(5271 S. K. m. 160, 170, 172, 173, 309)
Dava ve Karar: Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan şüpheliler ...ve... haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/11/2019 tarihli ve 2019/105258 soruşturma, 2019/52653 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Bakırköy 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/02/2020 tarihli ve 2020/445 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 17/09/2020 gün ve 94660652-105-34-11445-2020 - Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02/10/2020 gün ve 2020/85682 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.
Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;
5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında,
Dosya kapsamına göre, her ne kadar Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/11/2019 tarihli kararda "Uyap kayıtları tetkik edildiğinde, aynı olayla ilgili şüpheli ...hakkında Cumhuriyet Başsavcılığımızın 2019/61070 SR sırasından yürütülen soruşturma sonucu 25/10/2019 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve işbu dosyanın kendisi yönünden mükerrer mahiyette olduğu, şüpheli... yönünden ise suça konu altınların satıldığı kuyumcunun sahibi olsa da, SSÇ'lerin ifadelerinden alışverişin kuyumcuyu işleten şüpheli ...ile gerçekleştirildiği ve üzerine atılı suçu işlemediği anlaşıldığından" şeklinde gerekçe ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararların mutlak nitelikte kararlar olmadığı, sonradan ortaya çıkan bir delilin veya eksik bir soruşturma işleminin yapıldığının tespit edilmesi halinde kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılarak yeniden soruşturma yapılmasının ceza yargılamasında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla her zaman mümkün olduğu, bu kapsamda şüpheli ...hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2019/61070 soruşturma sayılı dosyasının, aynı yer Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/105258 soruşturma sayılı dosyasına getirtilerek dosyanın incelenmesi, yapılan incelemede şüpheli ...'in alınan ifadesinin dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, Bakırköy 1. Çocuk Mahkemesinin 2019/353 esasına kayden suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan kamu davasında, suça sürüklenen çocuklar tarafından getirilerek adı geçen şüpheli tarafından satın alınan 419 gram saf altınının suç tarihi itibariyle değerinin tespit edilip edilmediği, şüphelinin söz konusu satış için suça sürüklenen çocuklara ödemiş olduğu miktarın tespiti ile yapılan bu ödemeye dair fatura kesilip kesilmediği, ödeme miktarının piyasa değerinin altında kalıp kalmadığının, kuyumculuk mesleği ile uğraşan şüphelice 18 yaşından küçük müşteriler tarafından satılmak üzere getirilen 419 gram saf altının satın alınmasının hayatın olağan akışına ve ticaret erbabının basiretli olması gerektiği kuralına uygun olup olmadığının tespiti ile yapılacak tespitteki şüpheli eyleminin suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçunu oluşturup oluşturmadığının tartışılıp tartışılmadığının ortaya konulması, ayrıca altınların satın alındığı dükkan sahibi olan şüpheli...'in de ifadesine başvurularak aynı değerlendirmelerin bu şüpheli yönünden de yapılması gerektiği, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2019/61070 soruşturma sayılı dosyasında yukarıda belirtilen tespitlerin yapılmamış olduğunun anlaşılması karşısında gerekli soruşturma işleminin aynı yer Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/105258 soruşturma sayılı dosyası üzerinden yapıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilerek itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.
Gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, bir suçun işlendiği ihbarını alan Cumhuriyet savcısı, delil toplayıp maddi gerçeği araştırmaya başlayarak, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe bulunması halinde, aynı Kanun’un 170/2. maddesi uyarınca iddianame düzenleyip kamu davasını açmakla, yeterli şüphe bulunmaması halinde ise Kanun’un 172. maddesi uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına karar vermekle görevli bulunmaktadır. Buna karşın Cumhuriyet savcısının kararına itiraz üzerine Sulh Ceza Hakimliğince Cumhuriyet savcısı tarafından gerekli delillerin toplanmadığı veya araştırmanın olayın özelliğine göre yetersiz ve yüzeysel kaldığının açıkça anlaşıldığı durumlarda, soruşturmanın eksik yapıldığından bahisle, genişletilmesine gerek görürse bu hususu açıkça belirtmek suretiyle CMK’nın 173/3. maddesi uyarınca soruşturmanın genişletilmesi kararı vererek, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir, Cumhuriyet başsavcılığı belirtilen eksikleri tamamlayıp delilleri topladıktan sonra itirazı incelemek üzere dosyayı yeniden Sulh Ceza Hakimliğine gönderecektir. Sulh Ceza Hakimi bu kez dosyayı inceleyip itirazı kabul veya reddedecektir.
İnceleme konusu dosyada, müşteki ...’ın vekili aracılığıyla sunmuş olduğu 06.11.2019 tarihli şikayet dilekçesinde, kendisine ait kuyumcu dükkanında çırak olarak çalışan yaşları küçük ... ve...’ın, eritme ocağına götürmeleri için verdiği 419 gram saf altını 22.04.2019 tarihinde, suç ortakları olan ve yine yaşları küçük olan diğer kişiler ... ve ...ile birlikte şüpheli...’e ait olan ve şüpheli ...’in işlettiği kuyumcuya sattıklarını, suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu davası açıldığını, bu davanın Bakırköy 1. Çocuk Mahkemesinin 2019/353 Esasında derdest olduğunu belirterek, kuyumcu olan şüpheliler ...ve... hakkında suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan gerekli soruşturmanın yapılarak cezalandırılmalarını talep etmesi üzerine yürütülen soruşturmada her ne kadar Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca 08/11/2019 tarihli ve 2019/105258 Soruşturma - 2019/52653 Karar sayılı kararda "Uyap kayıtları tetkik edildiğinde, aynı olayla ilgili şüpheli ...hakkında Cumhuriyet Başsavcılığımızın 2019/61070 SR sırasından yürütülen soruşturma sonucu 25/10/2019 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve işbu dosyanın kendisi yönünden mükerrer mahiyette olduğu, şüpheli... yönünden ise suça konu altınların satıldığı kuyumcunun sahibi olsa da, SSÇ'lerin ifadelerinden alışverişin kuyumcuyu işleten şüpheli ...ile gerçekleştirildiği ve üzerine atılı suçu işlemediği anlaşıldığından" şeklindeki gerekçe ile şüpheliler ...ve... hakkında hiç bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,
Sonuç: Şüpheli ...hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2019/61070 Soruşturma sayılı dosyanın, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/105258 Soruşturma sayılı dosyası içine getirtilerek dosyanın incelenmesi, yapılan incelemede şüpheli ...'in alınan ifadesinin dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, Bakırköy 1. Çocuk Mahkemesinin 2019/353 Esasına kayden suça sürüklenen çocuklar ..., ...., ... ve ...hakkında açılan kamu davasında, suça sürüklenen çocuklar tarafından getirilerek adı geçen şüpheli ...tarafından satın alınan 419 gram saf altının suç tarihi itibariyle değerinin tespit edilip edilmediği, şüphelinin söz konusu satış için suça sürüklenen çocuklara ödemiş olduğu miktarın belirlenmesi ile yapılan bu ödemeye dair fatura kesilip kesilmediği, ödeme miktarının piyasa değerinin altında kalıp kalmadığı, kuyumculuk mesleği ile uğraşan şüphelinin yaşları küçük bu kişiler tarafından satılmak üzere getirilen 419 gram saf altını satın almasının hayatın olağan akışına ve ticaret erbabının basiretli olması gerektiği kuralına uygun olup olmadığı hususları araştırılıp değerlendirilerek tüm bu hususların tespitinden sonra şüpheli ...’in eyleminin suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçunu oluşturup oluşturmadığının tartışılıp tartışılmadığının ortaya konulması, ayrıca altınların satın alındığı dükkan sahibi olan diğer şüpheli...'in de ifadesine başvurularak aynı değerlendirmelerin bu şüpheli yönünden de yapılması gerektiği, ancak Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 2019/61070 Soruşturma sayılı dosyada yukarıda belirtilen tespit ve değerlendirmelerin yapılmamış olduğu anlaşılmakla; ayrıntılı olarak açıklandığı şekilde gerekli soruşturma işleminin aynı yer Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/105258 Soruşturma sayılı dosyası üzerinden yukarıda izah edilen ve soruşturmanın genişletilmesi mahiyetinde olan tespit ve değerlendirmeler yapıldıktan sonra sonucuna göre şüpheliler ...ve... hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilerek kanunun öngördüğü şekilde soruşturma yapılmasının sağlanması için itiraz merciince itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesi nedeniyle kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, (BAKIRKÖY) 5. Sulh Ceza Hakimliğince kesin olarak verilen 12.02.2020 tarihli ve 2020/445 D. İş sayılı kararın, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkra (a) bendi uyarınca sonraki işlemlerin itiraz merciince yerine getirilmesine, 01/03/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)