(4721 S. K. m. 176) (HG. 07.10.1998 T. 1998/2-656 E. 1998/688 K.) (HG. 26.12.2001 T. 2001/2-1158 E. 2001/1185 K.) (HG. 01.05.2002 T. 2002/2-397 E. 2002/339 K.)
Dava: Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davada, boşanma kararıyla davalı (kadın) lehine hükmedilen ve son olarak aylık 72.500.000 lira olarak ödenen yoksulluk nafakasının; davalının ölen babasından emekli aylığı alması nedeniyle, yoksulluk durumunun ortadan kalktığı iddia olunarak, kaldırılması istenilmiştir.
Mahkemece, ...Getirtilen belge ve davalının beyanına göre davalı, SSK üyesi babasının ölümü nedeniyle maaş almaktadır. Bu durumda davalının yoksulluk halinin ortadan kalktığı sonuç ve kanaatine varılmıştır gerekçesi ile; davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
TMK. nun 176/3. maddesine göre: irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde mahkeme kararıyla kaldırılır.
Davacı, yukarıdaki yasa hükmü gereğince; davalının yoksulluğunun zail olduğu iddiasıyla nafakanın kaldırılmasını istemektedir. Bu durumda, öncelikle yoksulluk kavramı üzerinde durmak gerekir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 7.10.1998 tarih ve 2-656-688 sayılı kararında da kabul edildiği gibi yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksulluk kabul etmek gerekir.
Hemen belirtmek gerekir ki; Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik kararlarında asgari ücret seviyesinde gelire sahip olunması yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu kabul edilmemiştir (HGK.07.10.1998 gün, 1998/2-656 E.-1998/688 K., 26.12.2001 gün 2001/2-1158-1185 sayılı ve 01.05.2002 gün 2002/2-397-339 sayılı kararları).
Yoksulluk durumu; günün ekonomik koşulları ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve yaşam tarzları birlikte değerlendirilerek takdir edilmelidir. Yoksulluk nafakası, ahlaki ve sosyal düşüncelere dayanır. Onun içindir ki bilimsel öğretide; Evlilik birliğinde eşler arasında geçerli olan dayanışma ve yardımlaşma yükümlülüğünün, evlilik birliğinin sona ermesinden sonra da kısmen devamı niteliğindedir şeklinde açıklamalara yer verilmiş bulunmaktadır (Akıntürk, Turgut: Aile Hukuku, 2.cilt, ist.202, sh 294).
Davacının emekli öğretmen olup, aylık 680.000.000 lira maaş aldığı, kendi evinde oturduğu; davalının ise, 72.500.000 TL. nafaka ile ölen babasından aylık 304.000.000 lira maaş aldığı ve kirada oturduğu anlaşılmıştır.
Tarafların gelir durumu karşılaştırıldığında; davalının aldığı maaş ile aldığı nafaka miktarı toplamının, (kirada oturduğu gözetildiğinde) onu, yoksulluktan kurtaracak miktarda bulunmadığının kabulü gerekir.
Mahkemece, dava tarihindeki şartlara göre; davalının yoksulluğunun zail olmadığı gözetilerek, davanın reddi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.09.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy