(1086 S. K. m. 45, 46, 77) (Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme m. 2, 11)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunarak gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: 1- Mahkemenin uluslararası çocuk kaçırmanın hukuki veçhelerine dair sözleşme uyarınca açılan davada 6.4.2001 günlü küçük Cansu Ündübeyoğlu'nun iadesi talebinin reddine ait kararı, ara karar niteliğinde olmadığından mahkemenin 8.5.2000 günlü temyiz talebinin reddine ait kararının kaldırılmasına hükmün temyizen incelenmesine oybirliğiyle karar verildi.
2- Hakim tahkikatın ve muhakemenin mümkün olan derecede sür'at ve intizam dairesinde cerayan ve beyhude masrafa meydan verilmemesine dikkatle mükelleftir (HUMK.77) Bu amaçla aynı sebepten doğan veya biri hakkında verilecek hüküm diğerini etkileyecek (HUMK.45/3) davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 45. maddesi uyarınca birleştirilebileceği gibi; Mahkeme, muhakemenin iyi bir biçimde yürütülmesini sağlamak için, birleştirilmiş davaları da ayırabilir. (HUMK.46)
Birleştirilen davalar birlikte tahkik olunur, ayrılmadıkça aynı anda fakat ayrı ayrı karara bağlanmalıdırlar. Bu davalar ayrılmadıkça biri hakkında karar oluşturup diğeri hakkında tahkikata devam olunamaz.
4461 s. kanunla onaylanıp 15 Şubat 2000 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Uluslararası Sözleşmenin 2. ve 11. maddeleri gereğince taraf devletler ülkelerinin sınırları içerisinde sözleşmenin amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere uygun tüm önlemleri alırlar. Bu amaçla en süratli usullere başvurmakla yükümlüdürler. Sözleşme hükümleri uyarınca iade talebi ile ilgili davanın, boşanma davası ile ilgisi bulunmamakta olup, birleştirme kararı usule aykırı olduğu gibi, birleştirilen dava henüz sonuçlanmadan iade davası ile ilgili esasa ait hüküm kurulması da kanuna aykırıdır. O durumda mahkemece yapılacak iş davaların ayrılmasına ve iade talebi ile ilgili süratle ve esasa ait sözleşme hükümleri de dikkate alınarak bir karar vermekten ibarettir. Bu yön gözetilmeden yazılı biçimde kanuna aykırı hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre diğer hususların incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine oybirliği ile karar verildi. 07.06.2001 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy