(743 S. K. m. 541, 580)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün temyiz eden vekili avukat Umur Guriş geldi. Karşı taraf tebligata rağmen gelmedi. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği gorüşülüp düşünüldü.
Karar: Dava dilekçesiyle davacılar, miras bırakanları Ahmet Bayraktar'ın 09.03.1971 tarihinde düzenlediği vasiyetnamede kendilerine belirli mal vasiyetinde bulunulduğunu belirterek Medeni Kanunun 541. maddesi gereği, vasiyet olunan malların kendilerine verilmesini, diğer mirasçılardan istemişlerdir.
Davalılar davanın zaman aşımına uğradığını belirterek reddini istemişlerdir.
Mahkeme Medeni Kanunun 580. maddesiyle öngörülen 10 yıllık zaman aşımının gerçekleştiğini kabul ederek, dava zaman aşımının gerçekleşmesi nedeniyle isteği red etmiştir.
Vasiyete konu Silivri Demirköyde 1532, 1762, 3738, 6297, 3410, 3411, 3992, 2432, 4245, 4242, 5597, 2697, 2857, 6447, 5596, 1532, (ifrazen 9253 ve 9255) ve 2049 parsellerin adlarına tescil edilmeleri davanın konusunu oluşturmaktadır.
Vasiyetname 31.07.1986 tarihinde, mirasçılar Fatma Ertürk, Nevin Akken, Hatice, Kadriye, Hasan ve Altınsoy Bayraktar hazır olduğu halde açılmıştır.
Mirasçılardan Nevin ve Fatma'nın vasiyetnamenin ehliyetsizlik nedeniyle iptali olmadığı takdirde tenkis edilmesine ilişkin davaları (1986/324 esas, 1996/701 karar sayılı) 30.09.1996 tarihinde açılmamış sayılmasıyla sonuçlanmıştır.
Diğer yandan Fatma Ertürk ve Nevin Akkan (mirasçılar) tarafından davacılar aleyhine açılan ve diğer mirasçılar Ayşe Bayraktar, Yusuf Bayraktar, Hüseyin Bayraktar, ve Zafer Bayraktar'ın katılımının sağlandığı 1986/114 E, 1993/136 K. Sayılı davada, miras bırakanın vasiyete konu yaptığı fakat daha sonra bu davanın davacıları üzerine tapu sicilinde geçirdiği 1532, 1762, 2432, 2857, 3410, 3411, 3788, 3992, 4242, 4245, 5596, 5597, 6297, 6447, ve 2697 parsel numaralı taşınmazların muvaazalı olarak davacılara satıldığından bahisle iptali ile terekeye iadesi istenmiş, mahkemece (07.4.1993 gün ve 198/114 esas, 1993/136), 1532, 1762, 3788, 6297, 3410, 3411, 3992, 2432, numaralı parsellerin davacılar adına olan tapu kayıtlarının 2/6 Payının iptaline, 1/6'şar pay olmak üzere davalı Fatma ve Nevin mirasçıları adına Tapuya tescil edilmesine, Dava konusu 4245, 4242, 5597, 2697, 2857, 6447, 5596, numaralı parsellerin davacılar adına olan 2/3 payının iptaline 1/6'sının satma, 1/6 sının Nevin mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş ve bu karar 17.04.1994 tarihinde kesinleşmiştir.
Görüldüğü gibi vasiyete ve bu davaya konu taşınmazlar vasiyetten sonra sağlar arası kazandırma ile davacılar adına tapu kaydı oluşturulmuş, mirasçılardan Fatma ve Nevin'in danışıka (muvazaa) dayalı davaları sonucu kısmen iptal görmüştür. Başka bir anlatımla, dava konusu taşınmazlar muvazaalı işlemin iptalinin kesinleştiği 17.04.1994 tarihine kadar davacılar adına tapuludur. Muvazaalı işlemin iptali yapıldığı tarihten itibaren hüküm ifade etmekle beraber muvazaalı işlemle yapılan temlik sonucu oluşturulan tapu kayıtları Medeni Kanunun 933. maddesi gereği iptal edilinceye kadar hüküm ifade eder. Tapunun sağladığı mülkiyet hakkı iptaline dek geçerliliğini korur. O halde sağlar arası kazandırma işlemi ile vasiyet gereği miras bırakan tarafından yerine getirilmiştir. Sağlar arası kazandırıcı işlem sonucu oluşturulan tapu kayıtları varlıklarını korudukları sürece konusu bulunmadığından vasiyete dayalı bir istekte bulunulamaz. Diğer bir ifade ile istenebilirlik durumu doğmadan açılacak dava hukuki yararın yokluğu nedeniyle redde mahkum olur. Belirli bir malın vasiyetinin yerine getirilmesi isteği "İfanın luzumu tarihinden itibaren" 10 yıllık zaman aşımına tabidir (M.K. 580/1 M.). Zaman aşımının işlemeye başlaması vasiyetname hükümlerini yerine getirilmesinin istenebilir olması ile mümkündür. Yerine getirilmesi gerekmeyen vasiyetler de zaman aşımının tahakkuk ettiğinden söz edilemez.
Somut olayda sağlar arası işlemin iptaline ilişkin karar 17.04.1994 tarihinde kesinleşmiştir. Dava konusu taşınmazları isteme zamanı ve bu tarihte geldiğinden dava tarihine göre 10 yıllık zaman aşımı geçmemiştir. Bu yönler gözetilmeden davanın zaman aşımı sebebiyle reddi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, duruşma için takdir olunan 20.000.000.- lira vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine 15.12.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy