MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/1337 E., 2022/460 K.
SUÇ : Anayasayı ihlal, nitelikli kasten öldürme, nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs, nitelikli kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama
Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 18.12.2023 tarihli ve 2023/3100 esas, 2023/... sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.20 24... .03.2025 tarihli, ... sayılı itirazları üzerine yapılan inceleme neticesinde;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308. maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılan lehe itiraz başvuruları üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308. maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ SEBEPLERİ
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 09.01.2024 tarihli ve KD - ... sayılı itiraz/maddi hatanın düzeltilmesi yazısı ile özetle;
"...2- Sanıkların durumları tek tek incelendiğinde;
a- Sanık ...’ın ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda Anayasayı ihlal suçunu işlediği sabit görüldüğünden TCK’nın 309/1 maddesi uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bu hükme yönelik istinaf başvurusundan sonra sanığın 04.01.2021 tarihinde öldüğü ve istinaf incelemesi sırasında sanık hakkındaki davanın ölüm sebebiyle TCK’nın 64. maddesi delaletiyle CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesine karar verildiği, sanık hakkındaki hükme yönelik vaki bir temyiz itirazı bulunmadığı, bu hususun Yargıtay ilamının 245. sayfasında “düşme kararı verilen ve temyiz kapsamında olmayan sanık ...'ın isminin tebliğname başlığında geçmesi maddi hata olarak belirlenmiştir.” denilerek eleştiri konusu yapıldığı da gözetildiğinde, sanık hakkındaki hükme yönelik bir temyiz istemi bulunmadığı halde hükmün temyiz incelemesine konu edilerek bozma kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
Sanık ...'un sanık ... hakkında hürriyeti tahdit suçuna ilişkin uygulama maddeleri TCK’nın 109/2, 109/3-a-b-c-d olduğu halde, uygulama kısmında TCK’nın 102/1, 103/1-a-b-c-d ibarelerine yer verilmek suretiyle yazım hatası/maddi hata yapıldığı belirlenmiştir.
b- Sanık ...’un; darbeciler tarafından yayımlanan sözde atama listesinde ... Kurmay Başkanlığı görevine atanması, darbe gecesi Hava Kuvvetleri Komutanı tarafından ...Hareketleri Merkezi'ne gitmesi talimatı verildiği halde görevli olmadığı ... ...'ne gitmesi,.H..ava Meydan Komutanlığını arayarak pistlerin kapalı tutulması nedeniyle meydan komutanı ...“bunun hesabını verebilecek misin” şeklinde tehditte bulunması ve FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyesi olması gerekçeleriyle Anayasayı ihlal suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ise de;
Tümgeneral rütbesiyle ....Başkanı olarak görev yapan sanığın aşamalarda atılı suçlamayı reddederek, olay tarihinde resmi görevli olarak İngiltere'deki Savunma Sanayi Fuarında bulunduğunu, 15 Temmuz 2016 tarihinde akşam saatlerinde İngiltere’den ...'a geldiğini, ...'in kızının düğününe davetli olduğu halde yetişemeyeceğini düşünerek...'de bulunan abisinin yanında kalan kızlarını görmeye gittiğini, darbe girişimine ilişkin olayları öğrenince Hava Kuvvetleri Komutanı ...'ı arayıp emirlerini sorduğunu, kendisine ...'e gitmesi yönünde bir şeyler söylediğini ancak tam olarak söylenenleri anlamadığını, bunun üzerine 1. sicil amiri olan ... Kurmay Başkanı ...'i arayarak ...'la aralarındaki konuşmayı anlatıp durumu sorduğunu, ...'in de kendisiyle birlikte dört generalin ...'e gittiklerini, kendisine de en yakınındaki ... ...'ne gitmesinin daha uygun olacağını söylemesi üzerine çocukları ve abisini de alarak ... ...'ne gittiğini, ... ...'nün bakımda olması nedeniyle bünyesinde uçak bulunmadığını, üsse ait uçakların..., Malatya gibi üslerde olduğunu, bu sırada Milli Savunma Bakanı... Sanayi Bakanı... Savunma Sanayi müsteşarı ..., müsteşar yardımcıları ...ve ...ile çok sayıda görüşme gerçekleştirdiğini, darbe girişiminin önlenmesi için görüş alışverişinde bulunduklarını,...'ın isteğiyle uçak kalkan üsleri aradığını, sadece ...Komutanı ... ile görüşebildiğini ve uçakları indirmesini söylediğini, darbeci uçakların önlenmesi ve gerektiğinde vurulması için reaksiyon uçaklarının kaldırılması gerektiğini ve bu yetkinin başbakanda olduğunu söylediğini, Savunma Bakanını darbenin önlenmesi için Hava Kuvvetleri Harekat merkezi yetkisi verilen...'de bulunan generallerle görüştürdüğünü,...da bulunan reaksiyon uçaklarına ihtiyaç duyulacağını öngörerek, ... Üs komutan vekili Albay ...'a... Komutanlığını arattığını,...'da bulunan Albay ...un Hava Kuvvetleri Komutanının emriyle üslerden uçak kalkışları yasaklandığı için üslerin önüne araç çekip kapattıklarını söylediğini, kendisinin de bu durumun darbeci uçakları önlemeye dönük kullanılacak reaksiyon uçaklarının kalkışına engel teşkil edeceğini düşünerek pistin açık olması gerektiğini söylediğini, başka bir amacının olmadığını, olay akşamı Amerika ve İngiltere'den örgüt mensupları tarafından arandığına ilişkin iddianın doğru olmadığını, arayan kişilerin resmi görev sebebiyle yurt dışında tanıştığı yabancı askeri şahıslarla, yurt dışında görevli olan ya da yaşayan TSK mensupları olduğunu belirterek bu kişilerin isimlerini belirttiği, örgüt mensubu olmadığını, darbenin başarısızlığa uğratılması için çaba sarf ettiğini beyan ettiği,
Katılan ...’ın mahkemede; “...saat 23:45 gibi Tümgeneral ... aradı ve benden talimat istedi, ben de ...’e gitmesini emrettim...” şeklinde beyanda bulunduğu,
Tanık ...’in 27/07/2016 tarihli ... Cumhuriyet Başsavcılığında “....Yol boyunca hepimiz araçta bulunanlar telefon görüşmeleri yaptı. Yoğun bir telefon trafiği vardı. Beni 01:48' de Tümgeneral ... aradı. Kendisinin ...'da... Kampında olduğunu söyledi. Ne yapabilirim şeklinde sordu. Biz ...'e döndüğümüzü belirttik. Ona da arzu edersen ...'ya gidebilirsin şeklinde söyledik, ....daha sonra saat 03:30' da ...'da beni aradı. Bana kendisini Milli Savunma Bakanlığından aradıklarını, bir kalkışma olduğunu, bununla ilgili olarak ne yapılıyor, siz ne yapabilirsiniz şeklinde sorular sorulduğunu, kendisinin de konum itibariyle bundan sorumlu olmadığını ve arayanları sizlere yönlendirdim şeklinde sözler söyledi....” şeklinde ifade verdiği,
Tanık ...’ın mahkemede; “....şimdi ... paşa geldiğinde iki tane telefonu vardı yanında. Muhtemelen birisi makam telefonu birisi şahsi telefonu. Yani telefonları hiç durmuyordu açıkçası. Komutanın telefonla görüştüğü kişilerin yani isimlerini ben bilmiyorum ama kendi ifadelerinden işte sayın müsteşarım diyordu, sayın bakanım diyordu, işte komutanları aradı, komutanlara ulaşamadığını söyledi bana. şunu ifade etmişti, işte hava kuvvetleri komutanını aradım bir kere konuştum, uçuşları durdurmam gerektiğini söyledi bana dedi. Sonra da ...'e gitmesini söylemiş ona hava kuvvetleri komutanı ... paşa o zamanki. Sonra ... general ... generalle konuştuğunda da ... sen ...'ya git işte ... üs komutanı yok orada dur, biz ...'e geçiyoruz şeklinde bir ifadesi olmuş ve onun üzerine ...'da görüşmelere başladı ... paşam. Konuştuğu kişiler işte hava kuvvetlerinin en üst generallerini sırasıyla arıyordu herkesi. ... paşaya ulaşamadı, ... paşaya ulaşamadı, ...şunları hatırlıyorum mesela bakanla konuşurken sanırım savunma bakanıydı. Şunu dedi sayın bakanım dedi elimizde uçakla var dedi, ancak dedi benim yetkim yok dedi yani ben generalim tümgeneralim ama dedi benim yetki yok bütün yetki ...'de dedi. ...'de dedi biran önce tedbir alacaktır dedi. Bu işi karşı harekatı başlatacaktır dedi. Ancak zaman ilerledikçe sanırım uçuşların durdurulmadığı görüldüğü için sürekli paşam olmuyor mu durduramıyor muyuz, ne yapıyoruz, bir şey yapamıyor muyuz diye komutanımızı arıyorlardı. Komutanımda açıkçası hani bir koordine etmeye çalışıyordu. Şöyle bir şeyler söyle bir hadise de hatırlıyorum komutanımız bana bir numara yazdırmıştı sanırım savunma bakanının özel kalemi mi öyle bir numara. Onu ...'e ya da ... generale yazdırdı bunu arayın diye, savunma bakanını arayıp diye. Onlara buluşturmaya çalışıyordu, ....alarm reaksiyon kollarından bir tanesi de...'da bizim üsse bağlı kollardı. Nöbet odasını aradım arkadaşlar dedim hazır mısınız size her an görev gelebilir dedim, verebilirler dedim. Oradan da nöbetçilerden birisi bana dedi ki komutanım biz hazırız ama dediler meydan komutanı uçakların önünü kapattı dediler. Şimdi meydan komutanının alarm reaksiyon uçaklarının önünü kapatma haberini ben duyunca komutana dedim ... paşaya söyledim. O da çok şaşırdı zaten normalde alarm reaksiyon uçaklarının önü filan kapanmaz, meydan komutanının da böyle bir yetkisi yok zaten. Ancak biz bu alarm reaksiyon uçaklarının sadece... değil tüm her taraftaki tüm uçaklarının önlerini tedbir maksatlı kapanma emrini ...'in verdiğini bilmiyorduk. Komutanımız ... paşa bana dedi...'ı ara bakim dedi bir sor bakim meydan komutanını. Ben meydan komutanını aramak için işte makamını aradım. Makamına da ulaşamadım. Cep telefonundan aradım. Cep telefonunu istedim şeyden emir astsubayından. Cep telefonunu aldım cep telefonundan aradım bir kaç defa yine ulaşamadım. Ondan sonra aradan biraz zaman geçti bi 5,10 dakika geçti tekrar makamını aradım ya dedim cep telefonundan da ulaşamıyorum nerede komutanımız dedim. Ya dedi birlik içindeydi dedi. Dedim ben ...'dan arıyorum görüşmem lazım dedim. O sırada tam dedi tamam simdi girdi dedi giriş yaptı dedi bağlıyorum dedi astsubay. Bağladı, telefonu şey açtı işte meydan komutanı albay .... Ben ona kendimi tanıttım komutanım dedim ben ... harekat komutanı yarbay ..., ... paşam yanımda. Bizim...'daki alarm reaksiyon kollarına ... her an görev verebilir ancak siz onların önünü kapatmışsınız dedim, niye kapattınız dedim. O da bana ...'in emriyle yaptık biz bunu dedi. ...'in emriyle yaptık deyince ben bir şey demedim. Telefonu ... paşama verdim. ... paşam konuştu o da ya dedi biz dedi iste orada yapıyoruz, bakanlarla konuşuyoruz, siz dedi niye yaptınız dedi o da muhtemelen aynı cevabı verdi ona. Sonra kapattık....” şeklinde beyanda bulunduğu görülmüş olup,
Tanıklar ... ve ...'in beyanlarından örgüt üyesi olduğu anlaşılan sanığın, darbe karşıtı yürüttüğü faaliyetlere ilişkin savunmalarının tanıklar ..., ..., ... ve katılan ... tarafından kısmen doğrulandığı dikkate alındığında darbe gecesi ortaya koymuş olduğu tutum ve davranışları itibariyle darbe girişimine destek vermek suretiyle atılı suçu işleyip işlemediğinin kesin olarak ortaya konabilmesi bakımından savunmasında adı geçen.... ..., ...ve ...nin tanık olarak beyanlarına başvurulup ortaya çıkacak duruma göre hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi hukuka aykırı görüldüğünden anılan mahkumiyet hükmünün açıklanan gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
c- Sanıklar ... ve ...’ün; ... Komutanı ...'nin derdest edilmesinde kullanılan ... Bölge Jandarma Komutanlığına ait ...'da bulunan makam minibüsünü sanık ...'in talimatıyla ...'ya getirip Anayasayı ihlal suçuna yardım eden sıfatıyla katıldıkları kabul edilerek mahkumiyetlerine karar verilmiş ise de;
Sanıkların atılı suçlamayı kabul etmedikleri, sanık ...'ın... Bölge Komutanlığında Yüzbaşı rütbesiyle...İşletme ve Destek Birlik Komutanı olarak görev yaptığı, daha önce ... İl Jandarma Komutanlığında muhabere şube müdürü olarak çalıştığı, yeni görevine başlayalı 3 gün olduğu, sanık ...'ün ise... Bölge Komutanlığı...Ağ Sistemleri ve Teknik Bölümünde bilgisayar teknisyeni olarak Astsubay rütbesiyle görev yaptığı, olay tarihinde resmi izinli olan... Bölge komutanı Tuğgeneral ...'in... Bölge Komutanlığı Kurmay Başkanı olarak görev yapan ...nu arayarak bölge komutanlığına ait ... marka VIP minibüsü iki adet MP-5 tabancayla birlikte ...'ya göndermesini istediği, il dışına araç ve personel görevlendirme yetkisi ... Bölge Komutanlığına vekalet eden... İl Jandarma Alay Komutanında olmasına karşın ...nun gerçeğe aykırı olarak ... Komutanlığı...Komutanlığından 42... plakalı araçla malzeme getirilmesine ilişkin görev yazısı hazırlayarak Jandarma Bölge Komutanlığında görevli sanık ... ile Astsubay ...'i görevlendirdiği, ...'in askeri ehliyetinin bulunmaması sebebiyle araç şoförlüğü görevinin ehliyeti bulunan sanık ...'e verildiği, görevlendirme yazısında tarih kısmı Temmuz 2016 şeklinde yazılıp, tertibi yapılan muhabere malzemelerine ilişkin herhangi bir kayıt ve bilginin yer almadığı, bu haliyle yazının usulsüzlük içerdiği, yine ...nun sanık ...'in talimatı uyarınca sanık ...'a araca iki adet ...tabanca konulmasını söylediği, sanığın nöbetçi amir olan ...'tan bu silahların araca konulmasını istediği, ...'un kendisine zimmetli bölük envanterine kayıtlı silahları bu şekilde veremeyeceğini belirtmesi üzerine sanık ...'ın Kurmay Başkanının emri olduğunu söyleyerek silahları araca yerleştirmesini istediği, ...'un da aynı gerekçeleri ileri sürerek usule aykırı emri yerine getirmediği, bir süre sonra sanık ...'ın komuta katına zimmetli 2 adet ... tabanca ve şarjörlerini araca yerleştirdiği, sanık ...'ın araç komutanı, sanık ...'ün de şoför olarak bulundukları araçla saat 18:00'da ...'dan ...'ya hareket ettikleri, yolda aracın Bölge Komutanı ...'in emriyle komutanın eski emir astsubayı sanık ...'e teslim edileceğinin bildirildiği, sanıkların aracı saat 21:00 sıralarında ... yakınında sanık ...'e teslim ettikleri, bir süre ...’de bulunan ... Tesislerinde zaman geçirip sonrasında ...'da bulunan akrabalarına gittikleri, darbe gecesi akrabalarının evlerinde oldukları, darbe girişiminden sonra 16.07.2016 tarihinde otobüs ile ...'ya döndükleri, saat 18:00 civarında... Bölge Komutanlığına katıldıkları,
Mustafa Sakaoğlu’nun soruşturma aşamasında şüpheli sıfatıyla vermiş olduğu ifadesinde; “...Jandarma Bölge Komutanımız olan ... beni aradı. ...’da olduğunu ve araç temininde sıkıntı yaşadığını söyleyerek Bölge Komutanlığının VIP aracı olan ... model aracı istedi. Ben de kendisine... İl Jandarma Alay Komutanının vekalet ettiğini, onun takdir etmesi gerektiğini söyledim. Ben onu ararım dedi, bende bunun üzerine ... ilinden...malzemelerini getirmek üzere bölge komutanımızın 42... plakalı aracı görevlendirdim. Buna dair görevlendirme yazısını yazdım. ... ve ...... iline götürdü. ...’e aracın teslim edilmesine yönelik ... emir vermişti. Aracı götüren personel aracı teslim ettiklerini bana bildirdiler. ... bana makam aracında bulunan silahları da koydur demişti. Bu nedenle ... marka iki adet tabancalarını almalarını ... ve ...'a söyledim. Ben ...'e kendisinin izinde olduğunu böyle bir emir veremeyeceğini askeri hiyerarşi içerisinde söyleyemedim. ... General'dir. Benim komutanımdır, ...Benim hatam burada Bölge Komutanım ...'e güvenmem olmuştur. Aracın nerede ne amaçla kullanıldığını bilmiyorum...'' dediği anlaşılmış olup;
Araç şoförü olan sanık ...'ün son anda bu iş için görevlendirildiği, görevlendirmenin ve görev yazısının usulsüz olduğunu bilebilecek veya bu durumu denetleyecek konumda olmadığı, araç komutanı olan yüzbaşı ...'ın iki adet tabancayı komutanın emriyle belge düzenlemeden alıp araca koyması ve görevlendirme yazısındaki usulsüzlüklere rağmen görevi kabul etmesi cezai veya idari sorumluluğunu gerektirse bile sanığın bu usulsüzlükleri darbe girişimine destek verilmesi amacıyla yaptığının ortaya konamadığı, aracın teslimi sırasında henüz darbe girişiminin başlamadığı, emir komuta içerisinde üstleri tarafından söylendiği şekilde, söylenen kişiye aracı teslim ettikleri, teslimden sonra darbe faaliyetinin icra edildiği herhangi bir mahalde bulunmadıkları, ...'yi derdest eden ekibin başında olan kendi komutanları ... tarafından bu faaliyete dahil edilmedikleri, özetle sanıkların yasal mevzuata aykırı şekilde sanık ... ve arkadaşlarının suçta kullandığı minibüsü ...’dan getirip ...’da sanıklara teslim etmeleri dışında herhangi bir eylemlerinin tespit edilemediği nazara alındığında darbe girişiminden haberdar olduklarına ve Bölge Komutanının emriyle ...'ya götürdükleri aracın darbede kullanılacağını bildiklerine dair herhangi bir delil bulunmadığından;
Sanık ...'ün örgütle bağlantılı olduğuna dair bir tespit bulunmaması da gözetilerek atılı suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,
Sanık ... hakkında Anayasayı ihlal suçuna yardımdan mahkumiyetine yeterli delil bulunmamakla birlikte; hükümde FETÖ/PDY askeri yapılanmasında yer alan sivil ve asker mensupların büfe, market, ankesörlü telefon gibi umuma açık yerlerde bulunan kontörlü sabit hatlar vasıtasıyla haberleştiklerinin, bu kapsamda sanığın da 4 ayrı büfe ve market tarzı iş yerindeki kontörlü sabit hatlardan 16 defa ardışık olarak arandığının tespit edildiği belirtilmekle, arama kayıtlarının denetime imkan verecek şekilde kararda belirtilip, sanığın ardışık olarak konuştuğu asker kişilerle ilgili ne gibi işlem yapıldığı araştırılıp, gerekirse bu kişilerin tanık olarak beyanlarının alınması, yine Uyap örgütlü suçlar havuzunda sanık hakkında herhangi bir bilgi bulunup bulunmadığı araştırıldıktan sonra sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işleyip işlemediğinin belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde Anayasayı ihlal suçuna yardım suçundan mahkumiyet kararı verilmesi,
Hukuka aykırı görüldüğünden anılan mahkumiyet hükümlerinin açıklanan gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
d- Sanık ...’in kullandığı ... savaş uçağı ile saat 06:18-16:19 sıralarında ... Külliyesi otoparkı ve yakınındaki köprülü kavşağa attığı bombalar neticesinde maktul ...’un ölümüne sebep olduğundan bahisle mahkumiyetine karar verilmiş ise de;
Maktulün babası katılan ... ...'un ifadesinde oğlunun kendisini saat 23:58'de aradığını, ... Merkez binasının önünde olduklarını, bulunduğu yerin çok karışık olduğunu söyledikten sonra bir daha kendisiyle görüşmediğini, oğlunun yanında bulunan yeğeni...'dan sonradan öğrendiğine göre oğlunun saat 02:00-02:30 arasında ... Külliyesine doğru giderken bir helikopterden atılan uçaksavar mermisinin sol böğrüne isabet etmesiyle öldüğünü belirtmesi karşısında, katılanın ifadesinde adı geçen ...ın tanık olarak olaya ilişkin beyanın alınması ve maktule ait HTS kayıtlarının celbinden sonra maktulun hangi saatte, tam olarak nerede ve ne şekilde öldüğünün kesin olarak tespitinden sonra sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi ve ayrıca .... kaynaklı eylemlerden sorumlu tutulan yönetici sanıklar hakkında bu maktule yönelik mahkumiyet hükmünün aynı gerekçeyle bozulmasına karar verildiği halde, eylemin TCK’nın 37. maddesi kapsamında asli maddi faili olan sanık hakkındaki hükmün onanmasına karar verilerek çelişkiye neden olunması,
Hukuka aykırı görüldüğünden sanığın maktul ...’a karşı kasten öldürme suçundan mahkumiyetine ilişkin hükmün açıklanan gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
e- Sanık ...’nun; yönetici sanıklardan ... ile birlikte içinde bulunduğu ... savaş uçağından saat 00:00:33'te Polis Özel Harekat Daire Başkanlığına atılan bomba neticesinde mağdur ...'in yaralanmasına sebep olduğundan bahisle mahkumiyetine kararı verilmiş ise de;
Müştekinin emniyetteki ifadesinde özetle çalışmış olduğu Özel Harekat Daire Başkanlığına iki adet bomba atıldığını öğrenince buraya gittiğini, yaralıları hastaneye yetiştirdiğini, en son yaralı arkadaşını araca bindirmeye hazırlanırken aniden üzerilerine doğru darbecilere ait helikopterin geldiğini, helikopterden ateş edilmesine fırsat kalmadan kendisini zırhlı aracın içine atmaya çalıştığı sırada sağ elinin zırhlı aracın kapısına sıkışarak yaralandığını beyan etmesi ve hakkında düzenlenen raporda da herhangi bir patlama kaynaklı yaralanmanın tarif edilmemesi karşısında; mağdurun açıkça uçağın bombalaması sona erdikten sonra elini aracın kapısına sıkıştırması neticesinde yaralandığı sabit olup, sanığın eylemiyle meydana gelen yaralanma arasında illiyet bağı bulunmadığından sanığın bu mağdura yönelik olan eyleminden dolayı beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi ve ayrıca .... kaynaklı eylemlerden sorumlu tutulan yönetici sanıklar hakkında bu mağdura yönelik mahkumiyet hükmünün aynı gerekçeyle bozulmasına karar verildiği halde, eylemin TCK’nın 37. maddesi kapsamında asli maddi faili olan sanık hakkındaki hükmün onanmasına karar verilerek çelişkiye neden olunması,
Yine sanığın yönetici sanıklardan ... ile birlikte içinde bulunduğu ... savaş uçağı ile saat 00:00:33'de Polis Özel Harekat Daire Başkanlığını bombalaması neticesinde mağdur ...'ın yaralanmasına sebep olduğundan bahisle mahkumiyetine karar verilmiş ise de;
Mağdurun kolluktaki beyanında, aranması üzerine saat 23:00 sıralarında Özel Harekat Daire Başkanlığına geldiğini, aracını akademinin arka kısmına park ederek daireye doğru yürüdüğü esnada ... savaş uçağı tarafından Havacılık Dairesine atılan bomba sonucu savrulup yere düştüğünü ve sonrasını hatırlamadığını beyan etmesi karşısında; Havacılık Dairesini bombalayan pilotlar içerisinde sanığın bulunmaması, mağdurun ifadesinde açıkça Havacılık Dairesine bomba atıldığı esnada yaralandığını ifade etmesi ve belirttiği zaman diliminin Havacılık Dairesinin bombalandığı saat 23:18 ile uygunluk göstermesi nazara alınarak mağdurun tam olarak nerede ve hangi saatte yaralandığının tespiti bakımından yeniden mahkemede dinlenip, bu hususun karar yerinde de tartışılması suretiyle, ortaya çıkan duruma göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırmayla hüküm kurulması,
Hukuka aykırı görüldüğünden sanığın mağdurlar ... ve ...’a karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan mahkumiyetine ilişkin hükümlerin açıklanan gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
f- Sanıklar ..., ... ve ...’ın içinde bulundukları ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu maktul ...'in öldüğü ve otopsi raporunda belirtilen ölümün patlama kaynaklı penetran cisim yaralanmasından kaynaklandığı görüşü esas alınarak sanıkların mahkumiyetine karar verilmiş ise de;
Maktulün kardeşi katılan ...'in beyanında kardeşi ...'in olay günü darbe teşebbüsüne karşı koymak amacıyla Emniyet müdürlüğüne gittiğini, ... metrosu kaldırımına arabayı park ederek yaya olarak ...ye doğru gittiğini, tankların hareket ederek gelmeye başlaması üzerine kardeşinin engel olmaya çalıştığını, bu sırada tankta bulunan askerler tarafından... markalı tüfekle ateş edilerek şehit edildiğini ifade etmesi, yine Cumhuriyet Başsavcılığında tanık olarak ifadesine başvurulan ...in olay tarihinde saat 22:00 sıralarında emniyete gittiğini, maktül ... ile tesadüfen olay yerinde tanıştığını, darbecileri engellemek amacıyla saat 01:30 sıralarında ... yolu üzerindeki köprünün üzerine çıktıklarını, o sırada aşağıda bulunan askeri aracın önündeki rütbeli bir askerin kendilerine ateş ettiğini, merminin ...'in kafasına isabet ettiğini, gömleğini çıkartarak müdahalede bulunduğunu, çevirdikleri bir araçla ... Hastanesine götürdüklerini, şahsın orada şehit olduğunu, sabaha kadar hastanede beklediğini, ateş eden şahsı teşhis edemeyeceğini, ancak 168-170 boylarında esmer bir şahıs olduğunu, rütbesini bilmediğini beyan etmesi ve herhangi bir bombalama olayından bahsetmemesi karşısında, tanık ...in olaya ilişkin beyanın alınması, beyanlar ile ... Adli Tıp Kurumu Grup Başkanlığınca tanzim olunan otopsi raporu arasındaki çelişkinin Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden rapor alınarak giderilmesi suretiyle maktulun hangi saatte, tam olarak nerede ve ne şekilde öldüğünün kesin olarak tespiti ve sanıkların hukuki durumlarının buna göre belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırmayla yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi ve ayrıca .... kaynaklı eylemlerden sorumlu tutulan yönetici sanıklar hakkında bu maktule yönelik mahkumiyet hükmünün aynı gerekçeyle bozulmasına karar verildiği halde, eylemin TCK’nın 37. maddesi kapsamında asli maddi faili olan sanıklar hakkındaki hükmünün onanmasına karar verilerek çelişkiye neden olunması,
Mağdur ...'ın, sanıklar ..., ... ve ...'ın kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu yaralandığı kabul edilerek sanıkların mahkumiyetine karar verilmiş ise de;
Mağdurun olay gecesi oğluyla birlikte ... önüne gitmek istediklerini, araç üst geçidi başlangıcında askerlerin yolu kesmesi sebebiyle ... Emniyet Müdürlüğüne gidemediklerini, çevreden silah seslerinin geldiğini, uçakların alçaktan uçuş yaptığını ve patlama sesleri geldiğini, daha güvenli bir yere geçmek için orta refüjden geçerken sol dizinde acı hissettiğini ancak önemsemediğini, sabah saatlerine kadar burada kaldığını, olaylar kontrol altına alındıktan sonra evine gittiğini, ağrıları artınca da hastaneye giderek tedavi olduğunu beyan etmesi, hakkında düzenlenen raporlarda da, ateşli silahtan ya da başka bir cisimden kaynaklı açık yara tarif edilmeyip, bel fıtığı ve sol diz ağrısı şikayetlerinin bulunduğu tespitinin yapılması ve beyanında İl Emniyet Müdürlüğüne ulaşmadan farklı bir noktada yaralandığını ifade etmesi karşısında, sanıkların eylemiyle, mağdurun dizindeki şikayeti arasında illiyet bağı bulunmadığından sanıkların bu mağdura yönelik olan eylemlerinden dolayı beraatlerine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi ve ayrıca .... kaynaklı eylemlerden sorumlu tutulan yönetici sanıklar hakkında bu mağdura yönelik mahkumiyet hükmünün aynı gerekçeyle bozulmasına karar verildiği halde, eylemin TCK’nın 37. maddesi kapsamında asli maddi faili olan sanıklar hakkındaki hükmün onanmasına karar verilerek çelişkiye neden olunması,
Mağdur ...'ın, sanıklar ..., ... ve ...'ın kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu yaralandığı kabul edilerek sanıkların mahkumiyetine karar verilmiş ise de;
Mağdurun beyanlarında darbe gecesi ilk önce ... gittiğini, oradan Külliyeye yönlendirildiklerini, saat 06:10 sıralarında ... uçağından atılan bomba sonucu yaralandığını beyan ettiği görülmüş olup, mağdurun ... Külliyesinde yaralandığı açık olduğu halde İl Emniyet Müdürlüğünde yaralandığının kabul edildiği anlaşılmakla sanıkların eylemiyle meydana gelen yaralanma arasında illiyet bağı bulunmadığından sanıkların bu mağdura yönelik olan eylemlerinden dolayı beraatlerine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,
Mağdur ...'ün, sanıklar ..., ... ve ...'ın kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu yaralandığı kabul edilerek mahkumiyet kararı verilmiş ise de;
Mağdurun önce Emniyet Müdürlüğüne giderek darbecilerle mücadele ettiklerini, devamında polislerin yönlendirmesiyle ... Komutanlığına gittiklerini, saat 05:30 sıralarında bulundukları yere atılan bomba sonucu sol kolundan yaralandığını beyan etmiş olup, mağdurun yaralandığını belirttiği yer ve zaman diliminin İl Emniyet Müdürlüğünün bombalandığı saat ve yer ile açıkça uyumlu olmadığı halde ... Komutanlığı civarında yaralandığı anlaşılan mağdurun İl Emniyet Müdürlüğünde yaralandığının kabul edildiği görülmekle, sanıkların eylemiyle meydana gelen yaralanma arasında illiyet bağı bulunmadığından sanıkların bu mağdura yönelik olan eylemlerinden dolayı beraatlerine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,
Hukuka aykırı görüldüğünden sanıkların maktul ...’e karşı kasten öldürme, mağdurlar ..., ... ve ...’e karşı ise kasten öldürmeye teşebbüs suçundan mahkumiyetlerine ilişkin hükümlerin açıklanan gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
g- Sanık ...’ın mağdur ...'ya yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya teşebbüs suçundan mahkumiyetine kararı verilmiş ise de;
CMK’nın 225/1. maddesinde hükmün ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verileceği belirtilmiş olup, tüm dosya kapsamından sanığın mağdur ...'nın derdest edilmesi olayına karıştığı sabit olmakla birlikte, düzenlenen iddianamede sanığın müşteki ...'nin derdest edilmesi olayına karıştığı belirtilip, ...'ye karşı hürriyeti tahdit suçunu işlediğinden bahisle dava açıldığı gözetilerek, sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulan ...'ya karşı işlediği hürriyeti tahdit suçundan usulüne uygun şekilde açılmış bir dava bulunmadığı halde, mahkumiyet kararı verilmesi suretiyle CMK'nun 225/1. maddesine aykırı davranılması,
Hukuka aykırı görüldüğünden sanığın mağdur ...’ya karşı kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya teşebbüs suçundan mahkumiyetine ilişkin hükmün açıklanan gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
h-Sanıklar ..., ..., ... ve ...’in hukuki durumlarının değerlendirilmesinde;
Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.
Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.
Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.
Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince;
Sanıklar ..., ... ve ...’un Hava Pilot Üsteğmen rütbesiyle ...Ulaştırma Üs Komutanlığında görevli oldukları, olay günü ...Ulaştırma Üs Komutanlığı... komutanı olarak görev yapan Kurmay Yarbay ...’in sanıkları çağırıp, saat 16.00’da ... uçakları ile kalkış yapıp...üssüne gideceklerini, kendilerini mühendislerin karşılayacağını,...üssünde Harekat Komutanı Albay ...’in emrine gireceklerini söylediği, bunun üzerine sanık ... birinci pilot, sanık ... ikinci pilot ve sanık ...’un ise seyrüsefer pilotu olarak bulunduğu ... kuyruk numaralı ...çağrı adlı ... uçağı ile uçuş planı çekilmeden ve MY (muhabere yönetim) sistemine girilmeden saat 16:11’de...Ulaştırma Üs Komutanlığından kalkış yaptıkları, saat 17:02’de...üssüne iniş yaptıkları, öncesinde ... görevinin ...da bulunan ekibe verildiği, ancak bu ekibin BHHM'nin ... uçuş planını iptal etmesi nedeniyle...Üssüne yapılacak uçuşa katılmayı reddederek ...'a döndüğü, ...’den gelen diğer ... uçağının hazır olması nedeniyle 22:23’te ... çağrı adıyla kalkış yaptığı, sanıkların bulunduğu ... kuyruk numaralı ... uçağının ise sertifikası çıkartılmadığından uçuş yapmadığı, sanıkların darbe girişiminin başladığı saatten itibaren kalkış yapmayan uçağın içinde bekledikleri, bunun dışında bulundukları yerde gerçekleşen darbe faaliyetine konu herhangi bir olaya karıştıklarının tespit edilemediği anlaşılmış olup, darbe faaliyetinde görev yapması için...üssüne gönderildiği anlaşılan uçağın personeli olan sanıkların uçağın kalkış yapmaması nedeniyle sadece uçağın içinde beklemekten ibaret eylemlerinin, icrai hareket niteliğinde olmadığı, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımadığı ve darbe faaliyetinin icrasını kolaylaştırmaya yönelik olan katkısı ve niteliği gözetildiğinde TCK’nın 39/2-c maddesi kapsamında Anayasayı ihlal suçuna yardım suçunu oluşturacağı,
Sanık ...’in....Üs Komutanlığında Hava Pilot Üsteğmen rütbesiyle tanker uçak ikinci pilotu olarak görev yaptığı, 15 Temmuz tarihinde yıllık izne ayrılarak ... ....'te oturan ailesinin yanına geldiği, ... iline ailesiyle birlikte kız istemeye gidecekleri, darbe girişiminin başlaması ve ... üzerinde ... uçaklarının uçuş yapmaya başlamasından sonra sanığın Batıkent'te bulunan ailesinin yanından ayrılarak....Üssüne gittiği, görevli olduğu ...Komutanlığına gittiği, ....çağrı adlı tanker uçağının kalkışından sonra filo kapılarını kilitlediği, izinsiz kalkış yapan tanker uçaklarının üsse inmelerinden sonra uçuş ekipleriyle görüştüğü, Üs Komutanı ... tarafından tanker uçaklarının uçuş ekipleriyle yaptıkları toplantı sırasında filo dışında beklediği görülmüş olup, sanığın darbe günü öncesinde yıllık izne ayrılıp ...’ya gelmesi nazara alındığında darbe faaliyetinden haberdar olup, darbe plan ve organizasyonuna dahil olduğu ve iş bölümü gereği kendisine görev verildiği hususunun kesin olarak ortaya konamadığı ve fakat girişimin başlamasından sonra kendiliğinden birliğine giderek yukarıda anlatılan faaliyetleri gerçekleştirdiği, ancak birliğe geliş saati de gözetildiğinde yukarıda anlatılan eylemlerinin icrai hareket niteliğinde olmadığı, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımadığı ve darbe faaliyetinin icrasını kolaylaştırmaya yönelik olan katkısı ve niteliği gözetildiğinde TCK’nın 39/2-c maddesi kapsamında Anayasayı ihlal suçuna yardım suçunu oluşturacağı,
Anlaşıldığından sanıkların Anayasayı ihlal suçuna yardım suçundan cezalandırılmalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararı yerinde bulunduğundan, sanıklar hakkındaki mahkumiyet hükmünün onanmasına karar verilmesi gerekirken, sanıkların TCK'nın 37. maddesi uyarınca eylemlere iştirak ettikleri, bu nedenle işlenen suçlardan dolayı fail olarak sorumlu tutulmaları gerektiğinin anlaşılmasına karşın TCK'nın 39. maddesi uygulanmak suretiyle eksik ceza tayin edilmesi, gerekçesiyle bozulmasına karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
3- Bu açıklamalardan sonra incelenen dosya içeriğine göre; yukarıda açıklanan gerekçelerle CMK’nun 308. maddesi uyarınca adları belirtilen sanıklar lehine itiraz yoluna gidilmiştir." denilerek itiraz / maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunulmuştur.
Yine; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 27.03.2025 tarihli ve ... sayılı maddi hatanın düzeltilmesi / itiraz yazısı ile özetle;
"... Yapılan incelemeye göre Yüksek Daire'nin ilamının 1746. sayfasında sanıklar ... ve ...'nın suçu işlemedikleri sabit bulunarak CMK'nun 223/2-b maddesi uyarınca beraatlerine karar verilmesi gerektiği belirtildiği halde, ilamın 1751. sayfasında sehven beraat hükmünün CMK'nın 223/2-e maddesi olarak değiştirilmesine karar verilmesi suretiyle yazım hatası / maddi hata yapıldığı belirlenmiştir. Yargıtay ilamında; sanıkların CMK'nun 223/2-b maddesi uyarınca beraatlerine karar verilmesi gerektiği açıkça belirtilmesine rağmen ilamın düzelterek onamaya ilişkin alt kısmında sehven CMK'nun 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine ibaresinin yazılması nedeniyle Yüksek Daire kararına karşı sanıklar ... ve ...t lehine maddi hatanın düzeltilmesini talep gereği hasıl olmuştur." denilerek maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunulmuştur.
II. İTİRAZ SEBEPLERİNİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE
A. Sanık ... hakkında Anayasayı ihlal suçu ile ... hakkında ...'ya yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden yapılan incelemede;
1. Sanık ... hakkında;
Sanığın Tümgeneral rütbesinde ....Başkanı olarak görevli olduğu, darbeciler tarafından düzenlenen sözde atama listesinde ... Kurmay Başkanı olarak atamasının yapıldığı,
Sanığın, ... Kulübü’nde icra edilecek düğün törenine davetli olduğu, saat 17:40 sularında yurt dışından ... Havalimanı’na intikal ettiği, trafik yoğunluğunu mazeret göstererek feribotla ...’ya ve akabinde ağabeyine ait...’teki yazlığa geçtiği, darbe teşebbüsünün başlamasını müteakip Hava Kuvvetleri Komutanı ... ile irtibat kurduğu, Komutan tarafından kendisine ivedilikle ...’e intikal etmesi ve verilen emirlere riayet edilmesini sağlaması yönünde emir verildiği, buna mukabil sanığın ... Ana Jet Üs Komutanı ... ile saat 01:04’te görüştükten sonra ...’ya yöneldiği, ... Ana Jet Üs Komutanlığında Kurmay Albay rütbesiyle görevli ...’ın, ...’in talimatı uyarınca sanık ...’u karşıladığı ve Üs Komutanı makam odasını hizmete açarak sanığa tahsis ettiği, sanığın saat 01:30 sularında ...’da komutayı fiilen devraldığı, Sayın Cumhurbaşkanı ...’ı taşıyan ve...’da bulunan ... uçağının saat 01:43’te kalkış yaptığı, bu kalkışın akabinde Hava Kuvvetleri Komutanı’nın beş maddelik emri doğrultusunda Meydan Komutanı Albay ... tarafından, meydandaki ... ...’ne ait uçakların hangarlarının önünün araçlarla kapatılarak uçuş yapmalarının engellenmesi amacıyla tedbir alındığı, yine bu saatlerde ... uçağının engellenmesi maksadıyla darbeci yönetici sanıklar tarafından kaldırılan hava-hava mühimmatı yüklü ... uçaklarının telsiz irtibatını kaybederek birliklerine dönmeleri ve saat 01:45 sularında iniş yapmak zorunda kaldıkları, sanığın emri altındaki Albay ... tarafından Albay ...’un altı kez aranmasına rağmen görüşme sağlanamadığı, bilahare saat 03:05 sıralarında askeri hattan ... Üs Komutan Vekili ...’ın... Komutanı ...’u arayarak uçakların önünün araçlarla kapatılıp kapatılmadığını sorduğu, ...’un Hava Kuvvetleri Komutanı’nın emrine istinaden kapattıklarını beyan etmesi üzerine ...’ın telefonu yanındaki sanık ...’a verdiği, sanık ...’un ...’a piste çıkış yolunun neden kapatıldığını sorduğu, adı geçenin aynı gerekçeyle Hava Kuvvetleri Komutanı’nın emri uyarınca kapattığını yinelemesi üzerine sanık ...’un muhatabına hitaben 'Bunun hesabını ileride verebilecek misin?' şeklinde ifadeler kullandığı, akabinde ...’ın ...’u tekrar telefonla aradığı, ...’un...’da bir Korgeneral ile birlikte olduğunu belirtmesi üzerine, bu görüşmeden hemen sonra sanık ...’un...’da bulunan Korgeneral ...’yı arayarak mezkur mahalde olup olmadığını sorduğu, ...’nın ise ... kampında bulunduğunu beyan ederek telefonu kapattığı;
FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği suçundan haklarında soruşturma yürütülen ve etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanan tanık ...’in ifadelerinde; ...’un FETÖ/PDY yapılanması içerisinde yer aldığını beyan ettiği, tanık ...’in beyanlarında; cemaat yapılanması içerisinde yer alan ...vasıtasıyla devre arkadaşı ...’un da örgüt mensubu olduğunu öğrendiğini, kendisinin cemaate ...tarafından dahil edilmesi nedeniyle ondan aldığı bilgiler doğrultusunda ...’un da örgüt bünyesinde olduğunu bildiğini ifade ettiği, FETÖ/PDY mahrem imamlar soruşturması kapsamında etkin pişmanlıkta bulunan ...’ın tanık sıfatıyla alınan ifadelerinde; Yahyalar semtindeki örgüt evini kursiyer pilotlar için kullandıklarını, bunun haricinde mezkur evi.... Müdürü ...’nın üstü konumundaki '...kod adlı...’nin de bazı zamanlar kullandığını, bir keresinde tam evden çıkacakları esnada... ile sanık ...’un içeri girdiklerini, sanık ...’u daha önceden görmediğini, kimliğini emniyetteki fotoğraf teşhis tutanağında öğrendiğini, sanık ... ve... eve girdikten sonra kendilerinin derhal evden ayrıldıklarını beyan ettiği;
Her ne kadar sanık savunmasında General ...’in yönlendirmesiyle ... ...’ne gittiğini iddia etmişse de, HTS kayıtları ve ...’in beyanlarına göre söz konusu görüşmenin saat 01:48’de, yani sanığın ...’da Üs Komutanı odasında komutayı saat 01:30 sularında devralmasından sonra gerçekleştiği, Hava Kuvvetleri Komutanı’nın beş maddelik emrinin saat 00:38’de... Komutanlığı’na intikal etmesini müteakip darbe karşıtı Albay ... tarafından ... uçaklarının piste çıkacağı yolların kapatıldığı, kaldı ki Başbakan Sayın ...'ın saat 04:30’dan sonra '...uçak düşürme yetkisini' verdiği, bu yetki sonrasında darbe karşıtı uçakların kalkışı için... tarafından talimatlar verilmeye başlandığı, ... uçağının önlenmesi amacıyla kaldırılan uçakların telsiz bağlantılarını kaybederek iniş yapmak zorunda kalmaları hususları bir bütün halinde değerlendirildiğinde; ... ...'nün bakımda olması sebebiyle geçici olarak...ı'nda konuşlu bulunan ... filosuna ait uçakların, ... uçağının konumu da nazara alındığında darbeyi yöneten kadro nezdinde hayati önemi haiz hale geldiği, sanığın Türkiye'deki tüm alarm reaksiyon uçaklarına emir verme yetkisine sahip ...Harekat Merkezine gitmesine ilişkin emri yerine getirmeyerek ... ...'ne intikal edip komutayı devralmasının, oluş, olay, kabul ve tüm dosya kapsamına göre eylemlerin meşru emir-komuta zinciri, askeri hiyerarşi ve hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı, sanığın...'da bulunan uçakları darbe girişimini engellemek amacıyla kaldırmak istediğine ilişkin savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu anlaşılmakla itiraznamede talep edilen şekilde sanığın sivil otoritelerle yapmış olduğu telefon görüşmeleri nedeniyle ilgili şahısların tanık sıfatıyla dinlenmelerinin dosyaya esaslı bir yenilik katmayacağı sonucuna varıldığından; sanığın yönetici kadronun talimatları doğrultusunda fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ettiği" kabulüyle, TCK’nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 53, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca mahkumiyetine dair kararın onanmasına karar verilmesi,
2. Sanık ... hakkında; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 225/1. maddesi "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." hükmüne amir olmakla, anılan maddeye uygun olarak iddianame anlatımında fiil ve failin bulunduğu gözetilerek TCK’nın 109/2, 109/3-a,b,c,d, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 35/2, 53... /9. maddeleri uyarınca mahkumiyetine dair kararın onanmasına karar verilmesi,
Hususlarında Dairemiz kararı usul ve yasaya uygun olduğundan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının, sanıklar ... hakkında Anayasayı ihlal suçu ile ... hakkında ...'ya yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden reddine karar verilmiştir.
B. Sanıklar ..., ..., ... ve ... yönünden yapılan incelemede;
1. Sanık ... hakkında temyiz istemi bulunmadığı belirlenmesine karşın sehven isminin temyiz incelemesine konu edilerek bozma kararı verilmesi suretiyle,
2. Sanıklar ... ve ... hakkında Dairemiz ilamında sanıkların suçu işlemedikleri sabit olunarak CMK'nın 223/2-b maddesi uyarınca beraatlerine karar verilmesi gerektiği belirtildiği halde sehven hükmün "CMK'nın 223/2-e maddesi" olarak düzeltilmesi suretiyle,
3. Sanık ... hakkında hürriyeti tahdit suçuna ilişkin uygulama maddelerinin ilam başlığının hüküm (uygulama) kısmında TCK’nın 109/2, 109/3-a-b-c-d yerine, sehven TCK’nın 102/1, 103/1-a-b-c-d olarak gösterilmesi,
Sanıklar ..., ..., ... ve ... yönünden yazım hatası/maddi hata yapıldığı gerekçesiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının maddi hatanın düzeltilmesi talebinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
C. Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden yapılan incelemede;
1. a. Sanıklar ..., ... ve ... hakkında;
Sanıkların darbe planlaması kapsamında kullanılmasına karar verilen keşif ve gözetleme yetenekleri bulunan ... uçağının uçuş personeli oldukları, uçağın 15 Temmuz günü muharebe yönetim sistemine kaydedilmeden ayrıca ... Meydanından uçuş planı çekilmeden kalkış yaparak...Üssüne getirildiği, ancak darbe faaliyetleri kapsamında uçuş gerçekleştirilmediği ve gece boyunca sanıkların uçaklarında beklemede kaldıkları anlaşılmakla,
b. Sanık ... hakkında;
Sanığın izinli olmasına karşın darbe girişimini öğrendikten sonra ... ilinden...iline geldiği,....Üs Komutanlığına giriş ve çıkışların valilik emriyle saat 01:35 sıralarında yasaklanmasına karşın görevli olduğu ... Komutanlığına giderek ... uçağının kalkışının ardından bölgede güvenliği sağladığı, izinsiz uçuş sonrası üsse iniş yapan ... uçaklarının uçuş personelleri ile sanık ...'ın yapmış olduğu toplantılar sırasında filo dışında beklediği anlaşılmakla,
Sanıklar ..., ..., ... ve ...'in darbe planlaması kapsamında hazırlık faaliyetlerine iştirak ettiklerinin tespit edilemediği, oluş, olay ve tüm dosya kapsamına göre eylemlerinin icrai hareket niteliğinde olmadığı, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımadığı ve darbe faaliyetinin icrasını kolaylaştırmaya yönelik olan katkısı ve niteliği gözetildiğinde eylemlerin TCK'nın 39/2-c maddesi kapsamında Anayasa'yı ihlal suçuna yardım suçunu oluşturacağı anlaşıldığından, itiraz ve ekli dosya 6352 sayılı Kanun'un 99. maddesi ile değişik CMK'nın 308/2-3. madde ve fıkralarınca Dairemizce incelendiğinde; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının yerinde olduğu anlaşılmakla itirazın kabulüne karar verilmiştir.
2. Sanıklar ... ve ... hakkında;
Sanık ...'ın... Bölge Komutanlığı...İşletme ve Destek Birlik Komutanı Jandarma Muhabere Yüzbaşı olarak görevli olduğu, sanık ...'ün ise... Bölge Komutanlığı...Ağ Sistemleri ve Teknik Bölümünde bilgisayar teknisyeni olarak ... rütbesiyle görevli olduğu,
Sanıkların, itiraz konusu olmayan aynı dosya sanığı ...'in minibüs makam aracının ...'ya getirilmesi hususunda görevlendirildikleri, il dışı araç gönderme yetkisinin Jandarma Bölge Komutanında bulunduğu, izinli bulunması halinde... Bölge Komutanlığına vekalet eden... İl Jandarma Komutanının yetkili olduğu, buna karşın... Bölge Komutanlığı Kurmay Başkanı olarak görev yapan...tarafından usule aykırı şekilde araç ve personel görevlendirilmesi yapıldığı, bu hususta yetkili... Jandarma Bölge Komutanından herhangi bir izin alınmadığı ve bilgi verilmediği, hazırlanan görev belgesinde tarih ve görevin niteliğinin belirlenmediği, sanıkların saat 21:00 sıralarında ... bölgesinde hiçbir resmi tutanak düzenlemeden itiraz konusu olmayan aynı dosya sanığı ...'e teslim ettikleri ve sonrasında darbe girişimi kapsamında hiçbir eyleme iştirak etmedikleri belirlenmekle, sanıkların eylemlerini darbe girişimi kapsamında bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiklerinin kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanması bakımından sanıklar hakkında güncel ... raporlarının dosyaya getirtilmesi, UYAP örgütlü suçlar bilgi bankası ve hüküm sonrası dosyaya gönderilen tüm deliller değerlendirilerek sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik incelemeyle hüküm kurulduğu anlaşılmakla, itiraz ve ekli dosya 6352 sayılı Kanun'un 99. maddesi ile değişik CMK'nın 308/2-3. madde ve fıkralarınca Dairemizce incelendiğinde; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının farklı gerekçe ile yerinde olduğu anlaşılmakla itirazın kabulüne karar verilmiştir.
3. Sanıklar ..., ... ve ... hakkında maktül ...'e karşı kasten öldürme, Mağdurlar ..., ... ve ...'e karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından yapılan incelemede;
a. Maktül ...'in ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu patlama kaynaklı penetran cisim yaralanması nedeniyle öldüğü kabul edilerek sanıkların mahkumiyetine karar verilerek Dairemizce onama kararı verildiği belirlenmiş ise de;
Maktülün kardeşi katılan ...'in beyanında; "Olay günü darbe teşebbüsüne karşı tepki göstermek amacıyla maktülün Emniyet Müdürlüğüne gittiğini, ... metrosu kaldırımına arabayı park ederek yaya olarak ...'ye doğru gittiğini, maktülün tankların hareket etmesini engellemeye çalıştığı sırada tankta bulunan askerler tarafından... markalı tüfekle ateş edilerek şehit edildiğini" ifade etmesi, yine tanık ...in bu beyanı destekleyen anlatımları karşısında, öncelikle maktülün hayatını kaybettiği ana dair detaylı olarak tanık beyanlarının alınması, maktüle ait HTS kayıtlarının incelenmesi ve tanık beyanlarında geçen zırhlı araçların eylemlerine ilişkin soruşturma ve kovuşturma evrakının dosyaya getirtilmesi, ayrıca otopsi raporu ile tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden rapor alınarak tüm dosya kapsamının yeniden incelenmesi sonucunda maktülün tam olarak nerede ve ne şekilde öldüğünün kesin olarak tespiti ile sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken, sanıklar ..., ... ve ...'ın kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne atılan bombalar sonucu maktülün hayatını kaybettiği hususunda çelişkiyi haiz ölümün patlama kaynaklı penetral cisim yaralanmasından kaynaklandığına dair otopsi raporu delil kabul edilerek eksik araştırmayla hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmakla,
b. Mağdur ...'ın sanıkların kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu yaralandığı kabul edilerek sanıkların mahkumiyetine karar verilerek Dairemizce onama kararı verildiği belirlenmiş ise de;
Mağdurun darbe girişimine engel olmaya çalışırken sol dizinde acı hissettiğini, ancak önemsemeyerek sabah saatlerine kadar girişimi engellemeye çalıştığını, olaylar kontrol altına alındıktan sonra evine gittiğini, ağrılarının artması üzerine hastaneye giderek tedavi olduğunu beyan etmesi ve düzenlenen adli raporda herhangi bir yaralanma tarif edilmeyip bel fıtığı ve sol diz ağrısı şikayetlerinin bulunduğu tespitinin yapılması karşısında mağdurun yaralanması ile sanıkların eylemleri arasında illiyet bağı bulunmamasına karşın mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırı bulunmakla,
c. Mağdur ...'ın sanıkların kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu yaralandığı kabul edilerek sanıkların mahkumiyetine karar verilerek Dairemizce onama kararı verildiği belirlenmiş ise de;
Mağdurun beyanlarında darbe gecesi ilk önce ... gittiğini, oradan ... yönlendirildiklerini, saat 06:10 sıralarında ... uçağından atılan bomba sonucu yaralandığını beyan ettiği görülmekle, mağdurun ... İl Emniyet Müdürlüğünde yaralandığı kabulü ile sanıklar hakkında mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırı bulunmakla,
d. Mağdur ....ün sanıkların kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne saat 00: 56... :08'de atılan bombalar sonucu yaralandığı kabul edilerek sanıkların mahkumiyetine karar verilerek Dairemizce onama kararı verildiği belirlenmiş ise de;
Mağdur'un önce Emniyet Müdürlüğüne giderek darbecilerle mücadele ettiklerini, devamında polislerin yönlendirmesiyle ... Komutanlığına gittiklerini, saat 05:30 sıralarında burada atılan bomba sonucu yaralandığını beyan ettiği görülmekle, mağdurun ... İl Emniyet Müdürlüğünde yaralandığı kabulü ile sanıklar hakkında mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırı bulunmakla,
4. Sanık ... hakkında mağdurlar ... ve ...'a karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan yapılan incelemde,
a. Mağdur ...'in yaralanmasına ... savaş uçağından saat 00:00:33'te Polis Özel Harekat Daire Başkanlığına atılan bomba ile sebep olduğu kabul edilerek sanığın mahkumiyetine karar verilerek Dairemizce onama kararı verildiği belirlenmiş ise de;
Mağdurun Emniyetteki ifadesinde çalışmış olduğu Özel Harekat Daire Başkanlığına iki adet bomba atıldığını öğrenmesi sonrası iş yerine gittiğini, yaralıları hastaneye yetiştirdiğini ve en son bir yaralı arkadaşını araca bindirmeye hazırlanırken aniden darbe girişimi kapsamında faaliyet gösteren bir helikopterin geldiğini, bu helikopterin ateş açmasına fırsat vermeden zırhlı araca kendisini atmaya çalışırken aracın kapısına sağ elinin sıkışarak yaralandığını beyan etmesi ve düzenlenen adli raporun bu beyanla aynı doğrultuda olması karşısında mağdurun yaralanması ile sanığın eylemleri arasında illiyet bağı bulunmamasına karşın sanık ...'nun kullandığı ... uçağından Polis Özel Harekat Daire Başkanlığına atılan bomba neticesinde mağdurun yaralandığına dair dosya kapsamıyla uyumsuz gerekçe ile sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,
b. Mağdur ...'ın yaralanmasına ... savaş uçağından saat 00:00:33'te Polis Özel Harekat Daire Başkanlığına atılan bomba ile sebep olduğu kabul edilerek sanığın mahkumiyetine karar verilerek Dairemizce onama kararı verildiği belirlenmiş ise de;
Mağdurun kolluktaki beyanında, aranması üzerine saat 23:00 sıralarında Özel Harekat Daire Başkanlığına geldiğini, aracını akademinin arka kısmına park ederek daireye doğru yürüdüğü esnada ... savaş uçağı tarafından Havacılık Dairesine atılan bomba sonucu savrulup yere düştüğünü ve sonrasını hatırlamadığını beyan etmesi karşısında; Havacılık Dairesini bombalayan pilotlar içerisinde sanığın bulunmaması, mağdurun ifadesinde açıkça Havacılık Dairesine bomba atıldığı esnada yaralandığını ifade etmesi ve belirttiği zaman diliminin Havacılık Dairesinin bombalandığı saat 23:18 ile uygunluk göstermesi nazara alınarak mağdurun tam olarak nerede ve hangi saatte yaralandığının tespiti bakımından yeniden mahkemede dinlenip, bu hususun karar yerinde de tartışılması suretiyle, ortaya çıkan duruma göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırmayla hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmakla,
5. Sanık ... hakkında maktül ...'a karşı nitelikli kasten öldürme suçundan yapılan incelemede,
Maktül ...'un ölümüne kullandığı ... savaş uçağı ile ... Külliyesi otoparkı ve yakınındaki köprülü kavşağı 06: 18... :19 sıralarında atmış olduğu bombalar ile sebep olduğu kabul edilerek sanığın mahkumiyetine karar verilerek Dairemizce onama kararı verildiği belirlenmiş ise de;
Maktülün yeğeni olan ...ın beyanında özetle; "Maktülün ... Merkez Binası önünden ... Külliyesine doğru giderken helikopterden atılan uçaksavar mermisinin isabet etmesi sonucu hayatını kaybettiğini" söylemesi karşısında; öncelikle maktülün hayatını kaybettiği ana dair detaylı olarak tanık beyanlarının alınması ve maktüle ait HTS kayıtlarının incelenmesi sonucunda tam olarak nerede ve ne şekilde öldüğünün kesin olarak tespiti ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik araştırmayla hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmakla,
Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden itiraz ve ekli dosya 6352 sayılı Kanun'un 99. maddesi ile değişik CMK'nın 308/2-3. madde ve fıkralarınca Dairemizce incelendiğinde; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının yerinde olduğu anlaşılmakla itirazın kabulüne karar verilmiştir.
III. KARAR:
1. Sanık ... hakkında Anayasayı ihlal suçu ile ... hakkında ...'ya yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden;
a. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy birliğiyle REDDİNE,
b. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.12.2023 tarihli ve 2023/... esas, 2023/... sayılı kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
2. Sanıklar ..., ..., ... ve ... yönünden;
Gerekçe bölümünde belirtilen nedenlerle Sanık ... hakkındaki bozma hükmünün tümüyle ilamdan çıkarılmasına, sanıklar ... ve ... hakkındaki ilamın 1751. sayfasındaki hükmün "223/2-e" ibaresi çıkarılarak, yerine "223/2-b" eklenmesi, hüküm kısmının 344. sırasındaki sanık ... hakkındaki uygulama maddelerinden "102/1, 103/1-a-b-c-d" ibaresi çıkarılarak yerine "109/2, 109/3-a-b-c-d" eklenmesi suretiyle söz konusu MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİNE,
3. Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden;
a. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle belirtilen sanıklar yönünden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ sanıklar ..., ... ve ... hakkında sayın Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğu ile, diğer sanıklar yönünden ise oy birliğiyle KABULÜNE,
b. 5271 sayılı Kanun'un 308. maddesinin 2. fıkrası gereği Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.12.2023 tarihli ve 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı ilamında ilgili hususuların KALDIRILMASINA,
c. Dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;
1. Sanıklar ..., ..., ... ve ... yönünden yapılan incelemede;
Yargılama sürecindeki usûli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanıklar müdafilerinin temyiz dilekçesinde ileri sürdükleri nedenler yerinde görülmediğinden 5271 sayılı CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükümlerin tebliğnameye uygun olarak sanıklar ..., ... ve ... hakkında sayın Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğu ile, diğer sanık ... yönünden ise oy birliğiyle ONANMASINA,
2. Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden yapılan incelemede;
a. Sanıklar ... ve ... yönünden;
Sanıkların, sanık ...'in minibüs makam aracının ...'ya getirilmesi hususunda görevlendirildikleri, il dışı araç gönderme yetkisinin Jandarma bölge komutanında bulunduğu, izinli bulunması halinde... Bölge Komutanlığına vekalet eden... İl Jandarma Komutanının yetkili olduğu, buna karşın... Bölge Komutanlığı Kurmay Başkanı olarak görev yapan...tarafından usule aykırı şekilde araç ve personel görevlendirilmesi yapıldığı, bu hususta yetkili... Jandarma Bölge Komutanından herhangi bir izin alınmadığı ve bilgi verilmediği, hazırlanan görev belgesinde tarih ve görevin niteliğinin belirlenmediği, sanıkların saat 21:00 sıralarında ... bölgesinde hiçbir resmi tutanak düzenlemeden sanık ...'e teslim ettikleri ve sonrasında darbe girişimi kapsamında hiçbir eyleme iştirak etmedikleri belirlenmekle, sanıkların eylemlerini darbe girişimi kapsamında bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiklerinin kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanması bakımından;
Ülke genelinde ankesörlü/kontörlü sabit hatlarla yapılan görüşmelerle ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2017/... Soruşturma sayılı dosyasında oluşturulan Ankesörlü/sabit büfe HTS veri havuzunun 81 ildeki Emniyet Müdürlüğü TEM Şube Müdürlüklerince sorgulama yapılabilecek şekilde Ankesör/Büfe raporlama modülü ... programı üzerinden kullanıma açıldığının belirtilmesi karşısında, sanıklar ile ilgili ... programı üzerinden sorgulama yapılarak, görev yaptıkları yerlerde varsa ardışık ve tekil arama kayıtlarının yeniden talep edilerek getirtilmesi sonrasında sanıkların HTS kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda "gerçekleştirilen arama sayısı, aramaların ardışık ya da periyodik olup olmadığı, aramaların gerçekleştirildiği saatler, konuşma süreleri, sanığın farklı ankesörlü telefonlardan aranıp aranmadıkları, ardışık aramaya dahil olan şahısların aynı kuvvete mensup ve aynı rütbede olup olmadıkları, aramaları gizlemek için herhangi bir şifreleme yönteminin kullanılıp kullanılmadığı" hususlarını gösterir bir analiz inceleme ve tespit raporunun düzenlettirilmesi, ayrıca, sanıkların sabit/ ankesörlü telefonlardan arandıkları kabul edilen GSM hatlarına ait HTS kayıtlarının, ilk arama tarihinden itibaren ilgili kurumdan getirtilerek, savunma ve beyanlarının denetlenmesi bakımından, ardışık arama kayıtlarında geçen kişilerin açık kimlik bilgilerinin tespiti ile bu dönemde kullanımlarında bulunan GSM numaraları üzerinden sanıklar ile HTS irtibatlarının bulunup bulunmadığının belirlenebilmesi amacıyla uzman bilirkişiye inceleme yaptırılarak rapor alınması, sanıklar ile birlikte ardışık arandığı tespit edilen kişiler ile varsa UYAP örgütlü suçlar bilgi bankasında sanıklar hakkında beyanda bulunduğu tespit edilen kişiler hakkında herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma olup olmadığı araştırılarak varsa bu kişilerin tüm aşama ifadeleri getirtilip mahkeme huzurunda, bunun mümkün olmaması halinde ise, 5271 sayılı CMK’nın 180/1-2-5 maddesi gereğince SEGBİS kullanılmak ya da anılan Kanunun 181/1 maddesinde öngörülen usule riayet edilmek suretiyle istinabe yoluyla tanık olarak ifadelerine başvurulmasının ardından hükümden sonra dosyaya giren tüm deliller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,
b. Sanıklar ..., ... ve ... yönünden;
i. Maktül ...'e karşı nitelikli kasten öldürme suçu yönünden;
Maktülün kardeşi katılan ...'in beyanında; "Olay günü darbe teşebbüsüne karşı tepki göstermek amacıyla maktülün Emniyet Müdürlüğüne gittiğini, ... metrosu kaldırımına arabayı park ederek yaya olarak ...'ye doğru gittiğini, maktülün tankların hareket etmesini engellemeye çalıştığı sırada tankta bulunan askerler tarafından... markalı tüfekle ateş edilerek şehit edildiğini" ifade etmesi, yine tanık ...in bu beyanı destekleyen anlatımları karşısında, öncelikle maktülün hayatını kaybettiği ana dair detaylı olarak tanık beyanlarının alınması, maktüle ait HTS kayıtlarının incelenmesi ve tanık beyanlarında geçen zırhlı araçların eylemlerine ilişkin soruşturma ve kovuşturma evrakının dosyaya getirtilmesi, ayrıca otopsi raporu ile tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden rapor alınarak tüm dosya kapsamının yeniden incelenmesi sonucunda maktülün tam olarak nerede ve ne şekilde öldüğünün kesin olarak tespiti ile sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken, sanıklar ..., ... ve ...'ın kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne atılan bombalar sonucu maktülün hayatını kaybettiği hususunda çelişkiyi haiz ölümün patlama kaynaklı penetral cisim yaralanmasından kaynaklandığına dair otopsi raporu delil kabul edilerek eksik araştırmayla yazılı şekilde sanıkların mahkumiyetlerine karar verilmesi,
ii. Mağdur ...'a karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan;
Mağdurun darbe girişimine engel olmaya çalışırken sol dizinde acı hissettiğini, ancak önemsemeyerek sabah saatlerine kadar girişimi engellemeye çalıştığını, olaylar kontrol altına alındıktan sonra evine gittiğini, ağrılarının artması üzerine hastaneye giderek tedavi olduğunu beyan etmesi ve düzenlenen adli raporda herhangi bir yaralanma tarif edilmeyip bel fıtığı ve sol diz ağrısı şikayetlerinin bulunduğu tespitinin yapılması karşısında mağdurun yaralanması ile sanıkların eylemleri arasında illiyet bağı bulunmamasına karşın sanıklar ..., ... ve ...'ın kullandığı ... uçaklarından ... İl Emniyet Müdürlüğüne atılan bomba neticesinde mağdurun yaralandığına dair dosya kapsamıyla uyumsuz gerekçe ile sanıkların beraatleri yerine yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi,
iii. Mağdur ...' a karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan;
