MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin müvekkili aleyhine açtığı işçilik alacakları ile ilgili davanın işçi lehine sonuçlandığını, hüküm altına alınan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla çalışma ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının müvekkili tarafından dava dışı işçiye icra takibi sonucunda ödendiğini, taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameler gereğince yüklenici şirketlerin, ihale konusu işin ifası için çalıştırdıkları işçilerin her türlü hak ve alacaklarından sorumlu olduğunu ileri sürerek 12.162,43 TL ödemenin, ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Yemek Otomasyon Sos Hiz Tem. İnş. Med. Özel Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olması nedeni ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Gıda San ve Tic. Ltd Şti. vekili, yetki ve görev itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Temizlik Gıda İnşaat Nakliyat Oto. San. Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia , savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça yapılan ödemeden davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle ve son işverenin ihbar tazminatından da sorumlu olduğu nazara alınarak ve taraflara yarı yarıya sorumluluk verilerek yapılan hesaplamaya göre davanın kısmen kabulü ile, 1.361,71 TL'nin davalı ... Yemek Otomasyon Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Madikal Özel Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti'nden ödeme tarihi olan 16.08.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, 4.459,92 TL'nin davalı ... Temizlik Gıda İnşaat Nakliyat Oto. San. Tic. Ltd. Şti'nden ve 559,58 TL'nin davalı ... Gıda San ve Tic. Ltd Şti'nden, dava tarihi olan 04.01.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen alacak davasıdır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.
Bu durumda mahkemece yukarıdaki ilkeler çerçevesinde davacı tarafından ödenen bedelin tamamının davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yarı oranında sorumluluğa gidilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 17.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.