MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... Tem. İlaçlama ve Güv. Elektronik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, dava dışı ... tarafından ... aleyhine işçilik alacaklarıyla ilgili dava açıldığını, ilgili mahkeme kararındaki alacakların tahsili için davacı vekilince müvekkili kurum aleyhine ilamlı icra takibine geçildiğini ve icra tehdidi altında icra dosyasına asıl alacak, faiz ve diğer fer'ileri ile birlikte toplam 25.159,50 TL ödendiğini, davalı alt işverenlerin çeşitli tarihlerde Türkiye Kamu Hasteneleri Kurumuna bağlı Hastanenin çeşitli işlerine ait ihaleleri üstlenmiş olan şirketler olduğunu, bu nedenle 4857 Sayılı İş Kanunu'na, yasal mevzuata ve idare ile alt işveren şirketler arasında aktedilen ihale sözleşmelerine ve ayrıca sözleşme ekleri olan şartname hükümlerine göre işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu ileri sürerek söz konusu ödemelerin ödemeye sebebiyet veren davalı şirketlerden rücuen tazmini gerektiğini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, davalı ... Tem. İlaçlama ve Güv. Elektronik Taşımacılık S Tic.Ltd.Şti' aleyhine açılan davadan vazgeçtiklerini bildirmiştir.
Diğer davalılara yapılan tebligata rağmen yargılamaya katılmamışlardır.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; birden çok alt işverenin bulunması halinde her işverenin işçinin kendi nezdinde çalıştığı dönemden sorumlu olduğu, yapılan ödemenin yarısının alt işverenlere dağıtılması gerektiği , ... Ltd Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 1.789,64.-TL, İşbilir Ltd.Şti'nin sorumlu olduğu miktarın 1.031,98.-TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.
Bu durumda mahkemece yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile davalıların ödenen bedelin yarısından sorumlu tutulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince davacıdan harç alınmasına yer olmadığına kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 28.01.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.