(743 S. K. m. 86) (1086 S. K. m. 275)
Dava: Dava dilekçesinde nişan hediyelerinin mevcut ise aynen, olmadığı takdirde de 1.141.500.000 lira alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı Cemal'in küçük kızı Funda ile nişanlandıklarını ancak hiç neden yokken davalı tarafından nişanın bozulduğunu beyanla dilekçede yazılı eşyaların mümkünse aynen, değil ise bedeli olan 1.141.500.000 liranın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davacının kendilerinde kalmış hiçbir eşyasının olmadığını, MK. nun 86.maddesine göre mutat eşyaların talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, her ne kadar davacı tanıkları dilekçede belirtilen bir kısım ziynet eşyalarının nişanda takıldığını bildirmişler ise de, tüm tanık beyanlarına göre eşyaların davalı tarafından davacıya iade edilip edilmediğini kesin olarak bilmedikleri ve diğer eşyaların bilirkişi raporunda MK. nun 86.maddesine giren mutat eşyalar olup iadesi gerekmeyeceği belirtilerek davanın reddi cihetine gidilmiştir.
Oysaki hükme dayanak yapılan 5.6.2000 tarihli raporda bilirkişi olarak görevlendirilen kişinin yazı işleri müdürü olduğu anlaşılmaktadır. HUMK. nun 275 ve müteakip maddeleri gereğince bilirkişinin özel ve teknik bilgilere sahip bulunması gerekir. Birtakım giyim eşyaları ve ziynetlerin mutat ya da mutat dışı olup olmadığı konusunda hükme esas alınabilecek bir bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmektedir. Adliye yazı işleri müdürünün böyle bir bilgisi olduğu kabul edilemez.
Tanıklardan Hilmi ve İsmail; nişanda takılan ziynetlerin geri istenmesine karşın davalının iade etmediği yolunda açık beyanları bulunmaktadır.
MK. nun 86.maddesine göre nişanlıların birbirlerine verdikleri hediyeleri geri isteme yetkileri vardır. Yine aynı maddenin açık olan hükmüne göre mutat olan nişan hediyeleri geri istenemez.
Nişan davasında mutattan amaç; hediyenin örf ve âdete göre verilmesi ve de maddi değerinin günün koşullarına göre fahiş olmamasını gerektirir. O halde, tarafların mali ve sosyal durumlarının da araştırılıp buna ait belirlemelerin usulünce tespit edilerek yöresel örf ve adet ölçüleri ile birlikte değerlendirilip (uzman bilirkişi aracılığı ile saptanacak) maddi değerlerinin, günün koşullarına göre fahiş olup olmadığı hususu da gözetilerek sonuca gidilmelidir. Altınlar ise mutat eşyalar kapsamında değildir.
Mahkemece, tanık beyanları yeterince değerlendirilmeden hediyelerin iade edilip edilmediğinin saptanamadığı ve bilirkişi raporunda belirtilen eşyaların tümünü MK. nun 86.maddesinde sayılan mutat eşyalardan olduğu kabul edilerek sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.9.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy