(818 S. K. m. 61, 62, 65, 66, 132)
E.Y. ile S.Y., Ö. arasındaki alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda davanın reddine dair verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı, ayrı yaşamakta olan eşinin mahkeme kararı ile Hollanda'daki evine çağırdığını, yol ve öbür masraflarını karşılamak üzere 4000 lira yatırdığını, davalının miktara itiraz etmesi üzerine bu tutarın 7500 liraya çıkartılıp kendisine ödendiğini, buna rağmen kadının ihtara uymadığını ve bu sebeple boşanmalarına karar verildiğini beyan ederek sözü edilen paranın davalıdan geri alınmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı taraf ise olayda, zamanaşımı bulunduğunu, kaldı ki ihtara uyması bile, ihtarın bir şartı olarak gönderilen paranın sebepsiz iktisap sayılamayacağını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
BK.nun 61. maddesinde (... gerçekleşmemiş bulunan bir sebebe...) dayanılarak alınan şeyin geri verilmesi kuralı öngörülmüştür. Ancak, yapılan ödeme ahlaki bir görevin yerine getirilmesi amacına yönelik ise veya bir kimse borçlu olmadığını bildiği halde bir ödemede bulunmuşsa (BK. 62) ya da ahlaka ve hukuka aykırı bir maksadın sağlanması için ödeme yapılmışsa (BK. 65) geri isteme hakkı düşer. Olayda, az önce belirtilen ve geri isteme hakkını engelleyen özel hükümler söz konusu değildir. Kadın ihtara uymamakla, eve dönmek üzere kendisine gönderilen para, onun mal varlığını sebepsiz yere zenginleştirmiş, buna karşılık davacının mal varlığını ise o tutarda azaltmıştır. Öyle ise davacı, mal varlıkları arasındaki dengenin sağlanmasını, başka bir deyimle verdiği paranın geri alınmasını isteyebilir.
Geri isteme hakkı, kadının eve dönmediği tarihte doğar, zamanaşımı ise evlilik devam ettiği sürece durur (BK. 132). Boşanma kararı 1.12.1975'te kesinleşmiş, geri alma davası ise 19.9.1976'da açılmıştır. O halde BK.nun 66. maddesinde yazılı bir yıllık süre geçmemiş olduğundan, davalı tarafın zamanaşımı def'i yerinde olmadığı gibi esasa yönelen savunma da hukuken kabule değer nitelikte değildir. Öyle ise isteğe uygun karar verilmesi gerekirken olaya uymayan düşüncelerle davanın reddedilmesi usul ve kanuna aykırıdır.
Temyiz edilen kararın gösterilen sebeple BOZULMASINA, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy