(6570 S. K. m. 11, Geç. m. 7)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 15.12.2000 gününden başlayarak yıllık 1.500.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 1.9.2001 tarihinden geçerli olmak üzere yıllık kira parasının 1.500.000.000 lira olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, 15.12.2000 tarihinden geçerli yıllık kira parasının 1.500.000.000 lira olarak tespiti istenilmiş, yargılama sırasında ise; tespit edilecek kira parasının 1.9.2001 tarihinden geçerli olması talep olunmuştur. Mahkemece, hak ve nesafet ilkeleri doğrultusunda 1.9.2001 tarihinden geçerli yıllık kira parası 1.500.000.000 lira olarak saptanmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi 1.9.1994 başlangıç tarihli ve yıllık 3.000.000 lira kira bedelli olup, bir yıl sürelidir.
4531 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna Geçici Bir Madde Eklenmesi Hakkında Kanun 18.2.2000 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış ve 2.maddeye göre yayın tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sözü edilen kanuna göre; Sözleşmelerde kararlaştırılan kira paraları 2000 yılında yıllık %25, 2001 yılında ise yıllık %10 oranında artırılabilir. Ancak, taşınmazın bulunduğu bölgede rayiç kira parasındaki artış bu oranların altında ise bu oranlar uygulanmaz. hükmünü amirdir.
Somut olayda yeni dönem başlangıcı 1.9.2001 tarihi olup, 4531 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 18.2.2000 tarihinden sonradır. Dolayısıyla, 4531 sayılı Yasa yürürlüğe girdikten sonra başlayan yeni dönem kira parasının anılan yasa uyarınca önceki dönem kira parasının %10 oranında artırılarak tespiti gerekir. Ancak, dosyadaki bilgi ve belgelerden özellikle icra dosyasından, önceki dönem kira parasının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmaktadır. Bu duruma göre; mahkemece, öncelikle kira sözleşmesinin başlangıç tarihi (1.9.1994) dikkate alınarak 4531 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden önceki (1.9.1999 tarihinde başlayan) dönem kira parasının hak ve nesafete göre tespiti gereklidir. Bundan sonra ise anılan yasa gereğince 2000 yılı için %25, 2001 yılı için ise %10 artırım yapılarak kira parası tespit olunmalıdır.
Mahkemece; 4531 sayılı Yasa gözardı edilerek, yeni dönem kira parasının hak ve nesafete göre tespiti doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.01.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy