MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki asıl davada müdahalenin men'i, birleşen davada haksız işgal ve tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... ve ... İnş. San. A.Ş dışındaki davalıların müdahalenin men'i, davalılar ... ve ... İnş. San. A.Ş yönelik açılan zarar ziyan davasının reddine yönelik verilen hükmün davalı ..., ..., ... ve davalı ... vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde tebligata rağmen taraflardan gelen olmadığı, bir kısım davalılar vekili Av. ...'in mazeret dilekçesi gönderdiği anlaşıldı. İncelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- KARAR -
Asıl ve birleşen davada davacı vekili, müvekkili kooperatif ile bir kısım davalılar arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme kapsamında, yüklenici kooperatifin hak kazandığı tapuların devri için daha önce açtıkları davada, inşa edilen binanın imara aykırı olduğunun ve ancak enkaz bedelinin talep edilebileceğinin tespit edildiğini ileri sürerek, binanın kal’ini, davalıların müdahalesinin men’i ile taşınmazın boş olarak davacı kooperatife teslimini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, zarar, ziyan, yıkım giderleri ve tüm diğer masrafların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve birleşen davalarda bir kısım davalılar vekili, yapının yüklenicisinin davalı kooperatif olduğunu, binanın imara aykırı yapılmasının sorumluluğunun kooperatife ait bulunduğunu, binanın yıkımı gerekiryorsa masrafları kooperatifin karşılaması gerektiğini savunarak, davaların reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı kooperatifçe daha önce açılan tapu iptal ve tescil davasında, binanın yasal hale getirilmesinin mümkün olmadığının, ancak kal’inin talep edilebileceğinin tespit edildiği ve bu gerekçeyle tapu iptal tescil isteminin red edildiği, anılan kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, binanın halen yasal hale getirilmesinin mümkün olmadığı, yıkımı gerektiği sonucuna varılarak, binanın yapımında alt yüklenici olarak yer alan davalılar ... ve ... İnş. A.Ş. dışındaki diğer davalılar hakkında açılan davanın kabulü ile bu davalıların binaya yönelik müdahalesinin men’i ile binanın kal’ine, zarar, ziyan ve yıkım giderlerine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalılar ..., ..., ... ve ... vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava, imara aykırı olarak yapıldığı ileri sürülen yapının kal'i, müdahalenin men'i, taşınmazın teslimi ve tazminat istemlerine ilişkindir.
İmara aykırı ve kaçak yapılar için 18.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7143 Sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 3194 Sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde ile yapılmış yeni bir düzenleme bulunmaktadır. Madde de; afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31.10.2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31.12.2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde yapı kayıt belgesi verilebileceği, başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan yapı kayıt sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedileceği (Geçici16/1); yapı kayıt belgesinin yapının kullanım amacına yönelik olduğu, yapı kayıt belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabileceği (Geçici16/3); yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği (Geçici16/4); yapı kayıt belgesinin, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olduğu, yapı kayıt belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümlerinin uygulanacağı, yapının depreme dayanıklılığı hususunun malikin sorumluluğunda olduğu (Geçici16/10); bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Bakanlık ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirleneceği (Geçici16/12) düzenlenmiş ve maddenin diğer fıkralarında da uygulama esasları ve istisnaları belirtilmiş ayrıca bu tür yapılarda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilmesi imkanı getirilmiştir.
3194 Sayılı Kanun'a eklenen geçici 16. madde, 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış imara aykırı ve kaçak yapılar için uygulanacağından içeriği itibarıyla geriye etkili olarak uygulanması öngörülmüş bir düzenlemedir, Usuli kazanılmış hakkın istisnası olan geriye etkili bir kanuni düzenleme olması nedeniyle anılan hükmün mahkemelerce eldeki davalar için de uygulanması gerektiği gibi öncesinde aksine verilmiş bir bozma kararı bulunsa bile, temyiz aşamasında da Yargıtayca gözetilmesi gerekir.
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde, kanunda belirtilen süre içinde başvurulup gerekli işlemler tamamlanarak yapı kayıt belgesi alınmak suretiyle yapının yasal hale getirilip getirilmediği saptanmak üzere uyuşmazlığın mahkemece yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden kararın bozulması uygun bulunmuştur.
2) Bozma nedenine göre, davalılar ..., ..., ... ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün re'sen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar ..., ..., ... ve ... vekillerinin itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harçların istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.09.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.