(743 S. K. m. 255, 258, 457)
Dava: F. K. ve ark. ile Cengiz K. ve ark. arasındaki evlatlık iptali davasının Nimet C.'un müdahalesiyle yapılan muhakemesi sonunda verilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki taraflarca istenilmekle, gereği görüşüyüp düşünüldü:
Karar: 1 - (...)
2 - Evlatlık edinenin ya da evlat edilinilenin ölümü evlat edinme ilişkisini sona erdirir. Mirasçılar akitte taraf olmadıkça taraflardan birinin ölümüne rağmen akdi ilişkinin hukuksal sonuç doğuracak biçimde devam ettiğinin kabulü mümkün değildir. Nitekim evlat edinme sözleşmesinde böyle bir kapsam ve nitelik söz konusu olmadığı için evlatlığın mirasçı olması ya evlat edinenin soyadını taşıması akdin devam ettiğini göstermez. Bütün bu nedenlerdir ki evlat edinenin ölümü üzerine evlat edinilenin bu kez bir başkası tarafından evlat edinilmesine yasal bi engel bulunmamaktadır. Bu yön gözönünde tutulmadan yasa hükümlerinin yorumunda yanılgıya düşülerek yazılı şeklide hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın ikinci bette gösterilen sebeple davalı Özcan yararına BOZULMASINA (...) 27.3.1990 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
1- Davacılar, evlatlık olan Cengiz ve Özcan ile muris Rıfat arasındaki eğvlatlık sözleşmesinin iptalini istemiş, mahkemece Özcan'la Rıfat arasındaki evlatlık sözleşmesinin iptaline, Cengiz'le Rıfat arasındaki evlatlık sözleşmesinin iptali isteğinin reddine karar vermiştir.
Karar davacılar ile davalı Özcan vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Cengiz hakkındaki davanın reddinde bir isabetsizlik bulunmadığı yönünde sayın çoğunlukla ittifak halindeyiz. Bu durumda özcan, Rıfat'ın mirasçısı olarak akalacağından muris Rıfat'ın kardeşlerinin mirasçısı durumunda olan davacıların Özcan'la Rıfat arasındaki evlatlık mukavelesinin iptalinde hukuki bir yararları olamaz. Davacıların Özcan hakkındaki davalarının bu sebeple reddi gerekir. Karar öncelikle bu sebeple bozulmalıdır. Aktin kurulmasında sak9atlık bulunup bulunmadığı incelenmemelidir.
2- Çoğunluğun esasa ilişkin bozma gerekçesine gelince:
Bir kimsenin iki kişi tarafından beraberce evlatlığa alınabilmesi, ancak karı koca için mümkündür (MK 255). Kanunda yer alan berabere sözünün aktin yapıldığı anda anlamına olmadığı, ve evlatlık ilişkisi varken ikincisi kurulamaz anlamında olduğu çoğunluk tarafından da kabul edilmektedir. ancak, çoğunluk ölümle ilk evlatlık bağı sona erdiğinden yeni bir evlatlık akti yapılması engelinin kalktığı görüşündedir.
Evlad edinme müeshsesi sun'i olarak bir nesep bağı kurulmasına imkan vermektedir. Kanunda açıkça başka türlü hüküm bulunmayan hallerde, sahih nesep bağının sonuçlarını doğurmaktadır. Bu sebepledir ki müessese (Nesebi sahih çocuklar) başlığını taşıyan MK'nun yedinci babında düzenlenmiştir. Böyle olunca kanunda açıkça ayrık haklara sahip olduğu belirlenmedikçe, evlatlığı sahih nesepli çocuk gibi görmek, ilişkinin hissi ve sosyal yönü ile müessesenin hedefine ve ahlaki kurallara uygun düşer. Evlatlık ilişkisini sırf akdi bir ilişki olarak görmek gerçekçi olmaz.
Kanunda evlatlık ilişkisinin hangi hallerde sona ereceği belirlenmiştir. Bunlar:
a)Evlat edinen ile evlatlığın anlaşarak sözleşmeyi fesih etmeleri (MK 258/1. cümle).
b) Hakimin kanunda belli edilen sebeplerle feshe karar vermesi (MK 258/2. cümle, MK 457-460).
c) Bunların biribirleri ile evlenmeleridir (MK 121).
Kanunda ölümle evlatlık sözleşmesinin sona ereceğine dair bir hüküm olmadığına göre evlatlık bağı, evlad edinenin veya evlatlığın ölümü ile sona ermez (Prof. Dr. H.V. VELİDEDEOĞLU, Türk Medeni Hukuku, Cilt: II, s. 355). Bu sebeplerle evlat edinenin ölümü halinde evlatlığın başka bir kişi tarafından evlat edinilmesinin mümkün olduğu yönündeki görüşe katılmıyorum.
Full & Egal Universal Law Academy