(4721 S. K. m. 1024)
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı, davalı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Avukat ..., davalı ... Konut Yapı Kooperatifi vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ... ve ... vekili Avukat ... gelmiş, tebligata rağmen başka gelen olmadığından ve davalılardan ...'e yapılan tebligatın bila ikmal iade edildiği anlaşılmakla duruşma isteminden vazgeçilmesi nedeniyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya evrak üzerinde incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı vekili, müvekkilinin üyesi bulunduğu davalı arsa sahibi .... ... Konut Yapı Kooperatifi ile dava dışı yüklenici .... ... Konut Yapı Kooperatifi arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yüklenici kooperatifin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirdiğini, konutların tamamlandığını, arsa sahibi kooperatif üyeliğini diğer bir davalı ...’den devir yoluyla alan müvekkiline, kur’a ile tahsis ve teslim edilen A/5 Blok 21 nolu bağımsız bölümün, davalı .... ... Konut Yapı Kooperatifince yapılan ferdileşmeyle ilk olarak davalı ... adına tescil edildiğini ve daha sonra diğer davalılar arasında tapuda devredildiğini, son malikin davalı ... olduğunu, yapılan bu devirlerin muvazaalı ve kötüniyetli olduğunu, arsa sahibi kooperatif ve yüklenici kooperatif ile bu devralan kişilerin işbirliği içerisinde hareket ederek kooperatif üyelerini mağdur ettiklerini ileri sürerek, anılan bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini, bu talebin kabul edilmemesi halinde, taşınmazın bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, davanın reddini istemişlerdir.
İlk derece mahkemesince, TMK’nın 1024. maddesi hükümü uyarınca tapu devralan son kayıt malikinin kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle, tapu iptal ve tescil istemini reddine, davacının üyesi bulunduğu davalı .... ... Konut Yapı Kooperatifi aleyhine açılan tazminat davasının kabulü ile 145.000,00 TL’nin davalı kooperatiften tahsili ile davacıya ödenmesine, diğer davalılar yönelik tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararına karşı, davacı vekili ve davalı .... ... Konut Yapı Kooperatifi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 30.01.2017 tarih ve 40 E., 73 K. sayılı ilamıyla, tapuda davalı Alanlar İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’ye kadar olan devirlerin yolsuz olduğu, son malik ...’ın taşınmazın bankadan kullandığı konut kredisi ile satın aldığı, adı geçenin kötüniyetli olduğuna dair dosyada herhangi bir delil bulunmadığı, bu itibarla ilk derece mahkemesince tapu iptal ve tescil isteminin reddine karar verilmesinin doğru olduğu, tapu devri yükümlüğünü yerine getirmeyen davalı .... ... Konut Yapı Kooperatifin taşınmazın rayiç bedelini ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı süresinde, davacı vekili ve davalı .... ... Konut Yapı Kooperatifi vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerinde dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil, olmassa dava konusu bağımsız bölümün bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Hukukumuzda kişilerin satın aldığı şeylerin ileride kendilerinden geri alınabileceği endişesi taşımamaları, dolayısıyla toplum düzeninin sağlanması düşüncesiyle, satın alan kişinin iyi niyetinin korunması ilkesi kabul edilmiştir. Bir tanımlama yapmak gerekirse, iyiniyetten maksat, hakkın doğumuna engel olacak bir hususun hak iktisap edilirken kusursuz olarak bilinmemesidir. Belirtilen ilke, TMK'nun 1023. maddesinde aynen "tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur" şeklinde hükme bağlanmış, aynı ilke tamamlayıcı madde niteliğindeki 1024. maddede "bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz " biçiminde vurgulanmıştır. Ne var ki; tapulu taşınmazların intikallerinde huzur ve güveni koruma, toplum düzenini sağlama uğruna tapu kaydında ismi geçmeyen ama asıl malik olanın hakkı feda edildiğinden iktisapta bulunan kişinin iyi niyetli olup olmadığının tam olarak tespiti büyük önem taşımaktadır.
