(5237 S. K. m. 51, 179) (5271 S. K. m. 309)
Dava ve Karar: Trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan sanık İsmet İzgi'nin 5237 sayılı TCK.nun 179/3. maddesi uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, anılan Kanun'un 51. Maddesi uyarınca cezasının ertelenmesine, 5237 sayılı Kanun'un 51/3 maddesi gereğince 1. yıl süreyle denetime tabi tutulmasına suçun işleniş şekli sanığın kişiliği ve sosyal durumu dikkate alınarak sanığın bu denetim süresini; Kazan Belediye Başkanlığı, Kazan Kaymakamlığı ve Orman Genel Müdürlüğü Kazan Bakım ve İşletme Şefliği tarafından mahkemeye bildirilen ve ağaçlandırmaya elverişli yer olarak tespit edilen üsteden uygun görülecek yer ya da yerlere sanık tarafından temin edilecek ağaçların dikim işlerinin yapılması işi yükümlülüğü ile geçirmesine, Kazan İlçesinin toprak ve iklim yapısına uygun 100 adet ağaç fidanının dikim işinin ve bu ağaçların 1 yaşına kadar bakımın sağlanması için sanığın Kazan Belediye Başkanlığı bünyesinde görevlendirilmesine sanığın infaz tarihindeki ikametgah adresinin değişmesi halinde yukarıdaki yükümlülüğün son ikametgah adresinin bulunduğu yer kaymakamlığı ya da belediyesi bünyesine infaz edilmesine sanık tarafından dikilen ağaçların tüm bakım ve koruma işlemlerinin yine aynı sanık tarafından yapılmasına, sanık tarafından dikilip yetiştirilecek 100 adet ağacın 1 yıl süre ile 1 yaşına kadar bakımının ve bu ağaçların sağlıklı ve dikilen sayıda tesliminden sonra, sanığın denetim süresini iyi halli olarak geçirdiği kabul edilerek verilen cezanın infaz edilmiş sayılmasına dair Kazan Sulh Ceza Mahkemesinin 29.08.2007 tarihli ve 2007/108-93 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 29.08.2008 gün ve 2008/11007/45384 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.09.2008 gün ve 2008/184412 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu;
Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;
1- 5237 sayılı Kanun'un 51/4 maddesindeki Denetim süresi içinde; a- Bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün bu amaçla bir eğitim programına devam etmesine, b- Bir meslek veya sanat sahibi hükümlünün, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, c- Onsekiz yaşından küçük olan hükümlülerin bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine Mahkemece karar verilebilir. şeklindeki düzenleme karşısında, somut olayda sanığın üzerine atılı eyleminden dolayı hakkında belirlenen 1 yıl hapis cezasının 5237 sayılı Kanun'un 51. Maddesi gereğince ertelenmiş olması nedeniyle hakkında anılan Kanun'un 51/4-a-b-c maddesinde belirtilen yükümlülüklere karar verilmesi gerektiği gözetilmeden olayda uygulanma imkanı bulunmayan yükümlülüklere karar verilmesinde,
2- Mahkemesince, sanığın denetime tabi tutularak, suçun işleniş şekli, kişiliği ve sosyal durumu dikkate alınarak bu süreyi; Kazan Belediye Başkanlığı Kazan Kaymakamlığı ve Orman Genel Müdürlüğü Kazan Bakım ve İşletme Şefliği tarafından mahkemeye bildirilen ve ağaçlandırmaya elverişli yer olarak tespit edilen listeden uygun görülecek yer ya da yerlere sanık tarafından temin edilecek ağaçların dikim içlerinin yapılması işi yükümlülüğü ile geçirmesine, Kazan İlçesinin toprak ve iklim yapısına uygun 100 adet ağaç fidanının dikim işinin ve bu ağaçların 1 yaşına kadar bakımının sağlanması için sanığın Kazan Belediye Başkanlığı bünyesinde görevlendirilmesine, sanığın infaz tarihindeki ikametgah adresinin değişmesi halinde yukarıdaki yükümlülüğün son ikametgah adresinin bulunduğu yer kaymakamlığı ya da belediyesi bünyesinde infaz edilmesine, sanık tarafından dikilen ağaçların tüm bakım ve koruma işlemlerinin yine aynı sanık tarafından yapılmasına; sanık tarafından dikilip yetiştirilecek 100 adet ağacın 1 yıl süre ile 1 yaşına kadar bakımının ve bu ağaçların sağlıklı ve dikilen sayıda teslimi halinde sanığın denetim süresinin iyi halli olarak geçirdiği kabul edilerek verilen cezanın infaz edilmiş sayılmasına dair karar verilmiş ise de ağaçlandırmaya elverişli yerlerin sanığın ikametgahının bulunduğu yer belediyesi, kaymakamlığı ve Kazan Bakım İşletme Şefliği tarafından tespit edilmesi şartının konulması ve 100 adet ağaç fidanının dikim işinin ağaçların 1 yaşına kadar bakımının sağlanması için sanığın Kazan Belediye Başkanlığı bünyesinde görevlendirilmesi, ikametgahının değişmesi halinde ikametgah adresinin bulunduğu yer kaymakamlığı ya da belediyesi bünyesinde infaz edilmesi suretiyle Cumhuriyet Savcısının infazdaki yetkisini kısıtlayacak şekilde karar verilmesinde, 100 adet fidanın sanık tarafından temin edilmesine karar vermek suretiyle sanığa mali yükümlülük getirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gibi, sanık hakkında yükümlülük belirlenirken kanun koyucunun amacına uygun, akla ve mantığa muhalif olmayan tarafları tatmin edici denetime elverişli bir seçenek yaptırıma hükmedilmesi gerektiği somut olayda ise sanık tarafından dikilip yetiştirilecek 100 adet ağacın 1 yıl süre ile 1 yaşına kadar bakımından sonra bu ağaçların sağlıklı ve dikilen sayıda teslimi halinde sanığın denetim süresinin infaz edilmiş sayılmasına, aksi takdirde ertelenen cezasının tamamen infaz kurumunda çektirilmesine dair karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 Sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur. Gereği düşünüldü:
Cezası ertelenen hükümlü hakkında denetimli serbestlik tedbirine karar verilebileceği 5237 sayılı TCK. nun 51/3 madde ve fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre; cezası ertelenen hükümlü hakkında bir yıldan az üç yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkum olunan ceza süresinden az olamaz.
Bununla birlikte aynı yasanın 51/4 madde ve fıkrasında denetim süresi içerisinde hangi yükümlülüklere karar verilebileceği sınırlı olarak sayılmıştır.
Somut olayda yerel mahkemece hükmedilen: sanığın denetim süresini Kazan Belediye Başkanlığı, Kaymakamlık ve Orman Genel Müdürlüğü Kazan Bakım ve İşletme Şefliği tarafından mahkemeye bildirilen ve ağaçlandırılmaya elverişli yer olarak tespit edilen listeden uygun görülecek yer ya da yerlere sanık tarafından sağlanacak ağaçların dikim işlerinin yapılması işi yükümlülüğü ile geçirmesine, Kazan İlçesinin toprak ve iklim yapısına uygun 100 adet ağaç fidanının dikim işinin ve bu ağaçların bir yaşına kadar bakımının sağlanması için sanığın Kazan Belediye Başkanlığı bünyesinde görevlendirilmesine ilişkin yükümlülük, yasada sayılan yükümlülükler arasında yer almadığından bu şekilde belirlenen yükümlülük belirlenmesi,
Ayrıca yine mahkemece sanık tarafından dikilip yetiştirilecek 100 adet ağacın bir yıl süre ile bir yaşına kadar bakımının ve bu ağaçların sağlıklı ve dikilen sayıda tesliminden sonra sanığın denetim süresini iyi halli olarak geçirdiği kabul edilerek verilen cezanın infaz edilmiş sayılmasına karar verilmesi,
Yasaya aykırıdır.
Sonuç: Bu nedenlerle; Kazan Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 29.08.2007 gün ve 2007/108-93 sayılı kararın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesinin 4.fıkrasının (d) bendi uyarınca BOZULMASINA, hükümde yer olan yükümlülük belirlenen kısımlar ile sanık tarafından dikilip yetiştirilecek 100 adet ağacın bir yıl süre ile bir yaşına kadar bakımının ve bu ağaçların sağlıklı ve dikilen sayıda tesliminden sonra sanığın denetim süresini iyi halli olarak geçirdiği kabul edilerek verilen cezanın infaz edilmiş sayılmasına ilişkin kısmının hüküm fıkrasından çıkarılmasına 5237 sayılı TCK. nun 51/4. maddesinin a-b-c bentleri uyarınca sanığa denetim süresi içerisinde yükümlülük uygulanmasına takdiren yer olmadığına, hükmün diğer bölümlerinin aynen bırakılmasına 26.01.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy