(1086 S. K. m. 275)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının indirilerek 1.1.2005 gününden başlayarak, olmadığı takdirde bir sonraki dönemden geçerli olmak üzere aylık, 1.000 YTL olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 4.823.39 YTL tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz İsteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davalı (kiracı), aylık kira parasının 6.000 YTL'dan indirilerek 1.1.2005 tarihinden (olmadığı takdirde bir sonraki dönemden geçerli olmak üzere) 1.000 YTL olarak tespitini istemiştir.
Mahkemece, hak ve nesafet ilkelerine göre kira parasının 1.1.2006 tarihinden itibaren aylık 4.823.39 YTL'ya indirilerek tespitine karar verilmiştir. Hükmü davalı vekili temyiz etmektedir.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre; 7.12.2004 dönemi için ihtilafsız 4.100 YTL olan kira bedelinin. Belediye Encümenince (kira süresinin uzatılmamasına karar verilerek, tahliye anına kadar 7.12.2004 - 7.12.2005 dönemi için) aylık 6.000 YTL'ya çıkartılmasına karar verilmiş, bu bedel tahliye kararının yeniden değerlendirilmesi talebiyle davacı (kiracı) tarafından kabul edilmiştir. Davamızda, 6.000 YTL kira parasının tahliye tehdidi altında kabul edildiği belirtilerek 1.000 YTL'ya indirilmesi istenmiştir. Ankara 4. İdare Mahkemesince, Belediye Encümeninin sözleşmenin feshine ve kira bedelinin artırılmasına ilişkin kamu gücünü kullanarak tesis ettiği kararda hukuka uygunluk görülmediği belirtilerek, işlemin iptaline karar verilmiştir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde 1.1.2005 tarihinden itibaren aylık 6.000 YTL kira getirebileceği belirtilmiştir. Bilirkişi ek raporunda ise; 2004 yılı ihtilafsız kira parasına ard arda 2 kez endeks uygulanarak 4.823.39 YTL rakamına ulaşılmıştır. Bilirkişi, ilk raporda belirtilen ve davacının ödediği 6.000 YTL'nın rayice uygun olduğunu ancak davacının eskiden beri kiracı olması nedeniyle 1.1.2006 tarihinden geçerli kiranın 4.823.39 YTL'na indirilmesinin uygun olduğu belirtilmiş, mahkemece de bu miktar 1.1.2006 tarihinden geçerli kira parası olarak hüküm altına alınmıştır.
Ancak, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporu yeterli bir gerekçeye dayanmamaktadır. Dava konusu taşınmaz, Sakarya ve Selanik Caddelerinin kesiştiği köşede yer alan tekel ürünleri, meşrubat v.s. satışı yapılan 16 m2'lik büfedir. Raporda; emsal gösterilen büfenin uygun emsal olamayacağı belirtilmiş, ancak yörede oluşan kira paraları dayanakları da getirtilerek somut incelemeler yapılmamış, genel ifadelerle yetinilmiştir. Aynca, ilk raporda taşınmazın 1.1.2005 tarihinde boş olarak kiraya verilmesi halinde aylık 6.000 YTL kira getirebileceği belirtildikten sonra, ek raporda 1.1.2006 dönemi için endekse göre belirlenen 4.823.39 YTL'nın hakkaniyete uygun olduğu belirtilmek suretiyle (davacının eski kiracılığından dolayı) çelişki yaratılmıştır.
Mahkemece, hak ve nesafet ilkelerine göre kira parası tespit edilirken; yörede oluşan kira parası benzer yerlerin kira sözleşmeleri de getirtilerek incelenmek suretiyle, dava konusu yerin nitelikleri ile diğer kiralanan yerlerin nitelikleri karşılaştırılmak suretiyle, dava konusu yerin boş olarak kiralanması halinde getirebileceği kira parası saptandıktan sonra, bu husus dikkate alınarak hakim tarafından hak ve nesafete uygun bir kira parası takdir edilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.10.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy