(4721 S. K. m. 722, 723) (818 S. K. m. 61, 64) (1086 S. K. m. 428)
Dava: Dava dilekçesinde 68,300 YTL tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 22.200 YTL'nin tahsili cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde, davacıya babasından kalan ve tapu ile malik olduğu 99 nolu parsele babası ile birlikte zeytin ağacı diktiklerini, 99 nolu parsele bitişik 100 nolu parselin davalı tarafından 1.3.2004 tarihinde satın alınmasından sonra davalının kendi taşınmazın sınırlarını ölçtürmesi sonucu davacıya ait 36 adet zeytin ağacının davalının taşınmazı içinde kaldığının anlaşılması nedeniyle davacıya ait ağaçların bulunduğu kısmın davacı adına tapuya tescilini, olmazsa ağaçların tesis maliyeti ve mahrum kalınan ürün kaybı bedeli 68.300 YTL.'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında tescil talebinden vazgeçtiğini beyan etmiştir.
Davalı duruşmalara gelmemiş ve cevap dilekçesi de vermemiştir.
Mahkemece; bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulü ile zeytin ağaçların verim değeri 22.200 YTL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.
Dosya kapsamından davacının babasından kalan 99 nolu tapulu taşınmazın sınırlarını aşacak şekilde diktiği zeytin ağaçlarının davalının 1.3.2004 tarihinde dava dışı 3. kişiden satın aldığı 100 nolu parselin içinde kaldığı ve davalının tasarrufuna bırakıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda davacının diktiği ve davalının taşınmazı sınırları içinde kalan zeytin ağaçları yönünden davalının sebepsiz zenginleşip zenginleşmediğini araştırmak gerekir.
TMK. nun 722/1 maddesin de; Bir kimse kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini ya da başkasının arazisindeki yapıda kendisinin veya bir başkasının malzemesini kullanırsa, bu malzeme arazinin bütünleyici parçası olur denilmektedir.
Aynı kanunun 723/3. maddesi gereğince ... malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hakimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir denilmekte ise de, bu hükümde yer alan hak ayni hak niteliğinde olmayıp, şahsi hak (alacak hakkı)'dır. Bu hak taşınmazı alan yeni malike karşı anılan 723. maddeye dayanılarak talepte bulunulamaz (Yargıtay hukuk Genel Kurulunun 14.11.1962 gün ve 4/140-94 sayılı kararı). Bu durumda davacı BK.nun sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanabilir. BK.nun 61 vd. maddeleri gereğince, hukuken geçerli bir sebebe dayanmaksızın bir başkasının (davacının) malvarlığından istifade ederek kendi malvarlığını artıran kimse (davalı) elde ettiği kazanımı geri vermek zorundadır.
Buna göre davacıya ait olan ve 100 nolu parsel içinde kalan ağaçlar yönünden bunların mülkiyetini kazanan davalının, BK.nun 61 vd. maddeleri gereğince sebepsiz zenginleşip zenginleşmediğini araştırmak gerekir. Davalı 100 nolu parseli dava dışı 3. kişiden satınalma yolu ile malik olduğuna göre, dava konusu ağaçların bedelini önceki malike ödemiş ise davalının sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemez. Bu durumda davanın reddine karar verilmelidir.
Aksi halde yani davacıya ait ağaçların bedelini ödemeden satın almış ise o takdirde davalı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre elde ettiği kazanımı geri vermek zorundadır. Bu durumda başkasının taşınmazına ağaç diken davacının iyi niyetli olduğu söylenemeyeceğinden BK. 64. maddesi gereğince ağaçların davalıya iade anındaki değerini isteyebilir.
Mahkemece; taraflardan delilleri sorularak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.04.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy