(5352 S. K. m. 13/A) (765 S. K. m. 121, 124, 491, 522) (647 S. K. m. 6) (1412 S. K. m. 416, 420) (5237 S. K. m. 53)
Dava ve Karar: Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Hükümlünün "memnu hakların iadesi talebi" üzerine mahkemece sanığın kısıtlanmış hakkı bulunmadığından talebi ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın 5352 Sayılı Adli Sicil Kanununun 13/A-5.maddesi gereğince kararın temyiz edilebilir nitelikte olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
Hükümlü, Tekirdağ Sulh Ceza Mahkemesine verdiği 29.11.2012 tarihli dilekçesinde, Tekirdağ Sulh Ceza Mahkemesinin 23.03.1995 tarih ve 1995/185 esas, 1995/580 karar ile hükmedilen ceza nedeni ile memnu haklarının iadesini talep etmiştir.
Tekirdağ Sulh Ceza Mahkemesinin 23.03.1995 tarih ve 1995/185 esas, 1995/580 kararın incelenmesinde sanık S.. A..'un hırsızlık suçundan 765 Sayılı TCK'nın 491/ilk ve 522/1. maddeleri gereğince 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmedilen cezanın 647 Sayılı Kanunun 6. maddesi gereğince ertelenmesine karar verildiği, kararın 11.09.1995 tarihinde kesinleştiği ve bilahare adli sicil kaydından silindiği ancak arşiv kaydında yer aldığı görülmüştür.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi, belli bir suç veya cezaya mahkumiyete bağlı olarak gerek Ceza Kanununda gerekse diğer Kanunlarda öngörülen çeşitli hak yoksunluklarının giderilmesini sağlayan hukuki bir düzenlemedir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 121 ve 124 maddeleri ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 416 ve 420. maddelerinde düzenlenen "yasaklanmış hakların geri verilmesi" kurumuna ne 5237 sayılı TCK, ne de 5271 sayılı CMK'da yer verilmemiş, ancak daha sonra 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren ve 5560 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 38. maddesiyle 5352 sayılı Adli Sicil Kanununa 13/A maddesi eklenmek suretiyle tekrar düzenlenmiştir. Bu düzenlemede amaçlanan, ceza mahkumiyetinden doğan müebbet hak yoksunluklarının giderilmesini sağlamaktır.
5352 sayılı Adli Sicil Kanununa eklenen 13/A maddesinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkumiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, mahkum olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması gerektiği belirtilmektedir.
Yasaklanmış hakların geri verilmesinin ilk koşulu, mahkum olunan "cezanın" infaz edilmiş olmasıdır. İnfazın tamamlanmış olması ile ifade edilmek istenen husus cezanın tamamıyla yerine getirilmiş olmasıdır. Dolayısıyla hapis cezasında süre, koşullu salıverme (şartla tahliye) değil, bihakkın (tamamıyla) salıverilme tarihinden itibaren başlayacaktır.
Yasaklanmış hakların geri verilmesinin ikinci koşulu ise, kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması gerektiğidir.
Bu açıklamalara göre hükümlünün ister Türk Ceza Kanunun'dan ister özel bir kanundan kaynaklansın "memnu hakların iadesi" yoluyla gerek bir mahkumiyetin sonucu ve gerekse ceza şeklinde hükmedilen her nevi ehliyetsizliklerinin bertaraf edilip edilmeyeceği konusunda bir karar verilmesi gerekirken sanığın kısıtlanmış hakkı bulunmadığından bahisle talebi ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi,
Bozmayı gerektirmiş, hükümlünün temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bozulmasına, 08.09.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy