(4531 S. K. m. 1)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.1.2000 gününden başlayarak yıllık 750.000.000 lira olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 600.000.000 lira olarak tesbiti cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, 1.1.2000 tarihinden itibaren başlayan dönem kira parasının tesbiti istenilmiş, mahkemece istem tarihi itibariyle yeni dönem kira parası saptanmıştır.
Taraflar arasında ilk kira ilişkisi 1.1.1995 yılındı kurulmuş olup, 6570 sayılı yasanın 11. maddesi gereğince uzayagelmiştir. İstem 1.1.2000 tarihinde başlayan dönemin kira parasının tesbiti olup, dava istem dönemi bittikten sonra 18.1.2001 tarihinde açılmıştır.
Kural olarak, yeni dönem başlangıcından en az 15 gün önce kiracıya tebliğ edilecek kira artış ihbarı gözönüne alınarak yeni dönem sonuna kadar, iş bu dönem için kira tesbit davası açılabilir. Dönem bittikten sonra ise, geçmiş döneme ilişkin kira tesbit davası açılamaz.
Bu ilkeler dikkate alınmaksızın, dönem bittikten sonra geçmiş döneme ilişkin açılan kira tespit davasının kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Mahkemece yapılacak iş, öncelikle 1.1.2001 tarihinden itibaren başlayan dönem için tesbit istenip istenmediğini açıklığa kavuşturup, 1.1.2001 tarihinde başlayan dönem için tesbit istenmemesi halinde davanın reddine, aksi takdirde ise 1.1.2001 dönemi için 4531 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna Bir Geçici Madde Eklenmesi Hakkındaki Kanunun 1. maddesi uyarınca; sözleşmelerde kararlaştırılan kira paraları .... 2001 yılında yıllık %10 oranında arttırılabilir. Kira tesbit davalarında da yukarıdaki sınırlamalara uyulur hükmü gereğince bir önceki yıl kira parası %10 oranında artırılmak suretiyle yeni dönem kira parasını saptamaktan ibarettir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince bozulmasına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 18.03.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy