(1086 S. K. m. 1, 2, 297)
Dava: Dava dilekçesinde bila tarihli gayrimenkul ara satış senedinin iptali veya hükümsüz kılınması masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı Metin Ayhan vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Karar: Davacı Fatma Torun vekili; davacıya ait Koyunabdal Köyiçi mevkiinde bulunan 8000 metre karelik tapusuz taşınmaza el atan Abdullah Özmen aleyhine açtığı men'i müdahale davasında, savunma delili olarak davalı tarafından ibraz edilen tarihsiz satıcı Fevzi Torun ve Fatma Torun, alıcı Ahmet Ayhan olan Gayrimenkul ara satış senedi adını taşıyan senedin davacı Fatma'nın okur-yazar olmaması ve kendisinin okuyup imzaladığına dair şerh taşımaması ve köy ihtiyar meclisi azalarından birinin imzasının bulunmaması nedeniyle iptali veya hükümsüz kılınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalılar Ahmet Ayhan mirasçıları cevap vermeyerek davayı reddetmiştir.
Mahkemece okur-yazar olmayan Fatma'nın attığı imza HUMK. 297. maddesi uyarınca usulüne uygun onaylanmadığı için davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir,
Davada (1990 veya 1991 yılında), adi yazılı şekilde düzenlenen gayrimenkul satış senedinin geçersizliğinin tesbiti ile iptali istenilmiştir.
Konusu (müddeabihi) paradan başka bir şey olan davalarda görevli mahkeme, müddeabihin davanın açıldığı tarihteki değerine göre belirlenir (HUMK.mad.1/II, mad. 2/II).
Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme, taraflar müddeabihin değerine itiraz etmeseler bile, müddeabihin değerini kendiliğinden (gerekirse bilirkişi vasıtasıyla) takdir etmeli ve bu değere göre görevli olup olmadığını belirlemelidir.
O nedenle, mahkemece satışa konu gayrimenkulün dava tarihindeki değeri keşfe ve bilirkişiye başvurulmak suretiyle res'en belirlenerek sonucuna göre görev hususunun düşünülmesi gerekirken işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve şimdilik diğer yönlerin incelenmesine mahal olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 03.10.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy