(6570 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.1.2002 gününden başlayarak aylık net 195.536.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 217.948.717 lira olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davalı dava konusu yerde 1.1.2000 tarihinden bu tarafa kiracıdır.
Davada, 1.1.2002 tarihinde başlayan dönem kira parasının tespiti istenilmiştir.
Mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre kira parası tespit edilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporunda; mecurun boş olarak 237.500.000 liraya kiraya verilebileceği bildirilmiş olup, endekse göre ise 250.687.179 lira olarak saptanmıştır. Davalının eski kiracı olması nedeniyle mahkemece hak ve nesafef indirimi yapılmak suretiyle 217.948.717 liraya hükmedilmiştir.
Tarafların her türlü etken dışında ve serbest iradeleri ile yaptıkları, kira sözleşmesinde belirledikleri kira parasının aksi iddia edilip kanıtlanmadıkça o dönemin olağan rayicine uygun olduğu kabul edilmelidir.
Kira sözleşmesinin özel bölümlerine göre kira parasının belli oranda arttırılacağına dair şart Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.12.1990 tarih ve 527/627 sayılı kararına göre yenilenen ilk dönemde tarafları bağlar.
Şartlar değişmediği ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına; yenilenen ilk dönem için sözleşmedeki orana göre artırma yapıldıktan sonra Toptan Eşya Fiyat Endeksi artış oranının (TEFE. %65'i aştığı dönemde %65 ile sınırlı olarak) iki yıl için (ardarda iki defa) artırımı esas alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Bundan sonra ise yeniden hak ve nesafete uygun kira parası tespit edilecektir.
Dava konusu olayda kira sözleşmesi bitim tarihinden itibaren üç yıl geçmediğine göre bu sözü edilen yöntem ile kira parası tespit edilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 18.04.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy