(2004 S. K. m. 227, 233, 234, 235)
Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz, depo talebi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı iflas müdürlüğü ve katılma yoluyla davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, müvekkili bankanın, davalı müflis şirketten çek karnesi bedeli olarak 7.050,00 TL gayri nakdi alacağı bulunduğunu, bu alacak nedeniyle banka hesabında bulunan 6.150,00 TL üzerinde hapis hakkına sahip olduğunu, davalı iflas müdürlüğünün haksız olarak bu parayı kendi hesaplarına aktardığını ve sıra cetvelinde bu alacağa 4. sırada yer verdiğini ileri sürerek, söz konusu bedelin sıra cetveline dahil edilmeksizin müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı müflis şirketin tasfiyesini yürüten iflas müdürlüğü, tasfiyenin basit usulde yürütüldüğünü, sıra cetvelinin usule uygun olduğunu savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı bankanın müflis şirketten iade edilmeyen 15 adet çek yaprağından kaynaklı gayri nakdi alacağının 7.050,00 TL olduğu, taraflar arasındaki genel kredi ve teminat sözleşmesinin 5. maddesi hükmü uyarınca, bu alacak nedeniyle, davacı bankanın müflis şirketin hesabında bulunan 6.150,00 TL meblağlı mevduat hesabı üzerinde rehin hakkı bulunduğu, alacağın bu kısmının rüçhanlı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 6.150,00 TL’nin davacı banka nezdinde açılacak ve faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmek üzere davalı müflis şirketten tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı iflas müdürlüğü ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, iflas sıra cetvelindeki sıraya ilişkindir.
İflas idaresinin, sıra cetvelini düzenlerken uyması gereken iflas hukuku kurallarına aykırı hareket ettiği veya yaptığı bir işlemin hadiseye uygun olmadığı iddia edilirse, bu halde sıra cetveline karşı şikayet yoluna başvurulur (İİK'nın m.227; m.16). Şikayet sebeplerinden en önemlisi, bir alacaklının kendisine verilen sıraya itiraz etmesidir (m. 235, IV). Buna göre, alacağı sıra cetveline kabul edilen bir alacaklı, alacağının esas ve miktarına değil de, yalnız alacağına verilen sıraya itiraz ediyorsa, bunu şikayet yolu ile icra mahkemesine bildirir. Diğer şikayet sebeplerine örnek olarak; sıra cetvelinin açık olmaması, bu husustaki kanun hükümlerine (İİK'nın m.233-234) uyulmamış olması, sıra cetvelinin ilan edilmemiş olması, masaya yazdırılmış olan bir alacağın unutulmuş olması, masa alacaklarının da sıra cetvelinde gösterilmiş olması, reddedilen bir alacağın neden dolayı reddedildiğinin, yani red sebeplerinin gösterilmemiş olması gösterilebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı, 2. Baskı, 2013, Ankara, sh 1329)
Alacaklı, kendi sırasına veya iflâs hukuku kurallarının yanlış uygulandığına (şikayet) değil, kendi alacağı hakkında nedenleri gösterilerek verilen red veya kısmen kabul kararının esasına (kayıt ve kabul davası açarak) veya bir başka alacaklının alacağına veya onun sırasına (kayıt terkin davası açarak) itiraz ediyorsa ticaret mahkemesine dava açmalıdır. İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar (kayıt kabul ve kayıt terkin davaları) kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçi sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumeti iflas idaresine yönelterek, İİK'nın 235/son maddesi hükmü uyarınca icra mahkemesinde ileri sürmelidir.
Bunun yanında, İİK'nın 235. maddesi hükmüne göre, iflas sıra cetvelindeki sıraya yönelik şikayetler kural olarak, iflas sıra cetvelinin ilanından itibaren 7 gün içinde açılmalıdır. Ancak aynı yasanın 223. maddesine göre tebligat masrafı yatıran alacaklılar için bu süre tebliğden itibaren hesaplanır.
Somut olayda, davacı tarafça iflas idaresince kabul edilen alacağın rüçhanlı olmasına rağmen 4. sıraya kaydedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek alacağının sırasına itiraz edilmiştir. Bu durumda vaki itirazı süre ve esas yönünden inceleme görevi icra mahkemesine ait olup, mahkemece, HMK'nın 114/1-c maddesi hükmü uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın anılan yasanın 115/2. madde hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası hakkında yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
2-Bozma nedenine göre, davalı iflas müdürlüğünün ve katılma yoluyla davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün re'sen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı iflas müdürlüğünün ve katılma yoluyla davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 30.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)