Somut olayda, davalı .... ... Konut Yapı Kooperatifi'nin üyesi olan davacının, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan edimlerini yerine getirerek, dava konusu bağımsız bölümün adına tescilini istemeye hak kazandığı, 29.06.2008 tarihli kur'a ile kendisine tahsis edilen dava konusu bağımsız bölümün, fiilen de teslim edildiği uyuşmazlık dışıdır.
Dava konusu bağımsız bölüm ilk olarak kat irtifakı ile davalı kooperatif adına tescil edilmiş, 27.09.2010 tarihinde yapılan ferdileşme ile kooperatif ortağı olmayan ve kooperatife herhangi bir ödemede yapmadığı anlaşılan ara malik davalı ... adına tescil edilmiştir. Emsal davalarda da tespit edildiği üzere, davalı kooperatifin eski yöneticilerinin usulsüz bir takım işlemlerle, arsa sahibi davalı kooperatife ve yüklenici dava dışı .... ... Konut Yapı Kooperatifi'ne isabet eden bazı bağımsız bölümleri üçüncü kişilere, bu kişilerin de yine başka kişilere devrettikleri, kooperatif dairelerinin kısa sürelerle, benzer isimler arasında el değiştirdiği, yapılan bu tescillerin yolsuz olduğu uyuşmazlık dışıdır. Nitekim, istinaf dairesince de isabetli olarak davalı ara malikler adına yapılan tescillerin yolsuz olduğu sonucuna varılmıştır.
Uyuşmazlık son kayıt maliki davalı ...'ın, iyiniyetli sayılıp sayılmayacağı ve tapudaki kazanımının korunup korunmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Davalı ... bağımsız bölümü 07.03.2012 tarihinde davalı Alanlar İnşaat şirketinden devralmıştır. Davalı ... adına tapudaki işlemler vekili ... tarafından yapılmıştır. Dava dışı vekil ..., emsal dava dosyalarından da (Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/234 E.) anlaşıldığı üzere, aynı zamanda davalı arsa sahibi kooperatifin ve dava dışı yüklenici kooperatifin diğer dairelerini de alıp satan kişilerdendir. Davalı ..., bu kişi vasıtasıyla davalı kooperatiften üç adet daire satın almış olup, dava konusu dairenin tapuda gösterilen satış değeri, gerçek piyasa değerinin çok altındadır. Yukarıda belirtildiği üzere, dairenin kur'a ile davacıya tahsis ve teslim edildiği, tanık beyanlarına göre, mutfak dolaplarının yaptırılarak perdelerinin çekildiği anlaşılmakta olup, basit bir araştırma ile de konutun bu durumunun tespiti mümkündür. Bu itibarla, konutun davacıya kur'a ile tahsis ve teslim edilmiş olması, tapuda yapılan kısa süreli devirler, davalı ...'un gezip görmeden, kooperatiften aynı dönemde üç adet daire satın almış alması, konutun gerçek değeri ile tapuda gösterilen değer arasında fark bulunması olguları hep birlikte değerlendirildiğinde, davalı ...'ın iyiniyetli olarak kabul edilmesi ve bu nedenle tapu siciline güven ilkesinden yararlandırılması mümkün olmayıp, iktisabının korunmasına yasal olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, davacının terditli taleplerinden ilki olan tapu iptal ve tescil talebinin kabulü gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı olduğu şekilde bu talebin reddine karar verilerek, ikinci talebi olan tazminat talebinin kabulü doğru olmamış, ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı, bu nedenle usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı .... ... Konut Yapı Kooperatifi vekilinin, temyiz itirazlarının kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi kararı usul ve yasaya aykırı görüldüğünden BOZULMASINA, HMK'nun 373/1. maddesi gereğince Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi kararının KALDIRILARAK dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir olunan 2.540,00 TL vekalet ücretinin, davalılar ..., ..., ..., ..., ...'den tahsili ile davalıya ödenmesine, 03.03.2020 oy birliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)