(1086 S. K. m. 187, 190, 196, 223, 224, 225)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Mahkemelerin yetkisine yönelik itirazlar ilk itirazlardan olup (HUMK. 187/2) bu husus mahkemece öncelikle ve esasa girilmeden, hadise şeklinde incelenerek sonuçlandırılır (HUMK. 190 - 196). Hakim hadise hakkındaki kararını derhal verir ve iki tarafa bildirir (HUMK. 225). Görüldüğü gibi yetki itirazı hakkında verilen ara kararının ilgilisine tebliğinde yasal zorunluluk bulunmaktadır. Belirtilen yasal kurala uyulmadan davalının yokluğunda hüküm kurulması savunmayı ve davanın sonucunu etkileyen önemli bir usul hatasıdır.
Sonuç: Hükmün açıklanan sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, bozma sebebine göre diğer yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına oyçokluğu ile karar verildi.16.02.1995
MUHALEFET ŞERHİ
Mahkemelerin yetkisine yönelik itirazlar ilk itirazlardan olup, (HUMK. 187/2) cevap süresi içinde (HUMK. 195) esasa ait cevapları ile birlikte mahkemeye bildirmek zorundadır. Mahkeme süresinde, usulüne uygun dermeyan edilmiş ilk itirazları hadise şeklinde inceler (HUMK. 190 - 194). Dermeyan edilen talebi tahkikat hakimi şayanı tetkik görüp reddine karar vermediği taktirde arzuhalin bir nüshasını tayin edeceği müddet zarfında cevabını ve icabı halinde noktai nazarını bildirmek için karşı tarafa tebliğ eder. Hadise hakkında iki taraf ihtilaf halinde ise tahkikat hakimi kararını evrak üzerine veya kendilerini davet ve ifadelerini istimal ettikten sonra verir (HUMK. 223). Görüldüğü gibi hadise hükümlerinin uygulanabilmesi için iddianın incelenmesi engelinin bulunmaması gerekmektedir.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 195. maddesindeki süre yetki itirazı bakımından hak düşümüne ilişkin olup, burada gösterilen sürede dermeyan edilmeyen iddiaların incelenmesine engeldir. Şu halde süresinde verilmeyen cevap dilekçesi ile dermeyan edilmeyen yetki itirazının reddi hadise kuralları çerçevesinde oluşturulan (HUMK. 224) bir karar olmayıp, hakkın düştüğünü açıklayan bir ara kararıdır. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 225. maddesi kapsamı dışında olduğundan, süreyi kaçırdığını bilen davalıya tebliği gerekmez (Y.2.HD'nin 07.04.1981 tarihli 2379/2616 sayılı kararı). (Prof Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 1991, s: 2859, 3044).
Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun 23.06.1994 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yetki itirazını da muhtevi dilekçe cevap süresi geçtikten sonra 24.08.1994 tarihinde verilmiştir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 222 - 225. maddeleri çerçevesinde işlem yapılmaya gerek yoktur. Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyoruz. Karara karşı temyiz istemi diğer yönleri ile incelenmelidir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy