TL bedel ödeyerek A blok 10 nolu bağımsız bölümü 01.02.2001 tarihinde satın aldığı, aynı tarihte yapılan sözleşme uyarınca üyelerden talep edilen aidatın 25.000 TL'yi geçmesi halinde bu bedelin diğer davalılardan talep edileceğinin kararlaştırıldığı, 25.000 TL'nin kooperatif tarafından peşinen tahsil edildiği, akçalı edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle devreden...'in 18.11.2004 tarihinde ihraç edildiği, ihraç kararının iptali davası sonucunda kararın iptali ile birlikte dava dışı kemal'in peşin ödemeli ortak olmadığının belirlendiği ve kararın kemal tarafından temyiz edilmediği, bu haliyle devreden kemal'in peşin ödemeli ortak olmadığının kesinleşmiş olduğu, devir sonrası 21.02.2008 tarihinde davacının kooperatife üye kaydedildiği ve 17.05.2008 tarihinde ihraç edildiği, ihraç kararının iptali için açılan davanın kabulle sonuçlandığı ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece karar dayanak yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda sözleşme ile belirlenen ve ödendiği kabul edilen 25.000 TL dışında 6.400 TL ayrıca ödeme varlığı kabul edilip bu bedel güncellenerek hüküm altına alınmıştır.
Gerek kooperatifler kanunu ve gerekse yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre akçalı edimlerini tam olarak yerine getirmeyen üye bağımsız bölüm tescilini talep edemez. ödemesi eksik olan bu üyeye bağımsız bölüm verilmemesi halinde üyeye dairemizce kabul gören 6 lı formül olarak kısaltılan hesaplama sonucunda belirlenen bedel verilebilir.
Somut olayda yukarıda özetlenen belgeler ışığında davacıya hissesini devralan...'in ve dolayısıyla davacının kooperatife peşin bedelli üye olmadığı sabit hale gelmiştir. yapılan ödemelerin diğer kooperatif üyelerinin yaptığı ödemenin gerisinde kalmış olması doğru ifade ile ödemelerin eksik olması nedeniyle bağımsız bölüm talep edemeyeceği tabidir. mahkemenin ve bölge adliye mahkemesinin bu yöndeki kabulü isabetli olup karar bu yönüyle davacı tarafından temyiz edilmediği için davacı açısından da bu husus kesin halini almıştır.
Mahkemece davacının 25.000 TL ödeme dışında kooperatif kayıtlarında... tarafından 6.400 TL ödeme bulunduğu, yazılı belgeler ışığında 25.000 TL'nin peşin alındığının da kabul edilmesi nedeniyle toplam 31.400 TL ödeme olduğu kabul edilerek sonucuna gidilmiştir.
Kooperatif ile... arasında yapılan 01.02.2001 tarihli sözleşme uyarınca 25.000 TL alındığı kooperatif tarafından benimsenmiştir. bu sözleşme inkar edilmediği ve kooperatifi temsilen çift imza atıldığı için bu beyan davalı kooperatifi bağlar. davacı taraf da
bilirkişi raporu öncesi 25.000 TL dışında bir ödemesinin olduğunu iddia etmemektedir. bu durumda davalı kooperatifin 25.000 TL'yi tahsil ettiğini kabul etmekle beraber kooperatif kayıtlarında yer alan 6.400 tl ödemenin 25.000 TL dışında başka bir ödeme olduğunun, iddia ve kabul etmekte dosyaya uygun düşmemektedir.
Tarafların, ... ve ... İnş. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine ilişkin kararı temyize getirmemiş olması, davacının tapu iptali talebi ile ilgili bir temyiz talebinin bulunmaması sebebiyle bu hususların kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece yapılması gereken kooperatif tarafından tahsil edildiği kabul edilen 25.000 tl ödemenin 6'lı formül olarak kısaltabileceğimiz dairemizce kabul gören hesaplama yöntemi ile davacının talep edebileceği bedel bulunarak davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... Konut Yapı Kooperatifi vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin kararı usul ve yasaya aykırı görüldüğünden BOZULMASINA, dosyanın HMK'nun 373/2. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir suretinin ilk derece mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 14.12.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.