(4721 S. K. m. 683, 689, 693, 995)
Dava dilekçesinde 2.544.500.000 lira ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davacı, muris Osman Şendil'in vefatı üzerine mirasçılarına intikal eden 7 parsel sayılı 30 dönüm tarla, 4 dönüm arsa ve 21 parselde kayıtlı ahşap evden oluşan gayrimenkullerden tek başına istifade eden davalıdan kiraya verilmiş olsa idi getireceği gelir nedeniyle 1991-2001 dönemi için hissesine düşen 2.544.500.000 lira ecrimisilin yasal faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı, evde oturması nedeniyle intifadan men edilmediğini bu nedenle iyileştirerek evde oturmaya devam ettiğini, 20 dönüm tarlayı kiraya verdiğini ve kira sözleşmelerini ibraz ettiğini, 4 dönüm arsanın boş durduğunu buna göre karar verilmesini dilemiş; vekili zamanaşımı def'inde bulunmuştur.
Mahkemece ev için kira esasına, tarlalar için ise ürün esasına göre belirlenen 5 yıllık ecrimisil bedelinden davacının ¼ hissesine düşen toplam 1.836.250.000 liranın faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmazlarda taraflar paydaş olup, paydaşlar kural olarak birbirlerini intifadan men etmedikçe ecrimisil isteyemez. İntifadan men koşulu dava şartı olarak resen araştırılır. Bu kuralın ayrıcalıkları ise; ecrimisil istenen taşınmazın bağ bahçe gibi doğal ürün veren ya da kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın taşınmazın tamamında hak iddia etmesi vb. şekilde iradeyi açıklayan el atmanın önlenmesi ortaklığın giderilmesi davası açılmasıdır.
Somut olayda, davaya konu evi; davalının kullandığı tarafların kabulünde olduğu ve ihtarnameden önce davalının intifadan men edildiği ispat edilemediği halde ev yönünden ecrimisile hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
Ayrıca, kiraya verilmek suretiyle tasarruf edilen 1 ve 2.parsel sayılı taşınmazlar için davalının kira esasına göre belirlenen ecrimisilden davacı hissesine isabet eden kısımdan sorumlu olduğu gözetilerek, varsa emsallere göre ilk dönem kira bedeli belirlenmek suretiyle sonraki dönemler için ise bu miktara TEFE'nin tam yansıtılması suretiyle artırılarak belirlenmesi ve hesaplanacak miktara hükmedilmesi gerekirken ürün esasına göre belirlenen miktara hükmedilmesi de doğru değildir.
Bunun yanında 7 parsel sayılı taşınmazın boş olduğu iddiasına ve keşfen de boş olduğunun saptanmasına göre ancak üzerindeki doğal semere getiren ağaçlardan elde edilecek gelir nedeniyle davalının sorumlu olduğunun düşünülmemesi usul ve yasaya uygun değildir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.09.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy