(7201 S . K. m. 25) (1086 S. K. m. 73)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Davalının adresi Fransa olarak belirtilmiş ve dava dilekçesi ile karar tebliğ işlemi iadeli taahhütlü mektupla yapılmıştır.
7201 sayılı tebligat yasası tebligatların PTT aracılığı ile yapılacağı, tebligata esas belgelerin 2 nüsha olarak düzenleneceği ve PTT'ye verileceği, 25.maddesinde yabancı memlekette tebliğ o memleketin salahiyetli makamı veya kendisine tebligat yapılacak kimse Türk vatandaşı ise o yer siyasi memuru veya konsolosu vasıtasıyla yapılır hükmünü taşımaktadır.
Tebligatın yapılacağı yer olan Fransa ile yapılmış ikili anlaşma bulunmamaktadır. Çok taraflı Lahey'de akdedilen hukuk usulüne dair sözleşmeye katılan Fransa, yabancı ülke tebligatları için Adalet Bakanlığı Milletlerarası Yardım Dairesini yetkili kılmıştır.
Lahey'de akdedilen hukuk usulüne dair sözleşme 14.03.1972 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti tarafından da onaylanmış ve 23.03.1972 tarihinde yürürlüğe girmiştir. (23.03.1972 tarihli Resmi Gazete)
Belirtilen anlaşmanın 1.maddesi hukuk veya ticari mevzuda akit devletlerde yabancı memleketlerde bulunan kimselere yapılacak tebligat, talep eden devletin konsolosu tarafından talebe muhatap olan devletin tayin edeceği makama yapılacak talep üzerine yapılır ibareleriyle tebligatın geçerliliği için uyulması gerekli kuralları belirlemiştir. Aynı anlaşmanın 2.maddesi tebliğ, talep edilen devletin kanunlarına göre yetkili makam eliyle yapılacaktır. hükmüne yer vermiştir.
Bu konuda Fransa ile özel anlaşma olmadığı gibi, Fransa tebligatın Adalet Bakanlığı aracılığı ile yapılabileceğini öngörmüştür.
Mektupla yapılacak tebligatın geçerli olması, tebligatı çıkaran ülke ile tebliği yapılacak ülke arasındaki özel anlaşmanın varlığı veya bu yolla üzerinde tebligat yapılacak ülkenin engel olmaması ile mümkün görülmüştür. (Lahey Sözleşmesi m. 6) Ne var ki davalıya iadeli taahhütlü mektupla doğrudan yapılan tebligat bizim iç hukukumuz yönünden tebligat kanununa uygun değildir.
Bu itibarla usule ve yasaya aykırı olarak Fransa'da davalıya iadeli taahhütlü mektup posta ile doğrudan yapılan tebligat hukuki sonuç doğurmaz.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 73.maddesi iki taraf yasal kurallara uygun olarak davet edilip sav ve savunmalarını yapma olanağı sağlanmadıkça hüküm kurulamayacağını hükme bağlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat çıkarılmadan esas hakkında hüküm kurulması bu nedenlerle doğru bulunmamıştır.
Sonuç: Hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine oybirliği ile karar verildi.10.10.1997 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy