(4721 S. K. m. 982, 983)
Dava: Dava dilekçesinde 5.000.000.000.- Lira ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı tarafından tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, dava dilekçesinde, davacının tapu tahsis belgesi ile malik olduğu 7 nolu parselde bulunan binaya davalı kurum tarafından yayın araçları yerleştirmek suretiyle işgal edilmesi nedeniyle 5.000.000.000.- Lira ecrimisil bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece; dava konusu binanın bulunduğu taşınmazın mülkiyetinin dava dışı belediyeye ait olduğunu, davalıya verilen tapu tahsis belgesinin mülkiyet hakkı vermeyeceğini, davalının binayı uzun yıllar kullanması nedeniyle davacı tarafından icazet verildiği anlamına geleceğini belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dosya kapsamından, dava konusu gecekondu niteliğinde bulunan binanın dava dışı Trabzon Belediyesi adına kayıtlı tarla üzerine kaçak ve ruhsatsız olarak davacı tarafından yapıldığı, ancak 15.03.1988 tarihinde Belediye Encümen kararı ile davacı adına tapu tahsis belgesi verildiği anlaşılmaktadır.
Ecrimisil davaları, taşınmaz maliki tarafından açılabileceği gibi taşınmaza zilyet olan ( tapu tahsis belgesi bulunan ) kişi tarafından da açılabilir. Bu durumda davacı, rızası bulunmadan taşınmaz mal üzerindeki zilyetliği elinden alınmış ( gasp edilmiş ) olan kişidir. Bir taşınmaz malın yararlanma hakkının malik tarafından başka kimseye bırakılması halinde, işgal tazminatını istemek hakkı, yararlanma hakkına sahip olan kişiye ( davacıya ) ait olur. Başka bir deyişle hak sahibi zilyet, kötü niyetli zilyetten her zaman ecrimisil isteyebilir.
4721 sayılı Medeni Kanun'un 982. maddesinde "Başkasının zilyet bulunduğu bir şeyi gasp eden kimse, o şey üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu iddia etse bile onu geri vermekle yükümlüdür" denilmekte, yine 983. maddesinde de "saldırıda bulunan, şey üzerinde bir hak iddia etse bile; zilyetliği saldırıya uğrayan, ona karşı dava açabilir" hükmü ile yeddin iadesi veya zilyetliğin ihlalinden kaynaklanan zararın tazmin edileceği belirtilmiştir.
Kanun koyucu bu maddelerle fiili zilyedi korumayı amaçlanmıştır. Bu nedenle zarar ile gasp fiili arasında illiyet bağının bulunması halinde zilyedin tazminat isteme hakkı bulunmaktadır. Yani davalının kusurunun ispatlanması halinde haksız fiilden ( haksız işgalden ) doğan zararın tazmini gerekmektedir.
Belirtilen nedenlerle, davalının haksız işgalci olduğu anlaşıldığından, mahkemece; uzman bilirkişiler aracılığı ile mahallinde keşif yapılmak suretiyle işgal edilen yerin büyüklüğü, mevcut kullanım durumu ve kullanıma elverişliliği dikkate alınarak işgal tarihindeki kira parası ( ilk dönem ecrimisil miktarı ) belirlenmeli, sonraki yıllar için ise TEFE artış oranı tam olarak yansıtılmak suretiyle hesaplanacak ecrimisil bedeline hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.10.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy