(3533 S. K. m. 1)
Dava: Dava dilekçesinde 44.995.500.000 lira tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın görev noktasından reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde; mülkiyeti Hazineye ait 4 adet parselin davacı Maliye Bakanlığınca davalı Dicle Üniversitesi Rektörlüğüne üniversite yerleşim alanı olarak tahsis edildiğini, ancak tahsis edilen taşınmazların davalı tarafından tahsis amacına uygun kullanmayarak diğer davalı Dicle Üniversitesi kalkındırma Vakfı Başkanlığınca 3.şahıslara kiraya verilmek suretiyle kira geliri elde ettiklerini, bu nedenle dava konusu taşınmazlardan 1996-2001 yılları için 44.995.500.000 TL. tazminatın (kira gelirinin) davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece; taraflar arasındaki ihtilafın özel hukuk ilişkisinden kaynaklandığını, Maliye Bakanlığınca üniversiteye tahsis edilen taşınmazların tahsis amacı dışında kullanılması nedeniyle meydana gelen uyuşmazlığın idari işlemden doğan tam yargı davası olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiştir.
İdari işlemler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından kamu hukuku kuralları uyarınca tek taraflı olarak tesis edilen ve re'sen uygulanabilir nitelikte olan hukuki tasarruflardır. Başka bir deyişle idarenin, özel hukuk hükümlerine tabi herhangi bir sözleşmeye dayanarak alınmadan yapılan işlemleri idari işlem niteliğindedir.
Davada, davacı idare tarafından davalıya tahsis edilen taşınmazların tahsis amacı dışında kiraya verilmek suretiyle kullanılmasından doğan zararın tazmini talep edilmektedir.
Davalı Rektörlük tarafından dava konusu taşınmazların dava dışı kişilere kiraya verilmesi suretiyle meydana gelen zarar bedeli (kira bedeli)nin tahsili isteğinin, kamu hizmetinin yürütülmesine yönelik bir idari işlem niteliğinde bulunmadığından davanın İdari yargıda değil Adli yargıda görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, 3533 sayılı Kanunun 1. maddesinde Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir hükmü yer almaktadır.
Bu durumda davacı Hazine ile davalı Dicle Üniversitesi Rektörlüğü arasındaki uyuşmazlığın 3533 sayılı kanun gereğince mecburi hakem tarafından çözümlenmesi gerekmektedir.
O halde mahkemece; tarafların sıfatı ile 3533 sayılı kanunun 1. maddesi dikkate alınarak davanın hakemde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Bundan başka, mecburi hakeme tabi olan davada 3533 sayılı Kanuna tabi olmayan ikinci davalı Dicle Üniversitesi Kalkındırma Vakfı Başkanlığı hakkında davanın ise tefrik edilerek yukarıda açıklanan gerekçe ile adli yargıda genel hükümlere göre çözümlenmesi gerekir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy