(1086 S. K. m. 255, 257, 267)
Dava:Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün temyiz eden vekili Av. E. E. geldi. Karşı taraf tebligata rağmen gelmediler. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Tanıklar tahkikat hakimi tarafından dinlenir. (HUMK. M. 255) Gösterilen tanıkların yargı bölgesi dışında olması halinde ise bunların ifadeleri istinabe suretiyle alınır. (HUMK. M. 257-267) Açıklandığı gibi tanıkların her halde hakim tarafından dinlenmesi gerekmektedir.
Davacının gösterdiği tanıkların boşanma davalarına bakan yetkili hukuk hakimi tarafından dinlenmeleri için Fransız yetkili mahkemesine talimat yazılmıştır. Tanıkların ifadesi Strazburg'daki Türk Konsolosluk memuru tarafından tespit edilmiştir. Bu şekilde mahkemece gösterilmeyen makamca dinlenen tanık sözlerine itibar edilerek karar verilemez. Dış ülkelerde Türkiye'yi temsil eden, Türk vatandaşlarına ait kanunlarda gösterilen kamu hizmetlerini yürüten diplomatlara bu meyanda konsolos veya konsolosluk memurlarına kanunlarıyla tanınan böyle bir yetki yoktur.
2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku hakkındaki kanunun 6. maddesi hukuki işlemlerin yapıldıkları yer hukukuna tabi olduğunu öngörmüştür. Yine 1574 sayılı kanunla onaylanan 1.3.1954 günlü Hukuk Usulüne dair Lahey sözleşmesinin 8. maddesinde akit devletlerin adli makamlarının kendi kanunları hükümleri gereğince istinabe suretiyle diğer akit devletin selahiyetli makamlarına adli muamelelerin icrasını istemek üzere müracaat edebileceğini, 14. maddesi de istinabeyi icra eden adli makamın takip edilecek şekil hakkında memleketinin kanunlarını tatbik edeceğini ifade etmiştir.
Mahkemece yapılacak iş, tanıkları açıklanan kurallara uygun biçimde dinlemek ve hasıl olacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre de diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına, duruşma için takdir olunan 6.000.000 Tl. vekalet ücretinin Neriman'dan alınmasına Osman'a verilmesine, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine oybirliği ile karar verildi. 5.11.1996
Full & Egal Universal Law Academy