(4721 S. K. m. 2, 3)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.1.2001 gününden başlayarak aylık 900.000.000 ve 1.1.2002 gününden başlayarak aylık 1.500.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile 1.1.2002 gününden itibaren aylık 463.200.000 lira olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak, 1.1.2002 tarihinde başlayan dönem kira parasının 1.500.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir.
Mahkemece Toptan Eşya Fiyat Endeksi uygulamasına göre kira parası artırılarak tespit edilmiştir.
Dava dosyası incelendiğinde, davalının 1.1.1995 tarihli sözlü kira akdine dayanarak uzun süreden beri kiracı olduğu ve önceki dönemlere ilişkin kira tespiti yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Ülkede mevcut enflasyon vs nedenlerle taşınmaz kiralarının süreli olarak arttığı bilinen bir gerçektir. Bu nedenle taşınmaz kiralarında sözleşmeyi takip eden üç yıl TEFE göre belirlenmesinden sonra 4. dönem kira parasının artık 18.11.1964 tarih 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince hak ve nesafet kurallarına göre takdir edilmesi gerekir.
Somut olayda 1.1.1995 tarihinde kurulan kira ilişkisinde önceki dönemlere ilişkin tespit kararı bulunmadığı anlaşıldığından dava edilen 1.1.2002 dönemi kira parasının hak ve nesafet ilkesi uyarınca tespit edilmesi gerekir.
Bunun için öncelikle dava konusu yerin yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parası bilirkişiler tarafından belirlenmelidir. Böyle bir belirleme yapılırken öncelikle benzer yerlerin kira sözleşmeleri incelenmeli, dava konusu yer ile ayrı ayrı karşılaştırılmalı, kira parasına etki eden hususlar üzerinde de ayrıca durulmalıdır.
Dava konusu yerin yukarıda açıklandığı üzere getirebileceği kira parası usulünce saptandıktan sonra bu husus dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafet kurallarına göre kira parasının tespitine karar verilmesi gerekirken TEF Endeksinin uygulanması suretiyle düşük kira parası tespiti doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 13.05.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy