(4721 S. K. m. 4, 174) (818 S. K. m. 42)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan 14.12.2005 günü duruşmalı temyiz eden Aysun İ. vekili Av. Nejat Ü. ve temyiz eden karşı taraf vekili Av. Ömer K. geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle kira şerhi boşanma davası açıldıktan ve kira sözleşmesinin yapılmasından 10 yıl süre geçtikten sonra kiralayan eş tarafından koydurulmuş bulunmasına, taşınmazın muhdesatlarıyla koca adına sözleşme şartlarının yerine getirilmesinden önce tescil edilmiş olmasına, 4787 Sayılı Yasanın 6/1-b maddesine uygun gerekli önlemin alınmış bulunmasına göre kocanın tüm, kadının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.
2- Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine paranın alım gücüne, ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaatlerin kapsamına nazaran kadın yararına hükmolunan maddi tazminat azdır. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Borçlar Kanununun 42. ve devamı maddeleri hükmü nazara alınarak daha uygun miktarda maddi tazminat (TMK.md.174/1) takdiri gerekirken yazılı şeklide hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün 2. bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma dışında kalan tarafların sair temyiz itirazlarının l. bentte gösterilen nedenlerle ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 450 YTL. vekalet ücretinin İrfan'dan alınıp Aysun'a verilmesine, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna, temyiz peşin harcını yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.10.2005 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY:
Taraflar arasında evlilik birliğinin sürdüğü bir sırada davacı kadın, davalı kocasına karşı 10.04.2003 tarihinde açtığı boşanma davasından kısa bir süre sonra 28.05.2003 tarihinde temyize konu dava ile davalının maliki bulunduğu taşınmazın tapu kaydı üzerine kiracı ve kiralayanın (davalı) birlikte başvurusu sonucu konulmuş olan kiracılık şerhinin muvazaa sebebiyle iptaline ve geçersizliğine karar verilmesini talep etmiştir.
Aile mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda davalı kocanın zararlandırma amacı ile hareket ettiği gerekçesi ile tapudaki kira şerhinin iptaline iptaline karar verilmiştir. Hüküm davalı koca tarafından tapudaki kira şerhinin iptaline karar verilemeyeceği düşüncesi ile temyiz edilmiştir.
Değerli çoğunluk tarafından 4787 sayılı yasanın 6/1-b maddesine uygun gerekli önlemin alınmış bulunduğu gerekçesi ile onama düşüncesi sergilenmiştir.
Bilindiği üzere TMK. m. 1008-1012 hükmüyle tapu sicili işlemlerinin konusu gösterilmiştir;
Görüldüğü üzere şerhler TMK. m. 1009-1011 hükmüyle düzenleme konusu yapılmıştır. Şerh, kişisel haklarda (TMK. m. 1009), tasarruf yetkisinin kısıtlanmasında (TMK. m. 1010), geçici tescilde (TMK. m. 1011) verilebilir.
Kişisel haklarda şerhler TMK. m. 1009 hükmüyle düzenlenmiştir. TMK. m. 1009 hükmüyle şerh verilebilecek olan kişisel haklara örnekler verilmiştir; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan inşaat hakkı, taşınmaz satış vaadi, sözleşmeden doğan alım hakkı (TMK. m. 736), sözleşmeden doğan önalım hakkı (TMK. m. 735), şerhedilebileceği yasalarda açıkça öngörülen diğer haklar (bakınız TMK. m. 254, 695 f. II, 698 f. II, 731 f. II, 733 f. II, 830, 871 f. III, BK. m. 242 f. II) tapu kütüğüne şerhedilebilir.
Söz konusu kişisel haklar tapu kütüğüne şerh edildiğinde ayni hak niteliği kazanmış olmaz. Ancak bu kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir duruma gelir. (Ömer Uğur GENÇCAN, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Bilimsel Açıklama-İçtihatlar-İlgili Mevzuat, II. Cilt, D (TMK. m. 352-1030) Ankara 2004, Kısaltma: GENÇCAN-TMK, s. 3013)
Bu sebeple şerhe ilişkin korumadan kiralayan koca kadar kiracı taraf da yararlanmaktadır. Tapu kütüğündeki kira şerhinin kaldırılmasından kiracı tarafın da hukuku etkilendiğinden husumetin kiracı tarafa da yöneltilmesi, gösterdiği takdirde delillerinin toplanması ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik hasımla inceleme yapılarak kiracı tarafın yokluğunda şerhin kaldırılmasına karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Kabul şekli bakımından;
Kira sözleşmesi kiralayan koca tarafından kiracı ile 25.8.1995 tarihinde yapılmış olup taraflar 15.8.1998 tarihinde evlenmişlerdir. Kira sözleşmesinin yapıldığı tarihte şerhin kaldırılmasını isteyen davacı kadın ortalıkta yoktur. Başka bir anlatımla kiralayan davalı kocanın şerhin kaldırılmasını isteyen davacı kadınla kira sözleşmesinin yapıldığı tarihte evlilik ilişkisi bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinin yasaların kendilerine verdiği hakla kiracı ve kiralayanın birlikte başvurusu sonunda tapu kütüğüne şerh edilmesi böylece kocanın malvarlığının gerçeğe uygun şekilde yansıtılmış olması dürüstlüğü karşısında aile mahkemesinin zararlandırma gerekçesi de yerinde değildir.
Şerhin kaldırılması kira sözleşmesi iptal edilmemiş olduğundan 4787 sayılı yasanın 6/1-b maddesine uygun gerekli bir önlem de değildir.
Belirtilen sebeplerle değerli çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy