(4721 S. K. m. 146)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşüldü:
Karar: Taraf teşkili kamu düzeniyle ilgilidir. Kamu adına mutlak butlan sebebine dayalı olarak evliliğin iptali isteminde bulunan Cumhuriyet Savcısının (TMK md. 146/1) son celseye katılımı sağlanmadan yargılama yapılması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre tarafların hükmün esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere gerekçede oyçokluğuyla sonuçta oybirliği ile karar verildi. 26.11.2012
KARŞI OY YAZISI
Dava, mutlak butlan sebebiyle evliliğin iptali (TMK md. 145/4) istemiyle aynı Kanunun 146/1 inci maddesindeki yetkiye dayanarak Cumhuriyet savcısı tarafından açılmıştır.
Mahkemece duruşma günü davayı açan Cumhuriyet savcılığına usulüne uygun tebliğ edilmemiş ancak, Cumhuriyet savcısı 04.02.2011 tarihli oturuma katılmış, bir sonraki 25.03.2011 tarihli oturuma ise katılan olmamıştır. Hal böyleyken mahkemece tarafların yokluğunda yargılamaya devam edilerek 13.05.2011 tarihli oturumda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemenin, davanın davacısı sıfatında bulunan Cumhuriyet savcısının duruşmalara katılımını sağlamak gibi bir görevi bulunmamaktadır. Mahkemenin görevi duruşma gününü davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ etmektir. Mahkemece duruşma günü davacı Cumhuriyet savcılığına usulüne uygun tebliğ edilmemişse de bu eksiklik davacı sıfatı bulunan Cumhuriyet savcısının 04.02.2011 tarihli oturuma katılmasıyla giderilmiştir.
Cumhuriyet savcısı, açmış olduğu hukuk davasının duruşmasında hazır bulunmak zorundadır. Karardan sonra yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanununun 70. maddesinde de Cumhuriyet savcısı, kanunda açıkça öngörülen hallerde, hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alır. Hükmüne yer verilmiştir. Cumhuriyet savcısı, açmış olduğu bir hukuk davasının duruşmasına gelmezse, davalı/davalılar, dosyanın işlemden kaldırılmasını (HUMK md. 409/1, HMK md. 151/1) veya tahkikata Cumhuriyet savcısının yokluğunda devam edilmesini isteyebilir.
Cumhuriyet savcısının açtığı hukuk davasının duruşmalarına gelmemesinin müeyyidesi, davanın Cumhuriyet savcısının yokluğunda görülmesi veya davalının isteği üzerine, dosyanın işlemden kaldırılmasıdır. Yoksa, mahkemenin, duruşmaya gelmeyen Cumhuriyet savcısını duruşmaya getirmek için zor kullanma yetkisi söz konusu değildir. (Prof. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001 sh. 856)
O halde; davacı Cumhuriyet savcısı ve davalılar tarafından takip edilmeyen davanın, dava tarihinde yürürlükte bulunan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409/1 inci maddesi gereğince 25.03.2011 tarihi itibariyle işlemden kaldırılması ve yasal süresi içerisinde yenilenmemesi halinde de 25.06.2011 tarihi itibariyle açılmamış sayılması kararı verilmesi gerekirken, tarafların yokluğunda yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bu sebeple bozulması gerektiğini düşündüğüm için sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy