(5237 S. K. m. 43, 168) (5271 S. K. m. 83, 162, 174, 223, 309)
Karşılıksız yararlanma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 11/07/2019 tarihli ve 2019/13517 soruşturma, 2019/6439 esas, 2019/5955 sayılı iddianamenin iadesine dair Büyükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/07/2019 tarihli ve 2019/520 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı itirazın kabulü ile iade kararının kaldırılmasına ilişkin mercii Bakırköy 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/08/2019 tarihli ve 2019/1130 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 19/12/2019 gün ve 17654-2019 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/01/2020 gün ve 2019/135887 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.
Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;
Karşılıksız yararlanma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 11/07/2019 tarihli ve 2019/13517 soruşturma, 2019/6439 esas, 2019/5955 sayılı iddianamenin iadesine dair Büyükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/07/2019 tarihli ve 2019/520 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı itirazın kabulü ile iade kararının kaldırılmasına ilişkin mercii Bakırköy 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/08/2019 tarihli ve 2019/1130 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
Dosya kapsamına göre, evvelce 04/01/2017 tarihinde kaçak elektrik kullanımı nedeniyle, karşılıksız yararlanma suçundan Büyükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinde 2018/1055 esasa kayden derdest kamu davası bulunan şüpheli hakkında, bu kez 28/05/2018 tarihindeki aynı eylemi nedeniyle, karşılıksız yararlanma suçundan cezalandırılması ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43. maddesinin uygulanması ihtimaline binaen, anılan dosya ile inceleme konusu dosyanın birleştirilmesi talepli Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 11/07/2019 tarihli iddianamesinin iadesine ilişkin Büyükçekmece 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/07/2019 tarihli kararının kaldırılmasına dair mercii Bakırköy 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/08/2019 tarihli kararının verildiği anlaşılmış ise de;
Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 12/04/2018 tarihli ve 2018/2565 esas, 2018/5584 karar sayılı ilâmında yer alan, "Karşılıksız yararlanma suçu bakımından özel bir etkin pişmanlık düzenlemesi olan TCK'nın 168/5. maddesi gereğince ve kanun koyucunun amacı doğrultusunda şikâyetçi kurumun uğradığı zararı, vergisi dahil suç tutanağı ile belirlenmiş veya belirlenecek olan cezasız tutarının ödenmesi halinde şüpheli hakkında kamu davası açılamaz. Maddede “ ... bahsedilen zarar, vergili ve cezasız miktardır ... Bu durumda Cumhuriyet savcısı sulh ceza hâkiminden keşif yapılıp rapor alınması için talepte bulunmalı ve alınacak rapor sonucunda sanığa ödeme bildiriminde bulunmalıdır.” Yargıtay’ımızın istikrar bulmuş içtihatları da bu yönde olup, gecikme faizi ve benzeri zararlar 168. madde kapsamında değerlendirilemez. (Y. 17. C.D.’nin 16.06.2017, 2015/18830 E. ve 2016/9113 K. sayılı kararında olduğu gibi.)...Maddeye göre, ödenmesi halinde şüpheli hakkında takipsizlik kararı verilmesi sonucunu doğuracak olan vergili zarar miktarı gerekirse keşifte yaptırılmak (yada yapılmak) suretiyle tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikâyetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunulmamıştır. Bu sebeple iddianamenin iadesi ve bu karara yönelik itirazın reddi kararları usul ve yasaya uygundur." şeklindeki açıklamalara nazaran, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca anılan Yargıtay ilâmında belirtilen şekilde normal tarifeye göre vergisiz ve cezasız gerçek zarar miktarı tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikâyetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunulmadan iddianame tanzim edildiği gibi, 28/05/2018 tarihli kaçak elektrik kullanımına ilişkin eylemi nedeniyle şüpheli hakkında 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinin uygulanması hususunun ise bahsedilen şekilde bildirim yapılmadan kamu davası açılmasına imkan vermediği gözetilmeden, iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
5271 sayılı CMK’nın 160/2. maddesi hükmü ile; soruşturma evresinde Cumhuriyet savcılarına şüphelinin lehine olan delilleri (de) toplama ve şüphelinin haklarını koruma yükümlülüğü getirilmiş, ayrıca aynı Kanun’un 170 ve 174. madde hükümleri ile iddianamenin iadesi kurumuna yer verilmiştir. CMK’nın 174. maddesinin 1. fıkrasının b) bendi hükmüne göre de "Suçun sübutuna etki edeceği muhakkak olan bir delil toplanmadan" hazırlanan iddianamenin iade edilmesi gerekir.
Karşılıksız yararlanma suçu bakımından özel bir etkin pişmanlık düzenlemesi olan TCK’nın 168/5. maddesi gereğince ve kanun koyucunun amacı doğrultusunda şikâyetçi kurumun uğradığı zararın, vergisi dahil suç tutanağı ile belirlenmiş veya belirlenecek olan cezasız tutarın ödenmesi halinde şüpheli hakkında kamu davası açılamaz. Maddede bahsedilen zarar, vergili ve cezasız miktardır, uğranılan vergili ve cezasız zarar miktarının tespiti amacıyla gerekirse keşif yapılması için Cumhuriyet Başsavcılığınca CMK’nın 83 ve 162. maddelerine istinaden Sulh Ceza Hakimliğinden talepte bulunulması, dosya içeriğindeki delillere göre karşılıksız yararlanma suçunun oluştuğu kanaatine varıldığı takdirde şüphelinin TCK’nın 168/5. fıkrasında düzenlenen yasal imkândan faydalanabilmesi, bu hususun dava şartının sonuçları ile benzer sonuçlar doğuran ve CMK’nın 174 ve 223/8. maddeleri gereğince işlem yapılmasına da yol açabileceği değerlendirilerek şüpheliye belirlenen vergili ve cezasız zarar miktarını kamu davası açılmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde hakkında dava açılmayacağı da hatırlatılarak bu hususta usulünce bildirim yapılması ve makul bir süre tanınması, soruşturma aşamasında zararın tamamen tazmini halinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi, tamamen tazmin edilmemesi halinde dava açılması gerektiği gözetilmelidir.
Dosya kapsamından, TCK’nın 168/5. maddesine göre, ödenmesi halinde şüpheli ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilmesi sonucunu doğuracak olan kurumun bilirkişi marifetiyle gerçek zararı belirlenerek şüpheliye bildirimde bulunulmadığı, somut olayda, müşteki kurum vekilinin şüpheli ...’ın meskeninde kaçak elektrik kullandığı ve bu suretle karşılıksız yararlanma suçunu işlediğinden bahisle şikayet dilekçesi ile Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğu, şikayet dilekçesi ekinde sunulan 28/05/2018 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağının incelenmesinde kaçak elektrik tüketiminin direkt bağlantı ile yapıldığının belirtildiği, buna göre Cumhuriyet savcısınca, şüphelinin savunmasının ve tutanak düzenleyen müşteki kurum görevlilerinin tanık sıfatı ile beyanlarının alınması/aldırılması, şikayet dilekçesi ekindeki olay mahallinde yapılan tespitlerin incelenip tutanağa bağlanmasının sağlanması, tutanaktaki bahse konu adreste şüphelinin hangi tarihlerde oturduğunun, halen bu adreste oturup oturmadığının kolluk tarafından tespitinin sağlanması, kurum bilgisi dahilinde kullanılan sayacın takılı olduğu döneme ilişkin elektrik enerjisi tüketim föyleri dosya arasına getirtildikten sonra şüpheli suça konu yerde halen oturmakta ise kaçak olarak kullanıldığı iddia edilen enerji miktarının sayaçtan geçirilerek kayıt altına alınan miktar ile kurulu güç ve kullanılan elektrikli aletler nazara alınarak uyumlu olup olmadığının ve vergili ve cezasız elektrik tutarının tespiti amacıyla keşif yapılması için Büyükçekmece Sulh Ceza Hakimliğinden talepte bulunulması, oturmuyor ise tespit tutanağında belirtilen bilgiler ve soruşturma sonucunda dosya arasına toplanacak deliller esas alınmak suretiyle kaçak kullanım bulunup bulunmadığı ve varsa bedeli konusunda teknik bilirkişiden rapor alınıp şüphelinin karşılıksız yararlanma kastıyla hareket edip etmediği bu suretle tespit edildikten sonra şüphelinin karşılıksız yararlanma kastıyla hareket ettiğinin tespit edilmesi durumunda şikayetçi kurumun vergiler dahil cezasız zarar miktarı tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikayetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunularak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, belirtilen işlemler yapılıp, belirtilen hususlarda bilirkişi raporu alınmadan, böylece şüphelinin karşılıksız yararlanma kastıyla hareket edip etmediği tespit edilmeksizin şüpheli hakkında iddianame tanzim edildiği ve 28/05/2018 tarihli kaçak elektrik kullanımına ilişkin eylemi nedeniyle şüpheli hakkında 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinin uygulanması hususunun ise bahsedilen şekilde bildirim yapılmadan kamu davası açılmasına imkan vermediğinin gözetilmemesi sebebiyle mahkemesince verilen iddianamenin iadesine ilişkin kararın yerinde olduğu ve verilen iade kararına yönelik itirazın reddine karar verilmesinin gerekmesi nedeniyle, (BAKIRKÖY) 8. Ağır Ceza Mahkemesinden kesin olarak verilen 23/08/2019 tarihli ve 2019/1130 Değişik İş sayılı 5271 sayılı kararının CMK’nın 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkra (a) bendi uyarınca sonraki işlemlerin itiraz merciince yerine getirilmesine, 19/01/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)