MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, müvekkili kooperatifin genel kurullarda alınan kararlarında belirlenen aidat borcunun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının üyelikten istifa ettiğinden ötürü takibe itiraz ettiğini, davalının icra takibinin yapılmasının haksız olarak neden olduğunu, icra masrafı ve ücreti vekaletten sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ana para ve gecikme cezası dışında icra ferri alacakları olan 5.764,53 TL vekalet ücreti , 286,30 TL icra masrafı olmak üzere 6.050,83 TL’ye yönelik haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin istifa sonrası aidat borçlarından sorumlu olmadığını mevcut davanın konusunu oluşturacak asıl alacak bulunmadığı halde masraf ve vekalet ücreti talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini itemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; takip tarihi itibari ile takibe konu tutarlarda borçlu olunduğunun bilirkişi raporundaki hesaplama ile sabit olduğu , bu hali ile davalı icra takibi yapılmasına kendi kusuru ile sebebiyet vermekle asıl alacak dava konusu yapılmamakla ferilerinden sorumlu olduğu, borcun esasına itiraz edilmiş ve bu nedenle takip durmuş olmakla, davacı yanın fer'ilere ilişkin olarak itirazın iptali davası açmakta hukuki yararı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Eldeki dava icra takibinde tahakkuk eden icra masrafı, vekalet ücreti gibi fer’i alacaklar yönünden açılmıştır.
Davacı kooperatif tarafından davalı aleyhine aidat borçlarının tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış ve davalının süresi içerisinde, talep edilen alacağın tamamına yaptığı itiraz ile takip işlemi durmuştur. Bu durumda alacaklı tarafından itirazın iptali davası açılabileceği gibi genel mahkemede alacak davası açma yolu da tercih edilebilir. Davacı kooperatif, tercihini itirazın iptali davası açmakta kullanmıştır.
Alacaklının borçlunun icra takibindeki itirazına karşılık takibin ilerlemesini sağlaması açısından itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde açtığı davaya itirazın iptali davası denilir.
Dairemizin 04.12.2020 tarih 2020/1943 Esas-4052 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, itirazın iptali davasının açılması halinde aynı alacakla ilgili genel hükümlere göre alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığı, itirazın iptali davası süresinde açılmamış ise veya başka bir nedenle alacaklı davaya alacak davası olarak devam etmek istediği takdirde itirazın iptali davasını ıslah suretiyle alacak davasına dönüştürebileceği, itirazın iptaline karar verilmesi halinde ilamın icra dairesine ibrazı suretiyle duran icra takibine devam edilerek alacağın tahsilinin sağlanabileceği gözetildiğinde, itirazın iptali davasının alacağın tahsilini sağlama, bir başka deyişle bir miktar para alacağının ödetilmesi (tahsili) amacını hizmet ettiği anlaşılacaktır.
İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itirazıyla duran takibin devamının sağlanması için alacaklı tarafından takibe itiraz eden borçluya karşı açılan bir eda (tahsil) davasıdır.
Somut olayda, davacı kooperatif, davalının icra takibinden sonra istifa ettiği, istifa ile ana para ve gecikme cezası borçlarının kooperatifle mahsuplaşmaya tabi olacağı ve icra takibi yapmakta haklı olduğu düşüncesiyle takip konusu ana para ve gecikme cezaları için itirazın iptali davası açmamış, sadece vekalet ücreti ve icra masrafları yönünden itirazın iptalini talep etmiştir.
Dava konusu talepler, asıl alacağa bağlı feri nitelikteki taleplerdir. HMK'nun 323. maddesi kapsamındaki yargılama giderlerinden olan vekalet ücreti ve icra masrafları, HMK'nun 326 ncı maddesine göre, asıl dava konusundaki tarafların, haklılık durumuna göre belirlenir ve hükmedilir. Asıl alacak bakımından haklılık durumu belirlenmeden, buna bağlı olan fer'i talepler hakkında karar verilemez. İtirazın iptali davasında, asıl alacağın varlığının tespiti ve buna göre itirazın iptalinin talep edilmesi gerekir. Aksi bir düşünce itirazın iptali davasının ruhuna uygun düşmez.
Bu durumda, mahkemece yukarıda belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Kabule göre de, davacı dava dilekçesinde 5.764,53 TL vekalet ücreti ve 286,30 TL icra masrafı olmak üzere toplam 6.050,83 TL alacak üzerinden itirazın iptali talebinde bulunulmasına rağmen HMK’nın 26. maddesine aykırı olarak talep sonucu dikkate alınmaksızın hüküm fıkrasında asıl alacak miktarına ilişkin tespit hükmü kurulması, feri alacak olarak belirtilen vekalet ücreti ve icra masraf alacak tutarlarının gösterilmemesi suretiyle hem talebin aşılması hem de talep dışı bir şeye karar verilmesi de doğru olmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 03.12.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy