(765 S. K. m. 80, 398, 402) (1593 S. K. m. 282)
Dava: Gıda maddeleri tüzüğüne aykırı hareketten sanık S'in yapılan yargılaması sonunda; suçun değişen vasfına göre sanığın eylemi 1593 sayılı Kanuna muhalefet niteliğinde görülmekle bu suçtan Mahkumiyetine dair (Pasinler Sulh Ceza Mahkemesi)nden verilen 24.7.1996 tarihli hükmün Yargıtay'ca incelenmesi C. Savcısı tarafından süresinde dilekçeyle istenmek ve dava evrakı C. Başsavcılığı'nın 19.12.1997 tarihli tebliğnamesiyle daireye gönderilmekle okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği düşünüldü:
Bütün gıda maddelerinin üretiminden tüketimine kadar ki tüm aşamalarda uygulanacak veya uyulacak esaslar 1593 sayılı Kanunun 181-199. maddelerinde, 1593 sayılı Kanunun 199. maddesi gereğince çıkarılan Gıda maddeleri Tüzüğü, Sağlık Bakanlığı'nca çıkarılan genel sağlığı ilgilendiren Yönetmelikler ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından çıkarılıp yayınlanan gıdalara ilişkin standartlar ile düzenlenmekte iken; 8.6.1995 tarihli ve 4113 sayılı Yetki Kanununa istinaden çıkarılan ve 28.6.1995 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 560 sayılı K.H.K ile gıdaların üretimi, tüketimi ve denetlenmesi yeniden düzenlenmiştir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 21. maddesiyle, 1593 sayılı Kanunun, 8. babının getirilen düzenlemelere aykırılık gösteren hükümlerinin yürürlükten kaldırıldığı belirtilmiş ise de, düzenlemelerin bu babda yer alan 181-199. maddelere aykırılığının bulunmaması, yeni düzenleme ile çıkarılması gereken Yönetmelik ve tebliğlerin tamamının henüz çıkarılmamış olması karşısında gıda maddelerine ilişkin önceki tüm düzenlemelerin de tamamlayıcı olarak yürürlükte bulunduğunun kabulü ve her iki düzenlemede de yer alması halinde, 16.11.1997 tarihinden önce lehe olma durumuna göre değerlendirme yapılması, daha sonraki tarihlerde ise yeni düzenlemelerde hüküm varsa bu düzenlemelerin nazara alınması gerekecektir.
560 sayılı K.H.K.'ye 4128 sayılı Kanunla eklenen 18. maddesinin A fıkrasında ceza hükümleri gösterilmiştir. Bu maddede bazı aykırılıklar için idari para cezası, bazı aykırılıklar içinde ağır para cezası öngörülmektedir.
Türk Gıda Kodeksinin yürürlüğe girdiği 16.11.1997 tarihinden sonra işlenen suçlarda kararnamenin 18. maddesinin A fıkrasında öngörülen cezai müeyyidelerin uygulanması gerekeceği açıktır. Ancak, 16.11.1997 tarihinden önce işlenen suçlarda aykırılığın saptanmasından sonra, önce eylemin hangi madde gereğince cezalandırılması gerekeceği tespit edildikten sonra yeni düzenlemelere göre kararnamenin 18. maddesinin A. fıkrasının hangi bendine uyduğu saptanıp TCK.nun 2. ve 11. maddeleri de nazara alınarak sanık lehine uygulama yapılması gerekecektir.
Gıda Üretim ve Satış yerleri hakkında 560 sayılı K.H.K.nin 4, 9, 10 ve 11. maddelerine göre hazırlanan yönetmelik 10.7.1996 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş olup gıda maddelerinin üretim yerleri, satış ve depo yerleri ve nakillerindeki hijyenik şartları, üretim yerleri için izin esaslarını, denetim şeklini, denetim sonucu belirlenecek aykırılıkların giderilmesine ilişkin uyarı gereğinin yerine getirilmemesi hallerini düzenlemiş, Türk Gıda Kodeksinin yürürlüğe girmesi ile K.H.K.nin 10. maddesi ve bu maddeye göre çıkarılan yönetmelik hükümlerinin uygulanabilmesi mümkün hale gelmiş, aykırı davranışların yaptırımı 4128 sayılı Kanunun 18/A-f bendinde gösterilmiştir.
İddianame kapsamına göre sanık hakkında etiketsiz lavaş ekmeği (pide benzeri) imal ettiği, işyerinin hijyenik koşullara uymadığı, çalışanların sağlık muayenelerinin yaptırılmadığından bahisle dava açılmış olduğu cihetle,
Etiketsiz pide imal etmek, suç teşkil etmediği ancak sanığın diğer eylemlerinin 10.7.1996 tarihli yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu eyleminin 560 sayılı K.H.K. 4128 sayılı Kanunla eklenen 18. maddesinin A fıkrasının f bendine uyduğu ve ön ödemeye tabi olduğu ancak 1593 sayılı yasanın 282. maddesi uyarınca yapılan uygulama TCK.nun 2 ve 11 maddeleri nazara alındığında sanık lehine olması nedeniyle, uygulamada bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak:
1- Etiketsiz pide imal etmek eyleminin suç teşkil etmediği nazara alınmadan TCK.nun 80. maddesi uyarınca artırım yapılması,
2 - 1593 sayılı Yasanın 282. maddesi gereğince yapılan uygulama sanık lehine ise de 560 sayılı K.H.K. ve 4128 sayılı Kanunla yapılan düzenlemede bu yönden kapatma ile meslek, sanatın tatili şeklinde feri cezaların olmaması karşısında anılan maddedeki fer'i cezaların uygulanmaması gerektiğinden sanık aleyhine maddedeki fer'i cezalarda hükmedilmesi,
Bozmayı gerektirmiş, o yer C. Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeksizin hükmün bu sebepden dolayı (BOZULMASINA), 30.3.1998 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy