(743 S. K. m. 151, 152, 261, 315, 453, 506)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün temyiz eden vekili Av. Mübeccer Ç. geldi. Karşı taraf tebligata rağmen gelmedi. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Davacı, babasının 09.12.1985 tarihinde vefat ettiğini 22.01.1979 tarihli vasiyetname ile kendisini 1/4, davalı kurumu da 3/4 oranında mirasçı naspettiğini, Bu tasarrufla Medeni Kanunun 903 sayılı kanunla muaddel 453/2. maddesinde gösterilen nafakadan az bir malın kendisine kaldığını 16 yaşında olup Kabataş Lisesinde okuduğunu ileri sürüp tasarrufun tenkisini istemiştir.
Mahfuz hisse füru için miras hakkının dörtte üçüdür. Kamu yararına yapılan hibelerde mahfuz hisse, mirasçının içtimai durumuna uygun nafakadan az olmamak kaydıyla yukarıda zikrolunan miktarın 1/3 kadardır. (MK. 453) Daha açık bir ifade ile bu füru için (3/4 x 1/3) miras payının 1/4'ünü ifade eder. Şu kadar ki hiç bir zaman nafaka için gerekli olandan da aza düşürülemez.
Muris Vasiyetname ile terekede davacı fürua 1/4 pay ayırmış ise de bunun içtimai duruma uygun nafakadan az olduğu ileri sürüldüğüne göre kanunda gösterilen bu nafakanın niteliği ve kapsamını tayin etmek önem taşımaktadır.
Kanundaki tabirleri yine kanunda yer alan kurumlar çerçevesinde anlamak ve yorumlamak zorunludur. Çocuğun iaşe ve terbiyesine muktezi masraflar, ... ana babaya tereddüt eder (MK. 261). Karı koca... çocukların iaşe ve terbiyesine beraberce ihtimam etmek hususunu iltizam etmiş olurlar (MK. 151) ...çocukların münasip veçhile iaşesi öncelikle kocanın (babanın) görevidir. (MK. 152). Herkes, yardım etmediği surette zarurete düşecek olan usul ve füruuna... muavenet ile mükelleftir. (MK. 315). Şu halde çocuğun reşit olmasına kadar onun bakım gözetim eğitim masrafları ile reşit olduktan sonra kabiliyetine uygun eğitim ve meslek edinme masraflarında bu kapsamda telakki etmek doğru olacaktır. Davacının içtimai durumuna, yaşına ve eğitim ihtiyaçlarına göre mirasın açıldığı tarihteki fiyatlar üzerinden 21.790.117 liraya ihtiyacı olduğu yönündeki bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın çözümüne kalkışılması doğrudur. Net tereke aktifinin 23.450.000 lira olduğu belirlenmiştir. Şu halde nafaka esas alındığında davacının mahfuz hissesinin 21.790.117/23.450.000 olması gerekir. Ancak davacının normal mahfuz hissesi 3/4 olduğundan bu oranın aşılması mümkün olamaz.
Kanunun 453/2.maddesinde mahfuz hisse karşılığı olarak, mahfuz hisseli mirasçıya bir ödeme yapılacağı yazılı değildir. Medeni Kanunun 506. maddesi hükmü de muayyen mal vasiyetine ilişkin tasarruflara münhasırdır. Şu halde mahkemece bu davada yapılacak iş mirasçı naspına ait ölüme bağlı tasarrufta davacıya bırakılan 1/4 payı 3/4'e çıkarmak, davalıya bırakılan 3/4 payı da 1/4'e tenkis etmekten ibarettir.
Bu yönler gözetilmeden 15.925.617 liranın davalı tarafından davacıya ödenmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Davacının temyiz itirazının açıklanan sebeple kabulü ile hükmün BOZULMASINA, duruşma için taktir edilen yediyüzellibin lira vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine oybirliği ile karar verildi. 20.12.1994 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy