(1086 S. K. m. 275)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.11.2001 gününden başlayarak aylık 1.750.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının brüt 1.833.000.000 lira aylık kiranın tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, 1.11.2001 tarihinden başlayan dönem kira parasının aylık net 1.750.000.000 TL. olarak tespiti istenilmiştir.
Mahkemece; yapılan bilirkişi incelemesine göre kira parasının aylık 1.833.000.000 lira olarak tespitine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki kira ilişkisi 1.10.1997 tarihli kira sözleşmesi ile başlamış olup bundan sonra 1.11.1999 başlangıç tarihli sözleşme yapılmıştır. Taraflar 1.11.1999 tarihli sözleşme ile aylık kira parasını 100.000.000 TL. olarak belirlemişlerdir.
Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda bu bedelin o dönem rayicine, hak ve nesafete uygun olup olmadığına dair açıklama bulunmamaktadır.
Bundan ayrı önceki dönem kira parası taraflar arasında ihtilaflıdır.
Davacı taraf, 1.11.1999 tarihli dava dilekçesine ekli belgeye göre 1.10.1999 da aylık kira parasının 650.000.000 TL. olduğu iddia etmekte, davalı vekili cevap dilekçesinde 200.000.000 TL. olan kira parasını 1.11.2000 için %70 artış ile 340.000.000 TL.'ya yükseltildiğini savunmaktadır.
Kural olarak davacı kiralayan kira parasının miktarını ispat ile yükümlüdür. Taraf delilleri değerlendirilerek önceki dönem kira parası miktarı açıklığa kavuşturulmalıdır.
Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporu yöntemi itibariyle yetersizdir. Taraflara emsallere için mehil verilerek (yargılama aşamasında mehil verilmemiştir, bilirkişi de re'sen emsal bulabilir) emsaller değerlendirilerek dava konusu yerine getirebileceği kira parası belirlenmelidir.
Mahkemece yapılacak iş, 1.11.1999 tarihli sözleşmedeki bedelin o dönem rayicine uygun olup olmadığı (o dönem için rayiç ve emsaller dikkate alınarak hak ve nesafete göre belirlenip belirlenmediği)uygun ise önceki dönem kira parası da dikkate alınarak Endeks uygulaması aksi takdirde hak ve nesafet ilkesi gereğince brüt miktara göre indirim yaparak karar vermekten ibarettir.
Kabule göre de davalı vekiline bilirkişi raporunu incelenmek için süre verilmemesi de doğru değildir.
Eksik inceleme ile hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 23.05.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy