3. Hukuk Dairesi 2007/8313 E., 2007/9644 K. MEYVE AĞACI SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME
4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 713 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 61 ]
"İçtihat Metni"
Dava dilekçesinde 19.988.80 YTL tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 4.956.10 YTL'nin tahsili cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davacı vekili dava dilekçesinde, Hazine'ye ait 1207 nolu parsele davacı tarafından 1995 yılında ağaç dikildiğini, taşınmazın dava dışı Hazine tarafından açık artırma ile 07.05.2003 tarihinde (ağaçlar hariç) mülkiyetinin davalıya satıldığını, bu nedenle ağaçların değeri ve bakım giderleri kadar davalının sebepsiz zenginleştiğini belirterek ağaçların değeri ve bakım gideri toplamı 19.988.80 YTL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece; davacının kendi arazisi olmadığını bilerek ağaç diktiği için iyiniyetli olmadığını, bu nedenle en az malzeme değerini isteyebileceğinden bahisle ağaçların odun değeri 4.956.00 YTL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.
Mülkiyeti Hazine'ye ait dava konusu 1207 nolu parselin ihale satış şartnamesinde taşınmazın ham toprak niteliğinde bulunduğu ve şartnamenin 10. maddesinde taşınmaz üzerinde yaklaşık 600 adet meyve ağacı bulunduğunu, bunların davacı ve arkadaşlarına ait olduğunu, ağaçlar ile ilgili ihtilaflarda Maliye Bakanlığı'nın taraf olmayacağı belirtilmiştir.
Dosya kapsamından, davacının dava dışı Hazine'ye ait 1207 nolu taşınmaza meyve ağaçları diktiği, taşınmazın Hazine tarafından ihale ile davalıya satıldığı ve ihale şartnamesine göre davalının taşınmazın kuru mülkiyet bedelini Hazine'ye ödediği anlaşılmaktadır. Nitekim yargılama sırasında davalı tarafından 4.000 YTL ağaç bedelinin davacıya ödendiği belirtilmiş, davacının yemini ile böyle bir bedelin ödenmediği kesinlik kazanmıştır. Bu durumda, davacının diktiği ağaçlar yönünden davalının sebepsiz zenginleştiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.!
İhtilaf, dava konusu ağaçlarla ilgili olarak davalının sebepsiz zenginleştiği miktarın ağaçların meyve ağacı değeri mi yoksa odun değeri mi esas alınacağı noktasında toplanmaktadır.
4721 sayılı Yeni Türk Medeni Kanunu'nun 723/3. maddesi gereğince "...malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hakimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir" denilmekte ise de, bu hükümde yer alan hak ayni hak niteliğinde olmayıp şahsi hak (alacak hakkı) dır. Bu hak taşınmazın önceki malikine karşı ileri sürülebilir ve taşınmazı alan malike karşı anılan 723. maddeye dayanılarak talepte bulunulamaz (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.11.1962 gün ve 4/140-94 sayılı kararı). Bu halde davacı BK'nın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanabilir. BK'nın 61 vd. maddeleri gereğince, "hukuken geçerli bir sebebe dayanmaksızın bir başkasının (davacının) malvarlığından istifade ederek kendi malvarlığını artıran kimse (davalı) elde ettiği kazanımı geri vermek zorundadır".
Buna göre, davacının Hazine'ye ait araziye diktiği meyve ağaçları yönünden bunların mülkiyetini kazanan davalının, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade ile yükümlü olduğu kabul edilmeli, BK m. 61 ve devamı hükümleri uyarınca davalının zenginleştiği miktarın iadesine karar verilmelidir.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nm 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA) ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.06.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy