(2675 S. K. m. 34, 36) (1086 S. K. m. 73, 445, 447)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 34. maddesi, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk Mahkemesi tarafından tenfiz kararına bağlı olduğunu, 36. maddesi de, tenfiz isteminin dilekçe ile yapılacağını dilekçeye karşı tarafın sayısı kadar örnek ekleneceğini tenfiz isteyenle, karşı tarafın ve varsa kanuni temsilcisi ve vekilinin adı, soyadı ve adreslerinin yazılacağını, hükme bağlamıştır. Tenfiz isteği üzerine mutlaka duruşma açılması, dava dilekçesi, ekindeki belge örneklerinin ve duruşma gününün davalıya bildirilmesi zorunludur. (HUMK md. 73)
Koca, Hollanda Rotterdam mahkemesinden verilen boşanma kararının tenfizini istemiş, Aksaray 3. Asliye hukuk Mahkemesi davayı hasımsız görmüş, 29.11.1991de tenfize karar vermiş, yine kadına tebligat yapmadan 3.12.1991 de hükmü kesinleştirmiştir. Kadın davada taraf olmadığına göre boşanma hükmünün nüfusa işlenmiş olmasının da sonuca etkisi yoktur.
Lehine karar verilen tarafın, hükme etki yapacak nitelikte hile kullanması yargılamanın yenilenmesi sebebidir. (HUMK md. 445/7). Hilenin bir ceza mahkemesi kararı ile tesbit edilmesi zorunluluğu da yoktur. Borçlar Yasasındaki hilenin unsurlarına bağlı kalmaksızın değerlendirmenin serbestçe yapılması gerekmektedir.
Tenfiz davasında, davalıya (kadına) duruşma günü ve dava dilekçesinin tebliğ edilmemesi, kocanın evrak üzerinde işin incelenmesini istemesi hükme etkili hiledir. Yargılamanın yenilenmesi sebebidir. Mahkemece yapılacak iş; İade-i muhakeme sebebini kabul etmek, işin esasını incelemek (HUMK md. 447) gösterdiği takdirde davalının (kadının) delillerini toplamak ve hasıl olacak sonuca göre karar vermekten ibarettir. Bu husus dikkate alınmadan isteğin reddedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine oybirliği ile karar verildi. 19.10.2000 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy