(2004 S. K. m. 18, 138, 142) (6100 S. K. m. 114, 115)
Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Şikayetçi vekili, borçluya ait aracın satıldığını, icra müdürlüğünce satış bedelinden yapılan masraflar düşüldükten sonra kalan paranın bir kısmının yediemin olan şikayet olunana ödenmesine karar verildiğini, kendi alacaklarının ödenen tutardan daha fazla ve yediemin ücretinin tarifeye göre hesaplanması gerektiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, eşya ve taşınmazın aynından doğan vergilerin rehinli alacaklardan da önce tahsil edileceği gerekçesiyle şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1)1-İtiraz, alacağın esas ve miktarına yönelik ise dava yoluyla genel mahkemede (İİK m.142/1), yalnız sıraya ilişkin ise icra mahkemesinde (İİK m.142/son) ileri sürülmelidir. Somut olayda uyuşmazlık bedeli paylaşıma konu aracın muhafaza ücretinin MTV'den önce ödenip ödenmeyeceği ve yediemin ücretinin miktarına ilişkindir. Motorlu Taşıtlar Vergisinin muhafaza masraflarından önce ödenip ödenmeyeceği hususu icra mahkemesinde şikayet yoluyla çözülebilir ise de yediemin ücretinin miktarı yani yediemine ödenen ücretin sıra cetveline ödenen kadar olup olmadığı genel mahkemelerde yapılacak yargılama sırasında çözümlenebilir. Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre de muhafaza masraflarının tespitinde yedieminin kendi tarifesi değil Adalet Bakanlığınca belirlenen tarifenin uygulanacağına ilişkin bu belirleme genel mahkemelere aittir. Bu nedenle Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, mahkemenin görevsizliği sebebiyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Kabule göre;
Şikayete konu uyuşmazlık aracın aynından kaynaklanan Motorlu Taşıtlar Vergisinin mi yoksa aracın muhafaza masrafı olan yedieminlik ücretinin mi önce ödeneceği hususunda toplanmaktadır. Her iki alacak da önceliği olan alacaklardır. Ancak bedeli paylaşıma konu olan aracın muhafazası ile ilgili masraflar aracın aynına ilişkin vergi alacağından önce ödenir. Aracın muhafazasına ilişkin bu bedel Adalet Bakanlığınca yayınlanan Yediemin Depolarına İlişkin Ücretten fazla olamaz. Bu durumda Adalet Bakanlığının yediemin depoları ile ilgili tarife uyarınca yediemin deposunun alacağı belirlenip İİK’nun 138. maddesi uyarınca ödedikten sonra kalan miktar için alacaklılar arasında sıra cetveli yapılması gerekir.
Öte yandan, her ne kadar şikayet yargılamasında dosya üzerinden karar verilebileceği hususunda İİK'nın 18/3 maddesi uyarınca hakime seçimlik hak verilmiş ise de şikayet edilenin hukuki menfaatini doğrudan ilgilendiren dava konusu olayda taraf teşkili yapmadan anayasal hak olan savunma hakkı kısıtlanarak karar vermesi doğru olmayıp mahkemenin duruşma yapmaksızın dosya üzerinden karar vermesi doğru görülmemiştir.
2) Bozma nedenine göre taraf vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün resen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince şikayetçiden harç alınmasına yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)