Mağdurun beyanlarında darbe gecesi ilk önce ... gittiğini, oradan Külliyeye yönlendirildiklerini, saat 06:10 sıralarında ... uçağından atılan bomba sonucu yaralandığını beyan ettiği görülmüş olup, mağdurun ... Külliyesinde yaralandığı açık olduğu halde İl Emniyet Müdürlüğünde yaralandığının kabul edildiği anlaşılmakla sanıkların eylemiyle meydana gelen yaralanma arasında illiyet bağı bulunmadığından sanıkların bu mağdura yönelik olan eylemlerinden dolayı beraatlerine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,
iv. Mağdur ....e karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan;
Mağdurun önce Emniyet Müdürlüğüne giderek darbecilerle mücadele ettiklerini, devamında polislerin yönlendirmesiyle ... Komutanlığına gittiklerini, saat 05:30 sıralarında bulundukları yere atılan bomba sonucu sol kolundan yaralandığını beyan etmiş olup, mağdurun yaralandığını belirttiği yer ve zaman diliminin İl Emniyet Müdürlüğünün bombalandığı saat ve yer ile açıkça uyumlu olmadığı halde ... Komutanlığı civarında yaralandığı anlaşılan mağdurun İl Emniyet Müdürlüğünde yaralandığının kabul edildiği görülmekle, sanıkların eylemiyle meydana gelen yaralanma arasında illiyet bağı bulunmadığından sanıkların bu mağdura yönelik olan eylemlerinden dolayı beraatlerine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,
c. Sanık ...'nun mağdur ... ve ...'a karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan;
i. Mağdur ...'in emniyetteki ifadesinde çalışmış olduğu Özel Harekat Daire Başkanlığına iki adet bomba atıldığını öğrenmesi sonrası iş yerine gittiğini, yaralıları hastaneye yetiştirdiğini ve en son bir yaralı arkadaşını araca bindirmeye hazırlanırken aniden darbe girişimi kapsamında faaliyet gösteren bir helikopterin geldiğini, bu helikopterin ateş açmasına fırsat vermeden zırhlı araca kendisini atmaya çalışırken aracın kapısına sağ elinin sıkışarak yaralandığını beyan etmesi ve düzenlenen adli raporun bu beyanla aynı doğrultuda olması karşısında mağdurun yaralanması ile sanıkların eylemleri arasında illiyet bağı bulunmamasına karşın sanıklar ...'nun kullandığı ... uçağından Polis Özel Harekat Daire Başkanlığına atılan bomba neticesinde mağdurun yaralandığına dair dosya kapsamıyla uyumsuz gerekçe ile sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,
ii. Mağdur ...'ın kolluktaki beyanında, aranması üzerine saat 23:00 sıralarında Özel Harekat Daire Başkanlığına geldiğini, aracını akademinin arka kısmına park ederek daireye doğru yürüdüğü esnada ... savaş uçağı tarafından Havacılık Dairesine atılan bomba sonucu savrulup yere düştüğünü ve sonrasını hatırlamadığını beyan etmesi karşısında; Havacılık Dairesini bombalayan pilotlar içerisinde sanığın bulunmaması, mağdurun ifadesinde açıkça Havacılık Dairesine bomba atıldığı esnada yaralandığını ifade etmesi ve belirttiği zaman diliminin Havacılık Dairesinin bombalandığı saat 23:18 ile uygunluk göstermesi nazara alınarak mağdurun tam olarak nerede ve hangi saatte yaralandığının tespiti bakımından yeniden mahkemede dinlenip, bu hususun karar yerinde de tartışılması suretiyle, ortaya çıkan duruma göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırmayla hüküm kurulması,
d. Sanık ...'in maktül ...'a karşı nitelikli kasten öldürme suçu yönünden;
Maktülün yeğeni olan ...ın beyanında özetle; "Maktülün ... Merkez Binası önünden ... Külliyesine doğru giderken helikopterden atılan uçaksavar mermisinin isabet etmesi sonucu hayatını kaybettiğini" söylemesi karşısında; öncelikle maktülün hayatını kaybettiği ana dair detaylı olarak tanık beyanlarının alınması ve maktüle ait HTS kayıtlarının incelenmesi sonucunda tam olarak nerede ve ne şekilde öldüğünün kesin olarak tespiti ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, maktülün sanık ...'in kullandığı ... savaş uçağı ile ... Külliyesi otoparkı ve yakınındaki köprülü kavşağa attığı bombalar neticesinde hayatını kaybettiği gerekçesiyle eksik araştırmayla yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine kararı verilmesi,
Kanuna aykırı, sanıklar ve müdafilerinin temyiz istemleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebeplerden dolayı hükümlerin 5271 sayılı CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, sanıklar ... ve ... hakkında itirazın kabulü, bozma nedeni ve ceza infaz kurumunda geçirdikleri süre dikkate alınarak İNFAZLARININ DURDURULMASINA, haklarında 5271 sayılı Kanun’un 109. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca “yurt dışına çıkamamak” adli kontrol tedbiri uygulanmak suretiyle TAHLİYELERİNE, başka suçtan hükümlü veya tutuklu değillerse DERHAL SALIVERİLMELERİNİN sağlanması için ilgili Cumhuriyet başsavcılığına müzekkere yazılmasına, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304. maddesi uyarınca ... 4. Ağır Ceza Mahkemesine,Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.03.2026 tarihinde sanıklar ..., ... ve ... hakkında sayın Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğu ile, diğer sanıklar yönünden ise oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Sanıklar ..., ... ve ...'un; darbe teşebbüsü kapsamında kullanılması planlanan, operasyonel kabiliyetleri haiz, kamera ve gerekli teknik sistemlerle donatılmış, lazer işaretleme ve koordinat tespiti yapabilen '...' kodlu uçağın uçuş ekibi oldukları, olağan şartlarda bu uçakta uçuş ekibinin yanı sıra ... görev ekibinin de (sistem operatörlerinin) uçuşlarda hazır bulunmasının gerektiği, sanıkların 15 Temmuz günü uçuş verileri Muharebe Yönetim Sistemi'ne girilmeden ve resmi uçuş planı doldurulmadan uçağı....'ne intikal ettirmek üzere havalandıkları, uçakların ... hava sahasına yaklaştıklarında... yol kontrol ünitesinin, uçuş planı bulunmaması nedeniyle....'ne iniş izni vermediği, ancak şifahi olarak planın bildirilmesi üzerine uçağın iniş gerçekleştirebildiği, inişin ardından yine.... personeli tarafından uçağın kaydının sisteme işlenmeyerek gizlendiği belirlenmekle;
Her ne kadar sanıklar savunmalarında; ... sistemlerinin testlerinin tamamlanmaması nedeniyle....'ne geldiklerini, burada... yetkilileri tarafından test işlemlerine devam edileceğini düşündüklerini, ancak darbe girişiminden haberdar olduktan sonra uçaklarına geçerek hiçbir eyleme iştirak etmediklerini beyan etmişseler de;....'ne getirilmesi planlanan diğer ... uçağının görev ekibinin,....'ne uçuş yapılacağını öğrenmesi üzerine durumdan şüphelenerek uçuşun... kayıtlarında bulunmadığını tespit etmesinin ardından....'ne gitmeyi reddederek kargo uçağı ile ...'a döndükleri hususu nazara alındığında; bu uçuşun rutin bir uçuş olmadığının tecrübeli ve basiretli askeri personel tarafından derhal anlaşılabileceği, itiraz kapsamında bulunmayan aynı dosya sanığı .... Komutanlığı bünyesinde... Komutanı olarak görev yapan Kurmay Yarbay ... tarafından sanık ...'a uçuşun sisteme işlenmeden gerçekleşeceğinin tebliğ edildiği delillerden anlaşılmış olup;
Yine sanık ... ...in savunmasında ... uçaklarının görevlerinin gizli olmasının nedenini 'görev neticesinde alınan görüntü ve bilgilerin istihbarat amacıyla kullanılacak olması' şeklinde izah ettiği, bu kapsamda sanıkların 'gizli' olarak niteledikleri uçuşta, istihbarat faaliyetini yürütecek olan '... görev ekibinin' bulunmaması karşısında uçuşun anlamsız olmasına karşın, yine de ... iline gelerek verilecek görevlere hazır halde bekledikleri, kaldı ki sertifika test işlemlerinin yapılması amacıyla gerçekleştirilen rutin bir teknik uçuşun gizlenmesinin de hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı, açıklanan nedenlerle sanıkların yönetici kadronun talimatları doğrultusunda fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ettiklerinin kabulüyle, "sanıkların TCK'nın 37. maddesi uyarınca eylemlere iştirak ettikleri, bu nedenle işlenen suçlardan dolayı fail olarak sorumlu tutulmaları gerektiğinin anlaşılmasına karşın TCK'nın 39. maddesi uygulanmak suretiyle eksik ceza tayini" gerekçesiyle bozma kararı verilmesine ilişkin Dairemizin 18.12.2023 tarihli ve 2023/3100 esas, 2023/... sayılı kararının usul ve yasaya uygun olduğu görüşü ile Sayın Heyetin görüşüne iştirak olunmamıştır.