(2675 S. K. m. 34, 36, 38) (818 S. K. m. 61)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.
2- Davacı E-G köyündeki davalı adına kayıtlı taşınmaz üzerine inşa edilen bina sebebiyle yapmış olduğu 55.000 Gulden karşılığı 5.225.000.000 lira yardımın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Yabancı mahkemeden verilen ilamın yalnızca boşanmaya ilişkin bölümü tenfız edilmiştir. Kararın tenfiz edilmeyen tazminata ait kısımları delil niteliğini taşımaktadır. İnşaatı yapan Ş. düzenlediği 12.4.1993 günlü belgede bu iş için taraflardan 55.000 Hollanda Florini aldığını kabul etmiştir. Delil niteliğindeki yabancı mahkeme ilamında da evin inşasına eşlerin eşit şekilde katkıda bulundukların kabul etmiştir. Mahkemece gerçekleşen bu durum karşısında evin yapım bedeli 55.000 Hollanda Florininin yarısının dava tarihindeki Türk Parası karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şeklide hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün gösterilen sebeple bozulmasına, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna, temyiz peşin harcının yatıran davacıya geri verilmesine oyçokluğu ile karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ
Davacı, evlilik süreci içinde Türkiye'de bulunan davalı kocasına ait arsa üzerine iki katıl ev yaptırdığını, 1992 yılındaki birim fiyatlarıyla 55.000 Gulden harcadığını belirterek, bu bedelin Türk lirası karşılığı 5.225.000.000 TL. alacağın yasal faizi ile alınmasını istemiştir.
Davalı, evin yapımında davacının katkısının bulunmadığını iddia etmiştir. Mahkemece 16.500 Gulden'in karşılığı olan 1.574.628.000 TL.nın tahsiline karar vermiştir.
Karar taraflarca temyiz edilmiştir.
Davalı tarafından dosyaya sunulan Z. Asliye Hukuk Mahkemesinin 9.2.1995 gün 1251-93 sayılı karar boşanmaya ilişkindir. Kararın hüküm bölümünde alacakla ilgili karar kurulmamıştır. Boşanmaya ilişkin bu kararın tenfizine karar verilmiştir. Aynı karara ek olarak düzenlenen duruşma ile ilgili ek yazıda Türkiye'deki eve davacının 55.000 Gulden'lik harcama yapıldığını, bu harcamanın dökümü aşağıda belirtildiği gibi açıklanmıştır.
15.000 Gulden kadının abisinden (Ek 2)
8.000 Gulden kadını tasarruf hesabından erkek bunu 15.4.1994 günlü duruşmada kabul etmiştir.
2.500 Gulden tatil parası + 13 maaş (15.4.1994) tarihli oturumda davalı bunu resmen kabul etmiştir.
5.000 Gulden küçük kız kardeşinden (Ek 3)
5.000 Gulden büyük kız kardeşinden (Ek 3)
6.000 Gulden yeğenden
6.000 Gulden velilerden
7.500 Gulden geriye kalan harç
Dolayısı ile kadının erkekten alacağı miktar
41.600 (Eve idaresi nedeniyle kadının yaptığı giderler) .
47.500 (55.000-7.500 (Geriye kalan borç)
+ ....................................................
89.100 Gulden
Türkiye'deki eve 55.000 Gulden yatırım yapılmıştır. Yapmış olduğu katkılar evin değer kazanması nedeniyle belirtilen değer kazancın yarısının kadına verilmesi uygun bulunmuştur.
Dikkat edildiğinde kadının alacağı yaptığı gider ve bu giderin yarattığı artı değer olarak belirtilmekte, ancak artı değerin ½'sinin kadına verilmesi uygun bulunmaktadır. (Davacı böyle istekte bulunduğu için)
Hollanda Mahkemesinin belirtilen bu değerlendirilmesi bir tespittir. Bu tespitler esas alınarak 9.2.1995 tarihli kararda, 54.600 HLF tutarındaki miktarın davacının alacağı olarak belirlenmiş ve alacağın kabulüne karar verilmiştir.
Sözü geçen bu kararın sadece boşanma kısmının tenfizine karar verilmiştir. Alacak konusu tenfızin dışında kalmıştır. (Eskişehir Aliye Mahkemesinin 1997-65 E. 812 K. sayısı ile)
Sayın çoğunluk, tanıması veya tenfiz yapılmamış olan yabancı mahkeme kararları da güçlü delil olarak nitelenmiştir. Davacının iddiası yabancı mahkemece yapılan tespit ve kurulan hükümle sabit olmuştur.
Açıklanan nedenlerle 54.600 Gulden olan davacı alacağının dava tarihindeki TL. karşılığının tahsili gerekir. Hükmün bu gerekçe ile bozulması düşüncesiyle sayın çoğunluğun oluşan görüşlerine katılmıyoruz. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy